ՀՈԿՏԵՄԲԵՐԻ 27- Ի ՄԵՂԱՎՈՐՆԵՐԸ . 1MAS

գեհենի  առաքել

ՀԵՂԻՆԱԿԻ   ԽՈՍՔԸ

Հոկտեմբերի     27- ի     առեղծվածը     արգելված     թեմա     է Հայաստանում, քանի     որ     ինչպես     կտեսնեք     այստեղ բերված     փաստերից,   դրա հիմքում     է     ընկած   ներկայիս պետականության     ոճրագործությանների հիմքը:     Շատերը կհարցնեն,     թե     ինչու՞     հենց     Հոկտեմբերի     27- ը, իսկ պատասխանը     հետևյալն   է,   որ   ոչ     միայն   այդ   թեման է արգելված, այլ   մի     շարք     թեմաներ,     որոնք     կապված են     դավաճանության     և հանցագործությունների     հետ: Օրինակ՝     առաջին      հարցը     Հյուսիսային   Արցախի Շահումյանի     շրջանի     դավաճանությունն     էր,     դրանից հետո     գալիս     է     Արծվաշենի     անկման     առեղծվածը: Պատերազմից     անցել   է   քսան     տարի,   նույնիսկ     ավելի, սակայն   մինչ     օրս     չեն     մեկնաբանվել   այդ     գաղտնիք-ները:     Կարծում     եմ,     չի     բացահայտվում,     քանի     որ դրա   ետևում   կանգնած     էին     մարդիկ,   որոնք   սեփական որովայնի   համար   շարունակում     են     հոշոտել   սեփական ժողովրդին     ու     մնալ     անպատիժ, հենց     այդ     մարդիկ էլ     սուտ     լեգենդներով     հերոսացրեցին     իրենց   մեջքին կանգնած     կնքահորը`   հավասարեցնելով     նրան     Հուլիոս Կեսարին,(1*)   Ջուզեպպե     Գարիբալդիին (2*)   Գարեգին Նժդեհին     ու     Անդրանիկին:   Որպեսզի   իրենց     չկարողանան     դատել,   նրանք     որդեգրեցին     Եկատերինա     II-ի « Հաղթողներին     չեն     դատում » (3*) կարգախոսը, մնացին     անպատիժ:   Այդ     հանցախմբի     կողմից     Հայոց քսան     տարիների     պատմությունը կեղծվեց,     որովհետև իրենց     հանցանքների     սկիզբը     այնտեղից     է   սկսում: ԳՀ © ԱՌ   2014

ՈՎՔԵՐ ԷԻՆ   ՄԵՂԱՎՈՐ ՀՈԿՏԵՄԲԵՐԻ 27- Ի ՀԱՄԱՐ

Շատերը,   Հոկտեմբերի 27- ը,   չգիտես     ինչու     կապում են Քոչարյանի   կամ`   Սերժ   Սարգսյանի     անվան     հետ,   սակայն     այդ     վարկածը     անհեթեթություն     է: Ովքեր     այդ ժամանակաշրջանի     իրավիճակին     անծանոթ      են     և նախկինում   կատարված     անցքերից     ելնելով,     չէին կարող     մեկնաբանել     Հոկտեմբերի     27- ի   դեպքերը: Հոկտեմբերի 27-ի   վերլուծությունը   ներկայացված     է   այլ տեսանկյունից,   որոնք     պետք     էին     որոշ   մարդկանց: Շատ   մարդկանց     հակակրանքը     Ռոբերտ     Քոչարյանի     և Սերժ     Սարգսյանի   հանդեպ,   ստիպում     է   այդ     դեպքերը բարդել   այդ     երկուսի     վրա:   Չնայած,     որ   ինքս     նրանց կողմնակից     չեմ     եղել, սակայն     նրանց     գլխին     բարդելով     Հոկտեմբերի 27- ը,   մենք     մոռանում     ենք     իրական հանցագործներին:   Ինչու     են     Քոչարյանին   ու      Սերժին մեղադրում.     Որովհետև     մեղադրող     կողմը     եղել     են նախկին   ՀՀՇ-   ական     թափթփուկները     կամ`   Վազգենի վկաները,   փորձելով     իրենց     գործա     հանցանքները վերագրել     նրանց:

Վերադառնանք   նույն   Հոկտեմբերի 27- ին: Այդ     դեպքում ո՞վ     է     կազմակերպել     Հոկտեմբերի     27- ը: Հիմնվելով ամբողջ     տասը   տարիների     պատմական     փաստերին,   և Արցախյան   պատերազմի   տարիների     իրադարձություննե-րին`   հենց     դրանց     ֆոնի     վրա     պետք     է     դիտել     Հոկտեմբերի 27- ը:   Իսկ   հասարակությունը   կարծում     է     թե, Հոկտեմբերի 27- ը   կազմակերպել     են     Թուրքիայի, Իսրաելի   կամ     այլ     երկրների     գաղտնի     ծառայություն-ները: Այդ   ամենն     անհեթեթություն   է:   Զարմանալի     է, որ     ոչ     մի     քաղաքական     վերլուծաբան     չկարողացավ  ճիշտ     մեկնաբանել     այդ     ամենը,   և     մինչև     հիմա     էլ չեն   փորձում     վերլուծել`   պարզելու     համար: Ինչպես ասացի,   Հոկտեմբերի 27-ը   վերլուծելու     համար     պետք   է անդրադառնալ   Արցախյան     շարժմանը,   և     Արցախյան պատերազմի     ու   դրանից     հետո     կատարված     քաղաքական   զարգացումներին:   Ուստի,   այս     մեկնաբանություն-ները,     որոնք     ներկայացնելու     եմ,     զուտ     սեփական տեսակետ     է,     հիմնված      թվարկածս     զարգացումների ու     փաստերի   վրա,   որոնք     հավաքվել   են     այդ     տարիներին:

