ՆԱՄԱԿ ՎԱԶԳԵՆ ՍԱՐԳՍՅԱՆԻՆ

PL (3)Այս բաց նամակն ուղղում եմ Վազգեն Սարգսյանին։ Հուսով եմ, որ նամակը տեղ կհասնի ոչ միայն իրեն, այլև իր զինակից ու հանցակից գեներալներին ու իր ոհմակի մյուս անդամներին։ Գիտեմ, շատերի համար ծիծաղելի կթվա, որ մեռելին եմ գրում այս նամակը, բայց հավատացնում եմ՝ հասկացող, խելամիտ մարդը կհասկանա նամակի հասցեատիրոջը։ Չեմ չափազանցնի, եթե ասեմ, որ Վազգեն Սարգսյանը վաղուց դժոխքում է, սակայն նրա գցած սերմերը ծլեցին ու ծաղկեցին այս երեսուն տարիներին։ Այո ծաղկեցին ու բազմացան, պատահական չէր, որ քո սիրելի հերոսին՝ Մանվելին, պետք է գար փոխարինելու մեկ ուրիշ զինակից ընկեր՝ փնթի ու անգրագետ Սասուն Միքայելյանը։ Վազգե՛ն, դու ընտրության հարցում չես սխալվել, երևի միակ դրական փաստը դա պետք է արձանագրենք քո կենսագրությունից։ Որովհետև կարողացար գտնել քեզանից անգրագետ ու փնթիների մի բանակ, որոնք ոչ միայն քեզ պետք է սպարապետացնեին, այլև աստվածացնեին։ Քանի՜ քանի՜ անկուշտի ես հացի տեր դարձրել, քանի՜ քանիսի՜ն ես դարձրել հրեշ ու մարդակեր, երևի դրանց թիվը գնալով սերնդե-սերունդ ավելանում է, պատանի երկրապահները պատահական չեն գալիս ու քո գերեզմանի վրա երդվում, որ քո կիսատ գործը պետք է շարունակեն։ Վազգե՛ն, այն կիսատ թողածը, որը չհասցրեցիր ավարտել, որովհետև դեռ մնացել են գաղափարի մարտիկներ՝ Պավել Մանուկյանը, Վահան Բադասյանը և շատ ուրիշներ, որոնք դեռ կարողանում են ըմբոստանալ քո ոհմակի դեմ, ըմբոստանում են ու պատասխան պահանջում քո գործած ու դեռ չգործած ոճիրների առջև։ Վազգեն, իզուր չեն ընկերներիդ պնդումները, որ կենդանի ես ու իրենցից անբաժան, որովհետև քո անունը շուրթերին են գործում ոճիրները, քո կերպարի ետևն են թաքնված գործում հանցանքները։ Ու դու անմահ ես ու կենդանի, քանի դեռ շնչում են նրանք, քո զինակից ընկերներն ու եղբայրները՝ Մանվելն ու Սասունը, Լիսկան ու Սարոյանը, Հովիկ Աբրահամյանն ու Հրանուշ Հակոբյանը, Քոչարյանն ու Ազատիչը։ Ուղղակի մի բան չեմ հասկանում, քո հետույքից դուրս եկածները ինչու՞ են փորձում մոռացության մատնել քո թևավոր խոսքերը ․ « Որ Մանվելը կենդանի հերոս է, ու Անդրանիկը զորավարը նրա դեմ ոչինչ էր », կամ Քոչարյանն ու Սերժը անփոխարինելի դեմքեր էին։ Այդ ամենը դու ես ասել, սակայն զինակիցներդ փորձում են քեզ ներկայացնել գրողի ու հրապարակախոսի, հերոսի, սպարապետի, մայր թերեզայի կերպարով։ Չգիտեմ ինչ ասել, երբ կյանքում այդպես էլ չկարողացար կայանալ ո՛չ որպես ռազմական գործիչ, ո՛չ էլ անգամ ֆիզկուլտի դասատու։ Առհասարակ համաշխարհային պատմությունն ու գրականությունը լի է քեզ պես հերոսներով, մոլագար Ներոնը, որը հրի տվեց Հռոմը, քավության նոխազ սարքելով քրիստոնյաներին, իսկ շարիկովների մասին երևի լսած կլինես, ինչքան չլինի մայրդ մանկավարժ է եղել, որը գողացված վարտիքներ ու լիֆեր էր վաճառում Արարատի դպրոցում։ Չգիտեմ, թե ինչպես է ստացվում, որ մոլագարների բախտը բերում է, հայտնվում են ճիշտ այնտեղ, որտեղ պետք է և այն էլ՝ ճշգրիտ պահին։ Վազգե՛ն, եղբայրներդ այսօր քո տված թևերով են ճախրում իշխանական բարձունքներում ու ոչ միայն