Հոկտեմբերի 27-ը   եղել   է   Նաիրի   Հունանյանի   սեփական նախաձեռնությունը,     քանի     որ     Նաիրի     Հունանյանը մտածում     էր,   որ   Վազգեն     Սարգսյանին     սպանելով` կարող     է   ոտքի   հանել   հուալքված   ու     ճնշված   ժողովրդին,   որն   ամեն   օր   ու   ամեն     ժամ   նզովում   էր Վազգեն Սարգսյանին: Իսկ   թե     ինչու`   կանդրադառնամ   քիչ   ուշ: Չմոռանանք,   որ   այդ   տարիներին     Վազգեն     Սարգսյանն իրեն   համարում     էր     Արքայից   Արքա,     անպատժելիութ-յունը     նրան     դարձրել   էր     ավելի     հանդուգն   ու     ավելի սարսափելի: Նրան     սանձել     չէր     կարողանում     անգամ նախագահ     ԼՏ-Պ,     և     ոչ     էլ     որևէ     քաղաքական   ուժ, ուստի     Նաիրի   Հունանյանը,   որպես   լրագրող,   վերլուծել ու     հաշվարկել     էր     այդ      ամենը:   Վազգենին     սպանելն այնքան     էլ   դժվար     չէր,     քանի     որ     նրան     կարող     էր սպանել   ցանկացած     տեղ,   անգամ   գիշերն   իր   անկողնու մեջ:   Հարյուրավոր   տարբերակներ     կային     նրան ոչնչացնելու`   թունավորելուց     սկսած,      վերջացրած` մեքենայի     պայթեցմամբ։   Սակայն,     ինչպես     տեսանք, Նաիրի     Հունանյանը     չընտրեց     դրանցից     և     ոչ     մեկը, քանի     որ     իրեն     պետք     էր     ժողովրդին     ապացուցել, որ     ժողովրդի     դահիճը     պատժվելու     է     այդ     ձևով. Ջախջախված     գլուխը     պետք     է     հասկացներ     նրանց,  որ   բռնակալ   դահիճներն     այդպիսի     վախճան   են     ունե-նում` ինչպես   որ     եղավ: Վազգենի   ջախջախված   գլուխը նկարահանվել   էր,   և   հեռարձակվում   էր     ուղիղ   եթերով. հենց   դա     էլ   պետք   էր   Նաիրի     Հունանյանին,   որպեսզի իր   « ՄԵՍԻՋԸ »   հասցներ     ժողովրդին,     որպեսզի     ժողովուրդը     ոտքի     կանգներ`   թոթափելու     բռնակալության լուծը:   Սակայն,   ինչպես     գիտենք,   դա     տեղի   չունեցավ: Երբ     դիտում     էինք     Հոկտեմբերի     27-ի   տեսագրությունները,   պարզ     երևում     էր,     որ     Նաիրի     Հունանյանը սպասում     էր     ինչ   որ     բանի,     սակայն,     այդ     բանը   ևս տեղի   չունեցավ: (4*)   Եթե   դա   համարում     ենք   ահաբեկչություն`   սխալ     է, քանի   որ   Նաիրի     Հունանյանի     խումբը     կարող     էր դիմակներով   մտնել,   գնդակահարել   ում     որ     պետք     էր, և   դուրս     գալ   աննկատ,   ինչպես`   մտել     էին:   Այսինքն` կլիներ     զոհ,   գործողություն,   բայց     չէին     լինի   մեղադրյալներ,   և   դժվար     կլիներ     հայտնաբերել     այդ      ահաբեկչությունը   կատարողներին:   Իսկ   Նաիրին   չցանկացավ դիմակի     տակ     գործել,   քանի   որ     չէր     ուզում, որպեսզի դա     դիտվեր     որպես     ահաբեկչություն,   որովհետև     դա վրեժ     և     հաշվեհարդար     էր: ( Հատուկ     կցանկանաի շեշտել, որ   Նաիրի Հունանյանը   անձնական   վրեժխնդրու-թյուն     կամ     թշնամանք   չի   ունեցել,   նույնիսկ`   նա Քոչարյանի     հետ   առանձնազրույցում     ասել     է     այդ մասին)   Նույն,   Սողոմոն     Թեհլերյանի     պես,     Թալեաթին սպանելով`     նա     չդարձավ     հանցագործ      կամ     մարդասպան,   նույն     կերպ     էլ     Նաիրին     էր     մտածում: (5*) Նաիրիին     պետք     էր     հաշվեհարդար,     որին     արժանի էր     իր   զոհը,   նա պետք     է     հասկացներ,   որ     կատարած հանցանքների     համար     պատասխան     են     տալու     ջախջախված     գլխով: Իսկ     ինչու՞     նա      ընտրեց     խորհրդարանը.     որովհետև     այդպիսի     բան     պատմության     մեջ դեռ   չէր   եղել,   և     իր     արած     քայլը     մեծ     արձագանք   կունենար   ամենուր: Այդպիսով     իր     արած     քայլը     ահաբեկչություն     չէր,     այլ`     քաղաքական     ակտ,     քաղաքական     քայլ,     որը     պարտադրված     է     եղել     վարչապետի ու     իր     հանցագործ     խմբի     կողմից: (6*) Կարելի     նշել     այն   փաստը,     որ     այդ     պահին   Ազգային Ժողովի     դահլիճի     առաջին     շարքում     նստած     էր     եղել ՀՀ     Ազգային   Անվտանգության     փոխնախարար`   Գրիգոր Գրիգորյանը,   որին     խմբի     տղաները     չեն     վնասել։ Եթե     նկատի     ունենանք,   որ     երկրի     նախագահը` Ռոբերտ     Քոչարյանն     էր,   իսկ     երկրի     անվտանգության ծառայության     պետը`   Սերժ     Սարգսյանը,   ապա     նրանք մղված     էին   վերջին     պլան,     քանի     որ     երկրում     բոլոր հարցերը     լուծում     էր   Վազգեն     Սարգսյանը: Իսկ Վազգեն   Սարգսյանը   դարձել   էր   անպատժելի     մի     հան-ցագործ:   Նա     գիտեր,   որ     իր   ուղեղով     ու     նվազ գիտելիքներով`   չէր     կարող     առաջ     գնալ,     հետևաբար նրա     ոհմակն     ուղղորդվում     էր     միայն     զենքի     ու ահաբեկության   սկզբունքով:   Վազգենին   պետք     էր մեկը, որի     հետ     կկարողանար     անցնել     ճանապարհ: Այսինքն,   նա     ընտրեց   Դեմիրճյանին,   որը     ժողովրդի « նոստալգիան »   էր     և     դեռ     ապրում     էր     նրա     հիշո-ղություններում:     Իսկ     Կարեն     Դեմիրճյանը     գիտեր,   որ անուղեղ     Վազգենին     օգտագործելով,   կարող     էր բարձրանալ     և ամրապնդվելով     ինչ     որ     պաշտոնում, կամրացներ     իր     դիրքերը,     այնուհետև`   կարող     էր ազատվել     նրանից:   Սակայն,   դա     տեղի     չունեցավ:   Մի առիթով     Դեմերճյանն     իր     նեղ     ընկերական     շրջապատում   Վազգենին   անվանել     էր     « փրչոտ     անասուն », (7*)իհարկե`   Վազգենի     ականջից     հեռու,   սակայն     նրա կողքին     լինելով,   նա     երբեք     չէր     փոխել     իր     համոզ-մունքը:   Կարեն   Դեմիրճյանը     Հոկտեմբերի   27-ի   պատահական     զոհերից     էր,     այսինքն,     Նաիրի     Հունանյանի խումբը     չէր     ձեռնարկել     ունենալ     այլ     զոհեր,     բացի   Վազգենից: Այսինքն,     իրենց     միակ     թիրախը     Վազգեն Սարգսյանն     էր:   Այդ     մասին     անգամ     խոստովանել     է Նաիրին։ (8*) Իսկ   թե     գործողության     ժամանակ     ինչու եղան   զոհեր` դա     կարելի     է     եզրակացնել,     որ     պահի լարված   « էֆեկտ » ազդեցությունից   էր: Եթե   մասնագետների   տեսանկյունից   նայենք` պարզ     կդառնա:   Ազգային ժողովի   դահլիճից     դուրս՝   սպանված   պատգամավորների փաստը`   դա   է   վկայում:   Այսինքն,   պատմածների     վկայությամբ,     այդ     դահլիճից     դուրս     գտնվող     պատգամավորներից     մեկն     առաջինն     է     հանդիպել   Նաիրիի   զինված     խմբին     և     իրեն     զուսպ     պահելու     փոխարեն, սկսել     է     վիճել     և   հայհոյել     նրանց:   Հենց   դա     էլ առիթ     է   հանդիսացել,   որպեսզի     նա     տեղում      գընդա-կահարվի,     եթե     հաշվի     առնենք,     որ     նույնատիպ իրավիճակում     հայտնված      մարդը     կարող     էր     գործել նույն     կերպ:   Երբ     մարդը     զինված     է     և     գնում     է այդպիսի     քայլի,   իր     մոտ     առաջանում     է     լարվածություն     և      նյարդային     ձգվածություն.     այդ     ժամանակ պետք      է     զգույշ     լինել     ավելորդ     խոսքերից,     և շարժումներից,   քանի     որ   դա     կարող     է     նրան     հավասարակշռությունից   հանել   ու   դրան     հաջորդելու     է   մեկ մատի     շարժումը,     այսինքն`   նա     սեղմելու     է     ձգանը: Արդեն   միջանցքում     հանդիպած     առաջին     զոհը   լարվածություն   է     առաջացնում     խմբի     մոտ,   լարվածությունը թուլանում   է,   միայն     իրենց     զոհին     սպանելուց     հետո: Այսպիսով,   հենց     առաջին     կրակոցից,   նրանք     կարծում են,   որ   տապալվելու   է   իրենց     հաշվեհարդարի     օպերացիան,   սակայն,   ամեն   ինչ   կարողանում     են   կազմակերպել     արագության   մեջ:   Ազգային     ժողովի     տեսագրությունից     պարզ     երևում      էր,   որ     նրանց   միակ     թիրախը վարչապետ   Վազգեն     Սարգսյանն     էր,     և     նրանց     լարվածությունը,   որի     մասին     ասացի,     թուլանում     է,   երբ ջախջախվում     է     նրա     գլուխը: (9*)

Հետաքրքիր     մի     փաստ,   որը     չեն   փորձում      մեկնաբանել.   Եթե   համարենք,   որ   Նաիրի   Հունանյանի   եղբայրը` Կարեն     Հունանյանն     անձամբ     չի     ճանաչել     Վազգեն Սարգսյանին,   ինչու՞   էր     ատելությամբ     և     մեծ     ոգևորությամբ,      ավտոմատի     խզակոթով      հարվածներ      հաս-ցընում`   արդեն     իսկ     սպանված     վարչապետի     գլխին: Հնարավոր     չէր,     որ     առանց     սեփական     վրեժի,     կամ ինքնադատաստանի`   այդքան     ատելություն     կուտակվեր մարդու     մեջ:   Ուրեմն,   հիմնավոր   պատճառներից     ելնելով   էր   նա     գնացել     այդ     քայլին,   քանի   որ     ատելությունն     ու     թշնամանքը     նրա     մոտ     հասել     էր     գագաթ-նակետին:

Իսկ     հիմնավոր     պատճառներին     կանդրադառնանք մանրամասնություններով: (10*)

ՈՎ   ԷՐ   ՎԱԶԳԵՆ   ՍԱՐԳՍՅԱՆԸ

  Հայկական հողը ևս մեկ Վազգեն Սարգսյանի չի դիմանա և կգահավիժի դժոխք: «Մտորումներ «Պազոլինի»-ից հետո» գրքից

Վերադառնանք Վազգեն Սարգսյան անհատին, քանի որ շատերը չգիտեն նրա կյանքի սև ու մութ էջերի մասին։ Շատերը չգիտեին նրա գործած ոճրագործությունների ու հանցանքների մասին, և այդ պատճառով էլ Նաիրի Հունանյանի դատավարությունը բեմադրված էր. Նրան թույլ չտվեցին, որպեսզի նա ներկայացներ իր   հաշվեհարդարի     պատճառները։ (11*)