նրանք, այլև ինչպես եղբայրդ՝ Արմենն է ասում, Խնամի , ծանոթ, բարեկամները։ Նրա աներորդին երեսուն տարի պատգամավորի օթյակում բազմած մնաց, Արմենի կինը, երեխաները, անգամ իրենց փեսաները։ Դե սանիկների մասին ավելորդ է խոսել, մեկը մեկից արյունարբու ու անկուշտ։ Տարածվեցին քո ենիչերիները « Մեր Դեմ խաղ չկա » կարգախոսով։ Ու պետք է ձեզանով անեիք ոչ միայն 21֊րդ դարը, այլև երկրի՝ տասնամյակներով ստեղծած բարիքը, ձեզանով պետք է անեիք Խոսրովի արգելանոցը, ոսկու հանքերն ու ժողովրդի բախտն ու ճակատագիրը։ Այդպես սկսեցիք ու վերջը կարծես թե չի երևում, հավատացնում եմ, որ նամակս հասնի քեզ՝ դժոխք, ուրեմն ամեն ինչ այլ ընթացքով է գնացել ու դա կլինի քո անմահության վախճանը։ Չկարծես , թե ժողովուրդը կույր է, ոջլոտ՝ ինչպես դու, որովհետև դու չկարողացար անգամ կուշտ փորով հաց ուտել, որովհետև անկուշտ էիր, չգիտեիր քո չափն ու սահմանը, չկարողացար հասկանալ, որ ամեն ինչը ավարտ է ունենում, չհասկացար, որ համբերության գավաթը լցվելուց կարող է թափվել։ Հավատա հոկտեմբերի 27֊ ը եղավ հենց այդ համբերության գավաթի անտեսումը։ Երբ մարդ կորցնում է իր չափի զգացողությունը, ապա պետք է պատրաստ լինի խզակոթի ու շան սատակ լինելու դատավճռին։ Այն, ինչ վաստակեցիր այդ օրը դրա մեղավորը դու էիր, ու հավատա, որ այս աշխարհում լկտիությունն ու ոճիրը անպատասխան չի մնում։ Այսօր քո զինակից Քոչարյանին ու սանիկ Մանվելին են դատում, վաղն էլ կգա եղբայրներիդ ու զարմիկներիդ հերթը։ Որովհետև նրանք են շարունակել քո արյունոտ գործը։ Երեսուն տարի խեղդելով ու թունավորելով ժողովրդին, քո սանիկները տափաստանի վերածեցին Նաիրի երկիրը, պոչամբարներ դարձրեցին մեր հովիտներն ու ջրամբարները; Հանքարդյունաբերական մի խոռոչում հայտնվեցինք ազգովի ու դրանից դուրս գալը պետք է հրաշք լինի։

Ու հազարավոր մանուկների ապականված հոգիներում նորից ու նորից հնչում է սպարապետին նվիրված լեգենդները։ Հավատա, որ անպատասխան չի լինելու նաև քո գերեզմանը, որովհետև գալու է այն պահը, որ այդ պատանիները հերթ են կանգնելու, որպեսզի միզեն քո գերեզմանին։ Քո ոսկորներն անգամ հանգստություն չեն ունենալու։ Պատահական չէր, որ պետք է անժառանգ սատկեիր ու գնայիր, որովհետև մոլագար ոճրագործից միայն հրեշներ կարող էին ծնվել։ Մի տես սանիկներիդ՝ Կարեն Գրիգորյանն ու Տաթևիկ Գրիգորյանը, սրանք ցանկացած մարդակերից ավելի դաժան ու արյունախում են։ Այդպես են բոլորը, ում զինակից ես համարել քեզ, իսկ ով զինակից չէր, իսկ ով գաղափարն ու հայրենասիրությունը վեր էր դասում քեզանից՝ խոշտանգվում էր ու սպանվում։ Դու չկարողացար հասկանալ, որ քո զոհերի բերանները փակեցիր, բայց նրանց ձայնը չլռեց, տասնամյակներ հետո անգամ աղաղակում են ու նզովում այն արգանդի ծնունդը, որը քեզ նման հրեշի լույս աշխարհ բերեց։ Հավատա դեռ կգտնվեն հայորդիներ, որոնք իրենց խոշտանգված հայրերի համար, քո հարազատներից են պատասխան պահանջելու, ու չկարծես, թե անպատասխան են թողնելու, որովհետև երևի ջարդած գլուխդ կհիշեցնի, որ այդ ամենը հեքիաթների շարքից չէ։ Մնում է միայն սպասել, որովհետև ժամանակը ամեն ինչ գցում է իր տեղը, ու չկարծեք, թե ժողովուրդը չի տեսնում, չկարծեք, թե ձեր գործած ոճիրները կոծկված են մնալու առանց պատասխան տալու։ Ավարտում եմ այս նամակը, ցանկանալով, որ քո զինակիցները արժանանան իրենց սպարապետի բախտին, իրենք ավելիին արժանի չեն։ Եվ վստահ եմ, որ դեռ կտեսնենք այն լուսավոր արևածագը, որը կբացվի հայ ժողովրդի վրա, որ պատմության տված դասերը պետք է գրել սերունդների հիշողության ու հոգու մեջ, որպեսզի չմոռանանք ո՛չ միայն մեր հերոսներին, այլև ազգադավներին ու ոճրագործներին, ու այդ ամենը պետք դաս լինի մեր ապագան կերտելու համար։

Գեհենի Առաքել 07․06․2019

Advertisements

ՈՒ՞Ր Է ԿՈՐԵԼ участковый-ին

փաշինյան քոչոՈրպես հոգեբան կփորձեմ զերծ մնալ մասնագիտական տեսանկյունից ներկայացնել վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի բնութագիրը, այլ՝ կփորձեմ ներկայացնել որպես հասարակ քաղաքացի ։ Շատերը, ինչպես տեսնում ենք համացանցում, Փաշինյանին ոչ միայն սիրում են, այլև՝ կուրորեն պաշտում, ու անգամ պատրաստ են մեռնել նրա համար։ Առհասարակ, այս երևույթը հայկական իրականության մեջ արդեն ավանդույթ դարձած պատկեր է։ Ժամանակին էլ՝ 90-ականներին Լևոն Տեր-Պետրոսյանի համար էին կոկորդ պատռում, հետո՝ Վանո Սիրադեղյանի, Ռոբերտ Քոչարյանի, Գագիկ Ծառուկյանի, Լֆիկ Սամոյի, Մանվել Գրիգորյանի և անգամ քրեական Պիպոյի ու Պզոյի համար։ Այնպես որ, Փաշինյանը բացառություն չէ, մանավանդ, որ նրան համարում են Թավշյա հեղափոխության Լենին պապին։ Փաշինյանասեր հասարակությունը, առհասարակ, սխալ է այստեղ օգտագործել « Հասարակություն » բառը, որովհետև հասարակությունը սովորաբար ունենում է հասարակական միտք ու գործելաոճ,․ իսկ այստեղ տեսնում ենք կույր անհատամոլների մի զանգված, որոնց համար էական չէ միտքն ու գործը, կարևորը՝ լոզունգն ու ճառն են, խոստումները։ Սակայն Փաշինյանին մեղադրել Փաշինյանամոլության մեջ, կարծում եմ սխալ է, սակայն նա մանիպուլյացիա անելով՝ ուղղորդում է նրանց դեպի երկպառակտում։ Հիմա հիմնական թեմային անցնենք։ Նիկոլ Փաշինյանի ու Ռոբերտ Քոչարյանի միջև տարբերությունը շատ չնչին է, մանավանդ՝ գործով ու խոսքով իրենք չեն տարբերվում իրարից։ Շատերը կհիշեն Հոկտեմբերի 27-ի դեպքերի ժամանակ Ռոբերտ Քոչարյանի արտասանած թևավոր խոսքերն ու խոստումները. « Որ Հոկտեմբերի 27-ի գործը կարող է անգամ լավ участковый-ին բացահայտել »: Սակայն գիտենք, որ Ռոբերտ Քոչարյանի ժամանակ այդպես էլ участковый չգտնվեց, կամ էլ՝ չփորձեցին գտնել, ինչպես հարկն է։ Հիմա ինչպես տեսնում ենք, Նիկոլ Փաշինյանը ընկած Ռոբերտ Քոչարյանի ասած участковый-ին է փնտրում։ Միայն ոչ թե Հոկտեմբերի 27-ը բացահայտելու համար, այլ՝ հանցագործությունները, պետական թալանն ու կողոպուտը «բացահայտելու» համար։ Երևի մի քանի տասնամյակ հետո կգտնվի այդքան սպասված участковый- ին։ Երբ Հայաստանի ցանկացած քաղաքացի գիտի, թե ովքեր են թալանել երկրի հարստությունը, երկրի ժողովրդին ու անգամ ընդերքը։ Մինչ վարչապետ Փաշինյանը ԱԱԾ ին կհանձնարարի գտնեն այդքան սպասված участковый-ին, որպեսզի գործերը բացահայտեն, այդ ընթացքում Նազիկ Ամիրյանը