Իսկ   ինչու՞     եղավ     հոկտեմբերի     դեպքերը,   քանի     որ պահը     հասունացել     էր,     հնարավոր     էր,     որ     Նաիրին չլիներ   դրա   կազմակերպիչը,     այլ   մեկ     ուրիշը,     օրինակի        համար՝      Պողոս     Պողոսյանը,     քանի     որ     կար հայրենասերների     մի     հսկա     բանակ,     որոնք     կիսում էին   Նաիրի   Հունանյանի     կարծիքը     և     բացառված     չէր, որ   այդ     հսկա     բանակից   կգտնվեին     վիրժառու     հայորդիներ,   որոնք     կպատժեին     ժողովրդի     դահիճին։     Եթե հաշվի     առնենք,   որ     Նաիրի   Հունանյանը   հենց   առաջին պահից   շեշտել     էր,   « Հերիք     է     էս     ժողովրդի   արյունը ծծեք,     չեք     թողնում     իր     ընտրությունը     կատարի » խոսքերը     ( որ   գոռում     էր     Ն.   Հունանյանը     արդեն սպանվածի     մարմնին     խփելով )։   « Ժողովրդի     արյուն ծծողների      հարցը     լուծված     էր »: (12*) Անգամ     տեսախցիկները     ֆիքսել     էին     այդ      պահը։ Իսկ     ինչու՞     Նաիրի     Հունանյանը     բանակցությունների ընթացքում     ոչինչ     չպահանջեց,     կարող     էր     գումար, կամ     ուղղաթիռ     ու     օդանավ     պահանջել     պատանդ պատգամավորների   դիմաց   և     բացառված     չէր,   որ     եթե նա   ցանկանար   մեկնել     մեկ   այլ     երկիր,     ապա     կարող էր   անել     դա։     Փոխարենը     նա     ինքնակամ     հանձնեց զենքը,   առանց   պահանջների     ազատեց     պատանդներին: Ռոբերտ     Քոչարյանի     տված     ցուցմունքներից     երևում է,   որ     Նաիրի   Հունանյանը   ( Ռոբերտ   Քոչարյանի     ցուցմունքները     Հոկտեմբերի   27-ի     քրեական     գործով ) ցանկացել     է     որ   «լինի     արդար     քննություն,     բաց դատավարություն,   իրենց   տրամադրվեն     պաշտպաններ» (13*) / ՏԵՍ Նյութը:

Ըստ     Ռոբերտ      Քոչարյանի     15.02.2000     ցուցմունքի Հունանյանի     միջև     տեղի     ունեցած   20     րոպեանոց զրույցի     մանրամասն   ներկայացնում     է   հետևյալ     ձևով « Այնուհետև     իմ     հարցին,     թե     արդյոք     ուներ     որևէ անձնական     թշնամանք     Վ. Սարգսյանի     նկատմամբ,   տվեց     բացասական     պատասխան     ու     սկսեց     դժգոհել երկրում     ստեղծված     վիճակից,     Վ.   Սարգսյանի      դերակատարությունից,   որ     իբր     նա     խանգարում     էր   երկրի զարգացմանը,   մեղավոր     է     ստեղծված     վիճակի   համար և     այլն,   որ   երկրում     ցնցում     էր     անհրաժեշտ     ու   այդ քայլին     ինքը     դիմել   է     հանուն     ժողովրդի,     պատմությունը,     սերունդները     կգնահատեն     իրեն,     որ     իրենց վրա     ևս     եղել   են   կրակոցներ: Վ. Սարգսյանից     բացի մյուս     զոհերը     պատահական     կրակոցների     արդյունք են: Որից     հետո ներկայացրեց     իր     պահանջները՝   իրենց անվտանգության     ապահովման     վերաբերյալ,     որպեսզի իրենց     նկատմամբ     բռնություն     չգործադրվի,     լինի արդար     քննություն,     բաց     դատավարություն,     իրենց տրամադրվեն     պաշտպաններ,     որպեսզի     իրենք     առանց զինաթափման     տեղափոխվեն     ԱԱՆ     մեկուսարան:   Ի վերջո     հնարավորություն     ընձեռնվի     իրեն     հանդես գալ     եթերով     և     ժողովրդին     բացատրել,     թե     ինչու     է դիմել     այդ     քայլին »:   Հետաքրքրական     էր,   որ     Նաիրի Հունանյանի     պատրաստած     հեռուստատեսային     ելույթի համար     Ռոբերտ     Քոչարյանն     իր     ցուցմունքում     նշել է՝ « Նաիրին   իր   տեքստում     մի     ամբողջ   պարբերություն գրել   էր     Վ. Սարգսյանի     վերաբերյալ,   որը     ես   պահանջեցի     հանել »:   Ինչպես     ասացի     նախորդում,     Ռոբերտ Քոչարյանը     և     Սերժ     Սարգսյանը     Վազգեն     Սարգսյանի կենդանության     օրոք     դրածոներ     էին,     կարելի   է   ասել տիկնիկներ,   քանի     որ     Վազգենն     էր      նրանց     կարգադրություններ   անում,   բոլոր     հարցերը   նա     էր   որոշում։ Տեղին     է   նշել,     որ   Վազենի   1993թ․ մարտից     իրեն հռչակել   էր   ՀՀ   Պետական     նախարար,   այդ   պաշտոնում մնաց     մինչև   1995 թ․ մայիսը։ (14*) Այսինքն   ՀՀ   պաշտպանության,     ազգային     անվտանգության     և     ներքին գործերի     գծով     պետնախարար: Եթե   նայենք     Հայաստանի   Հանրապետության   սահմանադրությունը,     ապա      այնտեղ     այդպիսի     պաշտոն     չկա և     չէր     կարող     լինել,   այդ     ամենը      նշանակում     էր սահմանադրության     և     օրենքի     խախտում։ (15*)   Բայց քանի     որ,     դա     Վազգեն     Սարգսյանն     էր,     ապա     իրեն կարող     էր   թույլ   տալ,   թքել     սահմանադրության,   օրենքի     և   ժողովրդի     վրա։ (16 *) Վազգենի     ձեռքին     էին պետության     ուժային     բոլոր   կառույցները,   այսինքն     իր մտերիմներին   հարազատներին   և   սանիկներին      նշանակել     էր     այդ     կառույցների     ղեկավար։ (17*) Միայն ինքնահռչակ   պետնախարարի   պաշտոնը     վերացավ 1995 թ.   քանի     որ     Ազգային     ժողովի     մի     քանի պատգամավորներ     պահանջում     էին     օրինապահություն։ Վազգեն   Սարգսյանը   ստիպված   վերադարձավ     Պաշտպանության   նախարարի     իր   պաշտոնին։     Չնայած     Վազգեն Սարգսյանը   Պաշտպանության     նախարար     էր,     այնուամենայնիվ     ուժային   մյուս     կառույցները     գտնվում էին     իր     անմիջական     հսկողության     տակ։ Վանո Սիրադեղյանի   ներքին     գործերի     նախարար     լինելու ժամանակ,   Վազգենը     չէր     կարողանում     տնօրինություն անել     այդ     համակարգում։ Այն     ժամանակ     երբ     Սերժը ՊՆ-ի   նախարար     էր,     իսկ     Վազգեն     Սարգսյանը՝ ուժային     կառույցների     պետնախարար,     ամեն     ինչ արվում     էր   միայն     Վազգեն     Սարգսյանի      հրամանով, Սերժ     Սարգսյանը     ինքնուրյուն     կարգադրություններ չէր   կարող     անել,     նույնիսկ     Վազգենի     սանիկ՝   այն ժամանակ     գնդապետ` Մանվել   Գրիգորյանը,   որը   կամավորական   5-րդ     մոտոհրաձիգային     բրիգադի     հրամանատարն     էր,   ոտքի   հարվածով     էր     բացում     նախարարի առանձնասենյակի     դուռը,   անգամ     հայհոյում     