դատարանին կներկայացնի, որ իրենց ամառանոցում հայտնաբերված զենքն ու զինամթերքը օրինական է, իսկ փոքրիկների գրած նամակերը եղել են Պատանի եռասերունդ երկրապահների շարադրություններն ու նման բաներ։ Չենք զարմանա, որ Նազիկը տեղեկանք էլ բերի, որ Մանվել Գրիգորյանը թունավոր հղիություն է տանում, ու պատանի երկրապահները առանց Մանվելի որբացել են և նրանց կուրծք տվող չկա։ Մինչդեռ Հայաստանի անգամ կրծքի երեխան գիտի, թե որտեղից և ում միջոցով է առաջացել իր 4000 եվրո պարտքը։ Գիտի Հայաստանի արտաքին պարտքի պատմություններն իր բոլոր մանրամասնություններով, գիտի անուն առ անուն։ Հայաստանի ցանկացած քաղաքացի, անգամ սփյուռքահայ դեմքերով, գիտեն գողերին, ավազակներին ու հանցագործներին։ Դժվար է, երբ տեսնում ես, որ էշը ուրիշներին է ավանակի տեղ դնում։ Երբ ընկած՝ հանցագործ են փնտրում հանդում, իսկ հանցագործները օտար երկրներում ու անգամ իր քթի տակ՝ բարեգործ ու հեղափոխական են ձևանում։ Երբ քեռակինների նվիրատվություններն ու օժիտները դառնում են օրինական, երբ թալանչին դառնում է խոշոր սեփականատեր, իսկ հանցագործ գեներալն ու ոստիկանը վերափոխվում են վարդագույն երազանքների ասպետների, հասկանում ես, որ այստեղ ամեն ինչ Թավիշով պատված մի խաբկանք է, սուտ երդումներ ու խոստումներ, աղվամազ ու կանացի մատիկներով թրաշամանուկներ։ Ու երանի ես տալիս նախորդին, երևի շատերը ծանոթ են Մխիթար Գոշի « Իշխանը և այրի կինը » առակին։ Ինչպես ասում են՝ մեր խելքից է, որ անկուշտ իշխանավորները հաջորդում են մեկը մյուսին ։ Ճիշտն ասած, պետք է Ազգովի աղոթենք, որ այդքան սպասված участковый-ին հայտնվի ու պարզի, թե մեր դժբախտությունների պատճառն ու մեղավորներն ովքեր են։ Անընդհատ շահարկելով « Հեղափոխություն » բառը, ցանկանում ենք քողարկել այն, ինչ տեղի է ունենում իրականում։ Պարզվում է, որ Հակահեղափոխականները նույն հեղափոխականներն են և հակառակը։ Իսկ այդ դեպքում ժողովուրդն ո՞վ է կամ ովքե՞ր են, երևի սա էլ պետք է участковый-ին բացահայտի։

Գեհենի Առաքել 05/05/2019

«ՏՐՈՅԱԿԱՆ ՁԻՈՒ» ԲԱՆԱՁևԸ

ՏՐՈՅԱԿԱՆ ՁԻ 2Ինչպե՞ս կործանել պետությունը և ժողովուրդներին։ Պետություններ կործանելու համար կան հարյուրավոր միջոցներ ու եղանակներ, որից գլխավորը ժողովուրդների և ազգերի կործանումն է։ Այժմ հարկավոր չեն միջուկային կամ մասսայական ոչնչացման զենքեր կիրառել։ Մարդկությունը ժամանակի հետ կատարելագործել և մշակել է իր տեսակը ոչնչացնելու բազմատեսակ ձևեր։ Պատահական չէ, որ այդ ամենի անկյունաքարը դարձել է հենց տգիտությունը։ Ջորջ Օուրելը ասում էր« Տգիտությունը ուժ է » ։ Հավատացեք, որ դա այդպես է, ովքեր կարողանում են կառավարել այդ ուժը, իսկապես իրենցից մեծ վտանգ են ներկայացնում, իսկ այս արդյունքին հասնելու համար շատ դժվարություն չի պահանջվում։ Այդ ամենը իրականացնելու համար հարկավոր է ինքնաֆինանսավոր տգիտություն, որն էլ դառնում է գործիք ոճրագործի ձեռքին։ Այդպիսով ինչպե՞ս է կազմակերպվում այդ ամենը, կցանկանայի նախ ընդգծել, որ դրա դեմ պայքարի արդյունավետ բազմաթիվ միջոցներ կան, որոնք հնարավոր է այն չեզոքացնել։ Հիմնական զենքը իմաստունների պատգամներն են ու խորհուրդները։ Իսկ թե ովքե՞ր են այդ իմաստունները` քիչ ավելի ուշ։

Իսկ գործի անցնելուց առաջ հարկավոր է ձերբազատվել կեղծիքից և ստից։ Սակայն անցնենք Տրոյական ձիու բանաձևին։ Այդպիսով ի՞նչ են անում այդ բանաձևով գործող օտարերկրա հովանավորները։ Ներկա ժամանակներում սոցցանցերով ու համացանցում գործող լրատվական կայքերով մատուցվում են մի ծրագրեր, որոնք դարձնում են հասարակական քնարկման թեմա։ Նոր երկար ու տարօրինակ լատինատառ անգլերենով անվանումներով, գունազարդ ֆոտոշոփով լուսանկարով, գրաֆիկական դիզայնով տեսանյութերով կարծես խայծի պես իրենց են ձգում տգետների թուլակամ զանգվածներին։ Իսկ երբ այդ զանգվածները մեծանում են նրանք արդեն սկսում են ակտիվանալ ու այստեղ գալիս է Ջորջ Օրելու ասած բանաձևը,, Տգիտությունը ուժ է,,։ Այսպիսով անկյունաքարը դրված էպետք է հասարակության մեջ առաջացնել ճեղքվածք՝ մերոնքական ու ձերոնքական, սև ու սպիտակ։ Սակայն, մինչ անկյունաքարը դնելը, նախապատրաստական աշխատանքներ է տարվում, այսինքն փորձում են ամեն գնով, և դա դժվար չէ, կազմակերպել երկրի կրթության համակարգի անդամահատումը, այսինքն մի քանի դպրոցներ միավորվում են իրար, հետո դասարանները, նույնը կատարվում է մանկապարտեզների հետ։ Արդարացնում են, որ հին կրթական ծրագիրը արդիական չէ և ներմուծվում է եվրոպական կրթական փորձը, սակայն այդ ապականված համակարգը չի կարող արդյունավետ լինել այդ երկրի համար։ Պարզ բացատրելու համար` հետադարձ հայացք նետենք 90-ականները, երբ Աշոտ Բլեյանի նման կրթության նախարարի թեթև ձեռքով ոչնչացվեց ամբողջական կրթական համակարգը՝ դպրոցները վերամիավորվեցին, հետո մասնաշենքերը վաճառվեցին, նոր դասագրքերն ու կրթական ծրագրերը սկսեցին ամիսը մեկ փոխվել, արդյունքում մի ամբողջ սերունդ հայտնվեց փողոցում՝ քավորի սեղանիկներ առջև։ Արդյունքում ունեցանք՝ Տարոն Մարգարյաններ ու Էդուարդ Շարմազանովներ։ Ինչևիցե, տգիտությունը դարձնելով հիմնաքար, իշխանավորներն ու նրանց օտարերկրա հովանավորները պետք է այդ տգիտությունը օգտագործեին կառավարելու համար նրանց։ Սուտը, կեղծիքը պետք է դառնար երկիրը ղեկավարելու միջոց։ Ժողովուրդը ինքն է սկսում ֆինանսավորել իրեն մորթազերծ անողներին։

Այստեղ պետք է հիշենք Գարեգին Նժդեհի թևավոր խոսքը« Հայոց պատմությունը մեզ մի բան է սովորեցնում, այն որ հայը իր պատմությունից բնավ չի սովորում »: Նունն բանը ասել էր Հովհաննես Թումանյանը, Րաֆֆին, Խորենացին ու Նարեկացին։

Հավատացեք, պատմությունը հազարավոր օրինակներով ցույց է տվել, որ ամրոցներ ու բերդեր խորտակելու համար երբեմն հարկ չի լինում դիմել զենքին ու զորքին, հարկավոր է միայն խորամանկություն։ Պետություններ ու թագավորություններ կործանելու համար բանակներ ու հռթիրներ հարկավոր չեն։ Հիշենք դեռ վաղ միջնադարից, ինչպես կործանվեց Տրոյան։ Տրոյական ձիու բանաձևը օգտագործում են առ այսօր, ոչ մեկի մտքով չի անցնում անգամ, որ կրկին ու կրկին խաբվում են` դառնալով զոհը իրենց իսկ տգիտության։