էր     ու նվաստացնում   ՊՆ՝     Սարգսյանին։   Այս     ամենը     վկայում էր,   որ     Վազգենն   իր     հովանավորյալներին     թույլատրել էր     ամեն   ինչ։ Վազգեն     Սարգսյանը     շատ     դեպքերում ազգային     ժողովի     նիստերի     ժամանակ,     ամբիոնից    մատ   էր     թափ     տալիս     պատգամավորների   վրա,   փողոցային     հայհոյանքներով   սպառնում     էր     « կզացնել   ում պետք     է »   քանի     որ   ինքը   « կռված     տղա   է »: (18*) Պատգամավորները     վախենում      էին     նրանից,     քանի որ     եղել     են     դեպքեր,   երբ     Վազգենի   ոհմակի     կողմից ծեծ     են     կերել,     հենց     նիստերի      դահլիճում։ (19*) Ռոբերտ     Քոչարյանը     և   Սերժ     Սարգսյանը      բացառություն   չէին   1995     թվականներին   էր,     որ     նույն     ոհմակի կողմից     ծեծի     էին     ենթարկվել      Քոչարյանն     էլ,   Սերժ Սարգսյանն   էլ։   Անգամ     Սերժ     Սարգսյանը     փորձել     է փախչել   Ղարաբաղ,   սակայն   Արարատի     մարզի      Երաս-խավան     գյուղի     մոտից     նրան      ետ     են     դարձնում։ Այնպես     որ     Ռոբերտ     Քոչարյանը     և   Սերժ     Սարգսյանը իրենց     պատճառները     ունեին     ատելու     Վազգեն Սարգսյանին։   Բացառված     չէր,   որ     Հոկտեմբեր     27-ի դեպքերի   մասին     իմացել      են     Անվտանգության      մարմինները,     քանի     որ     ոչինչ   չեն     ձեռնարկել     կանխելու այդ     դեպքը։   Ես     նշեցի     բացառված     բառը,     քանի որ հնարավոր     էր,     բայց     եթե     հաշվի     առնենք,     այդ ժամանակվա     համակարգի   աշխատանքը,     ապա     կարելի էր     ենթադրել,     որ     չեն     իմացել,     ուղղակի     ստում     են ասելով,     որ     այդ     համակարգը     Հայաստանում     լավ     է գործում։     ՈՒժային     կառույցները     Վազգենի     հրամանով էին     աշխատում,   և     Սերժը     այնտեղ     ձևական     բնույթ էր     կրում     միայն,     ապա      հոկտեմբի   27-ը     եղել     է հենց   Վազգենի   մեղքով, ( Չնայած     այդպես     էլ     կա․․․) կնշանակի,     նա     պետք     է     որ     իմանար     իր     դեմ կատարվող     մահապատժի     մասին:     Լավ     տեղեկացված լինելով     ուժային     համակարգի     աշխատանքից,     կարելի է   վստահ     ասել, որ     համակարգի     աշխատողները   ալան թալանով     էին     զբաղված,   պետության   անվտանգության հարցերը     մղված     էին   վերջին      պլան։ ԱԱԾ-ի     և   ՆԳՆ ՊՆ   նախարարություններում     խնամի     բարեկամով     գործի     տեղավորված     կադրերը     միայն     որովայնի      հարցերով     էին     զբաղված     և     կանխատեսել,   որ     կլինի     հոկ-տեմբի –27,   ոչ     մեկը     չէր     կարող     մտածել,   քանի   որ մտածելու   համար     ուղեղ   է     պետք։ Այն,   որ     համակարգում     խելացի     մարդիկ     չկային,     ապա     սուտ     կլիներ ասել,      սակայն      այդ        մարդիկ      ներքին      « էշելոններում »   էին     և     անմիջական   իրենց     բութ     պետերի ենթակայության     տակ     ոչինչ     չէին     կարող     անել։ Ինչպես   ասացի,     արդեն     ուժային     կառույցի     շարքային ծառայողը   գիտեր,     որ   Սերժ     Սարգսյանը     միայն     ձևական     էր   այնտեղ,     քանի     որ     բոլոր     հարցերը   լուծում էր     Վազգեն   Սարգսյանը։ Հենց   Վազգենի   կազմակերպած անվտանգության     համակարգն     էր,     որ   « Բառդակի » էր վերածվել ծի     տեղավորված     կադրերը     միայն     որովայնի      հարցերով     էին     զբաղված     և     կանխատեսել,   որ     կլինի     հոկ-տեմբի –27,   ոչ     մեկը     չէր     կարող     մտածել,   քանի   որ մտածելու   համար     ուղեղ   է     պետք։ Այն,   որ     համակարգում     խելացի     մարդիկ     չկային,     ապա     սուտ     կլիներ ասել,      սակայն      այդ        մարդիկ      ներքին      « էշելոններում »   էին     և     անմիջական   իրենց     բութ     պետերի ենթակայության     տակ     ոչինչ     չէին     կարող     անել։ Ինչպես   ասացի,     արդեն     ուժային     կառույցի     շարքային ծառայողը   գիտեր,     որ   Սերժ     Սարգսյանը     միայն     ձևական     էր   այնտեղ,     քանի     որ     բոլոր     հարցերը   լուծում էր     Վազգեն   Սարգսյանը։ Հենց   Վազգենի   կազմակերպած անվտանգության     համակարգն     էր,     որ   « Բառդակի » էր վերածվել։