Խորհրդային հզոր կայսրությունը կործանելու համար հարկ չեղավ միջուկային պատերազմ, բավական էր այնտեղ նշանակեցին Տրոյական ավանակին՝ Գորբաչովին և նա ներսից հիմնատակ քանդեց ու կործանեց այդ հզոր համակարգը։ Գործի դրվեց հենց այդ տգիտությունն ու քրեականներին, քանդելով կրթության համակարգը` երկիրը դարձրեցին քաոս, որտեղ սովահար ու կիսավայրենի վիճակում հայտնված մարդը դառնում էր անկառավարելի։ Այդ վիճակից է, որ ծագում են ոչ միայն ազգամիջյան ու կրոնական բախումներ,  խանդի տեսարանները բավական են, որպեսզի եղբայրը, եղբոր կոկորդ կրծի։ Գիտությանը փոխարինվեց կրոնամոլությամբ։ Ինչպես կասեր գերմանացի փիլիսոփա Արթուր Շոպենհաուերը« Կրոնը և գիտությունը, մեկ կշեռքի երկու նժարներ են, եթե բարձր է մեկը, ապա ցածր է մյուսը »։ Մահմեդականներին Մուհամմեդի անվան տակ էին տանում ինքնասպանության, որովհետև Ալլահի համար մեռնել` նշանակում էր սրբագործվել, սուրբ Ջիհադի ոգևորոությամբ մոլեռանդ մահմեդականները դառնում են ոչ միայն զոհ, այլև թշնամում են իրենց հարազատների հետ։ Հարցը միայն մահմեդականներին չի վերաբերում, այլ բոլոր կրոնների կրոնամոլ հավատացյալների մոտ նույնն է, Եհովայի վկաներից սկսած` վերջացրած աննշան աղանդները։ Անգրագիտությունը, կրոնամոլությունն ու անհատապաշտությունը, կույր հայրենասիրությունը դառնում են առօրյայի անբաժան մասը։ Արևմուտքի բարեգործներն ու օտարերկրյա միսիոներները միայն ճառում են ու քարոզում, քանի որ իրենց գցած սերմերը սկսում են աճել ու բազմանալ՝ ոչնչացնելով իր իսկ տեսակը՝ ազգին ու ժողովրդին։ Համասեռամոլների շքերթներն ու միջազգային ինչ- որ կոնգրեսները, միջազգային փառատոներն ու փարթիները ֆինանսավորվում են այդ անհասկանալի հիմնադրամների ու ֆոնդերի կողմից։ Բոլորի նպատակն էր գումարներ կորզել ու թալանել՝ կազմալուծել պետությունը, պառակտել ժողովրդին, ոչնչացնել նրանց լեզուն ու մշակույթը։ Ֆինանսավորել այդպիսի ծրագրերը` բարդ չէ, քանի որ ցանկացած պետություն ունի թշնամի կամ հակառակորդ պետություն, ու բավական է նրան ներկայացնել այդ երկիրը կործանելու իրենց մեխանիզմները, հավատացեք, որ նրանք կստանան համապատասխան գումարները՝ մի բան էլ ավելին։ Քանի որ այդ ֆոնդերն ու հիմնադրամները աշխատում են պետության անկուշտ պաշտոնյանների հետ, ապա այդ գումարները են դրվում նրանց սեփական բիզնեսները հովանավորելու մեջ` ձեռք բերվում մենաշնորհային արտոնություններ։ Նրանք պետության բոլոր լծակները վերցնում են իրենց ձեռքը։ Ու այդ ամենը ծանր հետևանքներ է թողնում երկրի ու սերունդների համար։ Այդ վարկերի ծանր բեռը մնալու է եկող սերունդներին որպես ժառանգություն, ու դա տանում է ստրկացման ու կործանման, երկիրը և ժողովրդին։ Պետությունը կործանվում է միայն այդ վարկավորման շնորհիվ՝ արտաքին պարտքերի մարման պատճառով։ Օտարերկրացիները վարկերի տոկոսների փոխարեն բռնագրավում են երկրի բնական հարստությունը՝ ընդերքը, նրա մարտավարական կառույցները, մտավոր ու գիտական միտքը ու երկիրը դառնում է մի մեծ «Կիսաբաց լուսամուտներ», որտեղ իրար են հոշոտում, իրար հետ են կենակցում ու ապրում արտաթորանքի մեջ։ Այդ միջազգային հասարակական միսիոներները կարողանում են գտնել մի անկուշտ պաշտոնյա, որին գայթակղում են երեսուն արծաթով ու երկարաժամկետ պայմանագրեր են կապում դեղագործական անհայտ ֆիրմաների հետ, որոնք իրենց քիմիական ու ժամկետանց պատվաստանյութերը ներկրում են ու ոչնչացնում երկրի գենոֆոնդը, ստանալով մաքսիմալ կապիտալ։ Այդ փորձը օգտագործվել է այդպես ասած « Երրորդ աշխարհի » երկրներում՝ Աֆրիկայի, Ասիայի, Լատինական Ամերիկայի երկրներում։ Թույլ զարգացած երկրները պարարտ հող են օտարերկրա միսիոներների ու ֆոնդերի համար` իրականացնելու իրենց հանցագործ ծրագրերը։ Միսիոներները հենց այդպիսի երկրներում են իրականացնում մարդկային օրգանների վաճառքն ու անթույլատրելի փոխպատվաստումները, փորձագիտական լաբորատորիաներում կենդանի մարդկանց խոշտանգումմները որպես լաբորատոր մկների, իսկ այդ ամենը քողարկելն ու կոծկելը հեշտ է, հայերից շատերը գումարի գայթակղությանը չեն դիմանում։ Գարդասիլ-4 պատվաստանյութի մասին շատերն արդեն տեղյակ են, սակայն ՀՀ իշխանությունները, հանձինս առողջապահության նախարարության, պարտադրում են պատվասել ազգաբնակչությանը։ Կնշանակի նրանք որդեգրել են ազգային գենոֆոնդը ոչնչացնելու ծրագիրը` ներկայիս առողջապահության նախարար՝ Արսեն Թորոսյանի անմիջական մասնակցությամբ։ ( https://www.youtube.com/watch?v=6tjBqNIPWXk&feature=share Ստիպողական պատվաստու՞մ. պոլիկլինիկայում լռում են ): Իսկ, ինչպես գիտենք, Հայաստանի Հանրապետությունը այդ հետամնաց ու թույլ զարգացած երկրների առաջին տասնյակում է։ Հանցագործ ու անկուշտ պաշտոնյաների միջոցով են ոչնչացնում երկիրը։ Պատահական չէր, որ ՀՀ առողջապահության նախարար՝ Արսեն Թորոսյան իր հեռուստատեսային ելույթում ոգևորված նշում էր Հայաստանի համար օտարերկրացիների կլինիկական փորձարկումների հայտի օգտակարությունը։ Իսկ սոցիալական հարցերի նորանշանակ նախարար Զարուհի Բաթոյանն իր երախտագիտությունն էր հայտնել « Սեռական բռնության ճգնաժամային կենտրոնին »` «Իմ մարմինը անձնական է» գրքի շնորհանդեսը կազմակերպելու համար, որի անդամները, իմիջիայլոց, միասեռականներ են: Չնայած, որ գրքի շնորհանդեսի ժամանակ սրճարան են մտել որոշ անձինք և խափանել են միջոցառումը։ Փաստն այն է, որ օտարերկրա հովանավորներից է ԱՄՆ- ից ժամանած գեղանկարիչ Կարլոս Սայադյանը և իր երկու աղջիկները՝ Տաթևիկ և Աստղիկ Սայադյանները։ Սակայն հարցն այն չէ, որ այդ գրքի հեղինակ Լարա Ահարոնյանը սեռական  այլ կողմնորոշում ունի, հարցն այն է, արդյոք նա իրավունք ունի՞ այլոց երեխաների դաստիարակությունից կամ կրթությունից խոսել։ Ամեն մարդ ազատ է իր կողմնորշումների մեջ, սակայն սերունդների դաստիարակության հարցը միմիայն ազգային անվտանգության խնդիր է։ Ինչպես տեսնում ենք, վարչապետ Փաշինյանի կառավարությունը հենց Սորոսյան հիմնադրամներից օգտվողներ են։ Երբ աղքատ պետությունը, որը խրված է մինչև կոկորդը արտաքին պարտքերի մեջ և բնակչության կեսից ավելին աղքատության մեջ է, կառավարությունը իրեն թույլ է տալիս 6 մլն դրամ տրամադրել էլեկտրոնային երաժշտության փառատոն կազմակերպող օտարերկրա ընկերությանը, այն էլ Գառնի տաճարի տարածքում անցկացնելու համար։ Իսկ մշակույթի նախարարի տեղակալ՝ Տիգրան