ՌԱԶՄԱԿԱՆ    ՀԵՂԱՇՐՋՈՒՄ

« Հարյուր    տոկոս    էլ   որ   ընտրեիք՝ մեկ    է   իշխանությունը    չէինք   տալու »,

Վազգեն   Սարգսյան   1996 թ

(20*)   Եթե   հաշվի     առնենք     քաղաքական   դեպքերը   90-ականների   սկզբին,   ապա     կարելի     է   հաստատ     ասել, որ     Վազգենի     ու     Վանո     Սիրադեղյանի      հարաբերությունները     այնքան     լարված     էին,   որ   նույնիսկ   զինված խմբերը     իրար   դեմ      են   դուրս   եկել։ 1995-ին   Վանո Սիրադեղյանի   թիկնապահները     պատահական   միջադեպի արդյունքում     ծեծել     էին     Վազգեն   Սարգսյանին     ու     իր վարորդին,     ինչի     արդյունքում     Վազգեն   Սարգսյանը փորձում     էր     պատժել   Վանոյի     թիկնապահնեին։

Վանո   Սիրադեղյանը     հազիվ     մեծ    դժվարությամբ համոզեց    Վազգենին,    որպեսզի    ետ    մնա    պատժիչ քայլերից,    միայն     բավարվեցին,     որ    թիկնապահին հանեցին     համակարգից,    և    ուղարկեցին    ժամկետային ծառայության    ՆԶՎ-ի     զորամասերից    մեկում։     Վազգենի և     Վանոյի   « ԲԵՍՊԻՐԴԵԼԻՑ » տուժում    էին    սովորական մարդիկ,    և     դա    հասկանում էր    երկրի    նախագահ՝     Լևոն Տեր-Պետրոսյանը։    ԼՏՊ -ին չէր    հաջողվում     կանգնեցնել Վազգենին     ու    Վանոյին։ Վազգենը     արդեն    ուժային կառույցներում     ուներ    հավատարիմ     զինակիցներ,     իսկ Վանո    Սիրադեղյանը    իր   ՆԳՆ ՆՁՎ    համակարգում    էր   ուներ համախոհներ։   Լևոնը    չէր կարողանում    զսպել   նրանց։ 1996– թվականին     աշնանը նախագահական    ընտրությունների    պարտությունը սովորաբար     Լևոնի    պարտությունը    չէր,    այլ    ամբողջ ՀՀՇ-ի   և   այդ   ոհմակի։ Այդ   նախօրյակին   ԼՏՊ–ի   հընչեց-րած    բաժակաճառը,   ընտրությունների    ավարտից    հետո դա    է    ապացուցում,   նա     շեշտում     էր    « Որ    իր   թիմը հաղթանակ     է     տարել ».    դա     լեզվի     սայթաքում    չէր։ Այսինքն,     նա     կանխամտածված    ասաց`   ԹԻՄ   բառը, ոչ    թե    ժողովուրդ    բառը,    որպեսզի     հետագայում կարողանա    խուսափել    դատական    քաշքշուկներից, եթե այդպիսին    լիներ։   Լևոնը    գիտեր,    որ    ինքը    պարտվել է,    քանի    որ     ժողովուրդը     հոգնել    էր    և    չէր    ուզում նույն      իշխանություններին,    սակայն    նրան    չթողեցին հեռանալ։ 1996 –ի   դեպքերը   ապացուցեցին, որ     Վազգենը ու   Վանոն     չէին    ուզում    զիջել    իշխանությու   և   պատրաստ     էին     ռազմական     հեղաշրջում     իրականացնել բազմաթիվ     զոհերի     գնով։   Ռազմական     հեղաշրջումը եղավ,     քանի     որ   որպես     ականատես     ներկա     եմ գտնվել     այդ     իրադարձություններին։ Վազգեն     Սարգսյանն     ընտրությունների     նախօրյակին արդեն     համապատասխան   հրամաններ     էր     տվել   ուժային     բոլոր   կառույցներին,   ժողովրդի     դժգոհության ֆոնի     վրա,   ուժային   բոլոր     կառույցները     բերված     էին համար     մեկ     պատրաստվածության։   Սերժ     Սարգսյանը անգործության     էր   մատնված,   չնայած     որ   ՆԳՆ   նախարարը     ինքն     էր։   Հրամանները     տալիս      էր     Վազգեն Սարգսյանը,     ով     գտնվում     էր     Բաղրամյան     26-ում։ Հաշվի     առնենք     այն   փաստը,   որ     Երկրապահ   կամավորականներին     զինել     էին     ու     բերել     նախագահական նստավայր։ Այսինքն,   մինչ   այդ   ՆԳՆ     համակարգի     կողմից     հսկողության     տակ   էր     Հեռուստատեսության     և ռադիոտան     շենքերը։   Միայն     Բաղրամյանի     վրա     էին ՆԳՆ   ՆԶՎ   մի     քանի   զորամասեր,   հատուկ     նշանակության   ջոկատները,     նախագահի     անվտանգությունը     իրականացնող   10-րդ     վարչությունը,   և     ԵԿՄ     վարչության մի   ջոկատ։   Հատուկ     կցանկանաի     շեշտել   Երկրապահ Կամավորական   Վարչության   Էջմիածինի   ջոկատը՝   Գընդ-ապետ   Մանվել   Գրիգորյանի     հրամանատարությամբ։ Այսինքն, այնտեղ     էին   Վազգենի     հավատարիմ     զինյալ-ները։     Չմոռանանք   հիշել     Սեյրան     Սարոյանի   կարմիր բերետավորների   ջոկատների   մասին։ Եթե     փաստացի Լևոն   Տեր-Պետրոսյանը   պարտվել   է   ընտրություններում, ապա   իր   « ԹիՄԻ »   հաղթանակը     կարելի     էր     որակել, որպես   ՌԱԶՄԱԿԱՆ   ՀԵՂԱՇՐՋՈՒՄ,   որի     անմիջական ղեկավարները     Վազգեն     Սարգսյանն   ու     Վանո Սիրադեղյանն      էին։   Չնայած,     որ     Վանոն      Երևանի քաղաքապետն     էր,     այնուամենայնիվ      հավատարիմ զինակիցներ     ուներ     ՆԳՆ     համակարգում,   չհաշված,   որ   Վազգենը     ամրապնդում   էր     իր     դիրքերը     ԵԿՄ-ի     հաշվին։   Այսինքն,   ռազմական     հեղաշրջում     կազմակերպելը միայն   հրամաններ     չէին,   այլև   հաշվեհարդար     ժողովրդի   դեմ։ 1996     Թվականին     Բաղրամյան   26-ի     դիմաց հավաքված     ժողովրդի     վրա     կրակելու     հրամանը     տվել է   հենց     ինքը՝   Վազգեն     Սարգսյանը։   Այսինքն,   այնտեղ հավաքված     ժողովուրդը,     Վազգենի      հետ     բանակցությունների     ժամանակ     կատաղեցնում     է     Վազգենին, որն     էլ     հրաման     է     տալիս     իր     կողքին     կանգնած հատուկ     նշանակության     ջոկատի     զինվորին     կրակել, զինվորը     չի     համարձակվում     կրակել,   Վազգենը     նրա ձեռքից     վերցնում     է   ինքնաձիգը     ու     կրակ      բացում, նրան   հետևում   է   Հատուկ   գումարտակի     հրամանատար՝ փոխգնդապետ՝   Գևորգ     Տեր- Գևորգյանը     և   նրանց հրամանով     սկսում     են   կրակահերթերով     ցրել     ժողովրդին։ (21*) Ինչով   էր     պայմանավորված     այդ      կրակոցները,     քանի     որ   Վազգենը     հասկանում     էր,     որ   ժողովուրդը     հեղաշրջում     անելու     հնարավորություն     չունի, իսկ     Վազգեն     Մանուկյանը     թույլ   մարդ     է,     որպեսզի ժողովրդին     տանի     իր     ետևից,     ուստի     նա     նախօրոք պետք     է   հեղաշրջում     իրականացներ,     քանի     որ Վազգեն     Մանուկյանի     կողմը     անցած     ազատամարտիկների   մեծամասնությունը     դեռ     ոտքի   չի     կանգնել,   նա հասկանում     էր,     որ     եթե     ազատամարտիկները     զենք վերցրեցին,   այնժամ     չէր     կարող     խուսափել     նրանց հաշվեհարդարից։ Չնայած   որ,   մինչ   պատերազմի ավար- տը   Վազգեն     Սարգսյանը   հասցրել   էր   ոչնչացներ իր   մրցակիցներին,     սկսած     Մոնթե     Մելքոնյանից,   վերջացրած     Արթուր     Մկրտչյանով։   Պատերազմի     ավարտից հետո     էլ   Վազգեն     Սարգսյանը     շարունակեց   « ազատամարտիկների     ոչնչացման »     օպերացիան,     այս     անգամ դժբախտ      պատահարներով,   բարոյապես     ու     սոցիալապես   նվաստացումներով: (22*)   

Վազգեն   Սարգսյանը     իր     իշխանության     տարիներին կարող     էր   մի     շարք     օրենքներով     ամրագրել   Ազատամարտիկի     պաշտպանվածությունը   հասարակության   մեջ, սակայն   դա     չարեց։   Այսինքն,   կարող     էր     սոցիալապես լգոտաների     տեսքով     թեթևացնել   նրանց   կարգավիճակը, բնակարանների     և     տնամերձ     հողամասերի      տրամադրում,   մի     շարք     միջոցառումներ,     որոնցից     օգտվում էին     ՆԳՆ   համակարգի     աշխատող     շարքայի     ոստիկանները։     Վազգենը     դրանք     չարեց,     փոխարենը     յուղոտ պաշտոններում   նշանակեց     իր      հավատարիմ     գեներալներին,     որպեսզի     նրանց     միջոցով     բարոյալքի     ու արժեզրկի     ազատամարտիկին։ Եվ     հենց     այդ     գեներալներն     էին,   որ   պետք     է     պահեին     նրա     « հերոսական» կերպարը,     իսկ     մահից     հետո     էլ     արհեստականորեն պիտի   դարձնեին   սպարապետ,   որը     պետք     է     դառնար իրենց     անպատժելիությունների   ու      անձեռնամխելիութ-յան     երաշխիքը։

ՎԱԶԳԵՆԻ    ԴԵՄԻՐՃՅԱՆԻ ՄԻՈՒԹՅՈՒՆԸ

Որքան    շատ    եմ    ճանաչում    Վազգենին,    այնքան շատ    եմ    հարգում    Սերժին   (հանրային   տեսակետ) «Մտորումներ «Պազոլինի»-ից    հետո»   գրքից

Վազգեն   Սարգսյանի     դիրքերը     չէին     կարող     ամրանալ, քանի     որ     նա գիտեր,     որ     իրեն     խելոք      դարձնելու համար     պետք     էր     որևէ     մեկը,   որպեսզի     կարողանար նրա      հետ     անցնել     մնացած      ճանապարհը,     այսինքն, հասնելով     նախագահի      աթոռին,     նույնիսկ     հնարավորության     դեպքում      հավակներ     Հայաստանի     միապետի գահին: Այո,     մի     կարծեք թե   դա      հրահրված     է,     քանի որ     դեռ     1995     թվականին     միապետի     գաղափարը շրջանառվում     էր     Լևոն     Տեր- Պետրոսյանի   հավատարիմ   զինակիցների     շրջանակում,   նրանք     ցանկանում     էին սահմանադրության     փոփոխությունների     միջոցով     ԼՏՊ-ին     Հայաստանի     միապետ: Այդ     մասին     գրվել     են բազմաթիվ     հոդվածներ,   ուստի     կարիք     չկա   վերադառնալ     դրան:   Հիշեցնեմ     միայն     այն,     որ     ԼՏՊ-ի     թիմակիցները     նույնիսկ      խնջույքների      ժամանակ      բաժակ էին     բարձրացնում     և     հայտարարում   « Թագավորն Ապրած     Կենա »: (23*)

Վազգեն     Սարգսյանին     պետք     է,   որ     հայտնի     լինեին այդ     օրինագծի     մանրամսները,     և     ինչու     չէ,   կարող էր     օգտագործել     իր     տարբերակում,     քանի   որ     նրա ագահությունը     ու     իշխանության     ձգտելու     մոլուցքը սահման     և     չափ     չէր     ճանաչում։ (24*) Վազգենը սկզբնական     շրջանում     պիտի     փոխեր   « իմիջը »     ոճը, այսինքն   տոտալ   փոփոխություն,   պետք     էր   հրաժարվեր եզի     բնավորությունից: Այդ     պատճառով     նա     գնաց     մի շարք     քայլերի,   արտաքին     տեսքը     կարգի     բերեց` թեթևացրեց     մազ     մորուքը,     որպեսզի     նայվի   քաղաքականության     ֆոնի     վրա:   Կրկին     հիշեցնեմ,     որ     Կարեն Դեմերճյանը     նրան     անվանել   էր     « փրչոտ     անասուն»: (25*) Վազգենը     գիտեր,   որ     Դեմիրճյանի     մտավոր կարողություններով   և     իր     ոհմակի     միջոցներով   կարող է   հասնել     շատ     բաների,   իսկ   Դեմիրճյանը     իր   հերթին նույն     կարծիքին     էր,   սակայն     առաջին     իսկ      հնարավորության     դեպքում     « փրչոտ   անասունին » կարող     է ուղարկել     երկարատև   հանգաստի`   ճաղերի     ետև,   քանի որ     Դեմիրճյանին     հայտնի     էր     Վազգենի      հանցագործությունների   մանրամասնությունները   և     հասկանում   էր, որ     հանցագործների     հետ     գործ     բռնելը     կարող     է ճակատագրական     ավարտ     ունենալ,     սակայն     պետք     է գոնե     հնարավորությունը      բաց     չթողնել     ամրանալու իշխանությանում:   Հաշվի     առնենք     այն     փաստը,     որ ՀՀՇ-ական     ավանտյուրիստները     կարողացան     դաժան   հաշվեհարդար   տեսնել     Դեմիրճյանի     մտերիմ     ընկերներից     մի     քանիսի     հետ,     որոնցից      էր     Հենրիկ Խաչատրյանի՝.   ՀՀ     գլխավոր     դատախազ,      ՀՀ     տրանսպորտի     նախկին     դատախազ     Արամ     Կարապետյանի, (1993թ. մայիսի 3-ին )   ՀՀ     Երկաթգծի     վարչության   պետ Համբարձում     Ղանդիլյանի,   (1993 թ․հուլիսի 21-ին ) ՊԱԿ-ի   նախկին     պետ     Մարիուս     Յուզբաշյանի      սպանությունները։   Դեմիրճյանը     գիտեր     որ     քաղաքական սպանությունները     ՀՀՇ-ականների     ձեռքի     գործն      է,   և Վազգեն     Սարգսյանը,   որպես     ՀՀՇ -ական     էլիտայի   վառ ներկայացուցիչ     մասնակցություն     է     ունեցել     այդ հանցագործություններին։     Եվ      դժվար     թե     նա     համաձայնվեր     հանցագործին     իրեն     ընկեր     համարել։

Կարդալու համար սեղմել հղումը HOKTEMBER 27 

Play+ Nairi Hunanyan Audio HOKTEMBERI-27

Advertisements

4 կարծիք «ՀՈԿՏԵՄԲԵՐԻ 27- Ի ՄԵՂԱՎՈՐՆԵՐԸ . 1MAS»-ի վերաբերյալ

  1. yes kcankanai wor du im imacac tvealnernel lseir u chshgrtumner aneir hoktemberi 27 i patmutjan mej. qanzi im twealnere arshanahawaten, da du khaskanas erb menq irar het qnnarkenq ais teman, karcumem menq shat aspektnerum hamakarciq enq, uxxaki ais tioi hodwacnere petqe anteri matucwi shoxowrdin.

    Like

  2. Գեհենի, եթե դու իմանայիր 27ի իրականությունը, դու
    — հիմա մեռած կլինեիր
    — չէիր համարձակվի խոսել, որովհետև հարազատներիդ կյանքը թանկ կլիներ քեզ համար
    — կլինեեիր բարձրաստիճան պաշտոնյա ԱԱԾ-ում

    Ու դեռ հարցա, դիտմա՞մբ ես սխալ ինֆո տարածում, թե սա իսկապես քո կարծիքնա: Ամեն դեպքում, դու նույնպես թաղում,ես իրականությունը:

    Like

Թողնել պատասխան

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Փոխել )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Փոխել )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Փոխել )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Փոխել )

Connecting to %s