Գալստյանը այնքան էր ուրախացել, կարծես նորից էր վերակենդանացել։ Այս ամենին, որպես ապացույց ՀՀ մշակույթի նախարար նորանշանակ Լիլիթ Մակունցի գրառումը իր Ֆեյսբուքյան էջում «Մշակույթը ես եմ…»: Ահա ոչնչացնելով ո՛չ միայն մշակույթը, այլ ազգային գենոֆոնդն ու ազգային արժեքները, դեռահաս իշխանավորիկների միջոցով օտաերկրյա հիմնադրամները հանձինս Սորոսի հասարակական միությունների ու կազմակերպությունների անվան տակ կազմակերպում են փարթիներ թմրամոլների ու հանցագործների համար, իրականում այդ ամենը խեղաթյուրելու ու ապականելու համար է։ Մասնատելու` առանց այն էլ հիվանդ ու մասնատված հասարակությանը։ Երբ աղքատության ու վագոն տնակների մեջ գտնված մարդիկ անտեսված են ու մոռացված։ Ոչնչացվում են պատմությունն ու հիշողությունը։ Աղետը մեծ է, եթե կանխարգելող քայլեր չարվեն, կնշանակի` ոչնչացնել հայի տեսակը, նրա բնօրրանը։ Ռազմավարական ոլորտների բռնագրավումը օտարների կողմից `երկիրը դարձնում են անդամալույծ, որը ի վիճակի չէ անգամ ինքնուրույն սնվել, մտածելու ու շարժվելու մասին էլ չխոսենք։ Միայն սպառել ու ծառայել օտարներին, իսկ լուսավոր ապագայից ու ծրագրերից` ուղղակի ծիծաղելի է խոսել։ Երբ երկիրը թալանած հրեշներն ավելի հարուստ են, քան պետությունը։ Դա արդեն չարիք է, Գարեգին Նժդեհը պատահական չէր շեշտում հայ կապիտալիստների մասին. « Իսկ հայ կապիտալիստնե՞րը. արժէ խօսել սրանց մասին: Չէ՞ որ սրանք ազգ չունեն, հայրենիք չեն ճանաչում: Չէ՞ որ սրանց սրբազան հայրենիքը շահաշատ շուկան եւ մեծածախս հաճոյավայրերն են »: Իսկ վիպասան Րաֆֆին ասել է« Մենք չունենք ազնվականություն, առաջնորդներ, ղեկավարներ։ Մեր ունեցածը վաճառականություն ու հոգևորականություն են: Վաճառականությունն աղբ է, իսկ հոգևորականությունը միշտ դեմ է անհատի ազատությանը։ Նրանք, ովքեր պատասխանատու են մեր անվտանգության համար, հանցագործ ավազակախումբ են»: Նույնն ասել է Հովհաննես Թումանյանը, Ղազարոս Աղայանը և մեր մյուս մեծերը։ Երբ պետությունը զավթում են օտարները, ապա ժողովուրդը դառնում է միայն սպառող զամբյուղ ու իր ապրուստի համար պետք է վճարի օտարներին` իր լույսի, ջրի, անգամ օդի ու գոյության համար։ Իսկ պետական պարտքերը, որոնք կուտակվել են մեր անկուշտ պաշտոնյաների պատճառով, որոնք գայթակղվել են վարկավորող ու ֆինանսական մագնատների ու հրեշների բարեհոգությունից։ Հավատացեք, այդ փոքրիկ Հայաստանում ավելի շատ միջազգային ֆոնդեր ու կառույցներ կան, քան եվրոպական երկրներում։ Իսկ ինչի՞ արդյունքն է դա, Ձեր կարծիքով հայերի սիրուն աչքերի համա՞ր են գալիս Հայաստան, թե՞ մեր մշակույթի ու ժողովրդի։ Նրանց նպատակը մեկն է, գումար աշխատել տգետների հաշվին ու որքան կարելի է շուտ։ Հայտնի է, որ այդ ֆոնդերը հովանավորվում են Թուրքիայի ու Ադրբեջանի կողմից։ Սորոսի հիմնադրամը հենց այդ ձևով է գումարներ աշխատում՝ ադրբեջանցիներից ու թուրքերից ստանալով գումարներ։ Սորոսի հանդիպումները Ալիևի հետ պատահական չեն, նա կատարում է նրանց կամքը, ուղղակի քողարկված ու անձայն: Ինչը մեր թշնամիները չեն կարողանում անել զենքով ու զորքով, անում է Սորոսը` դեռահասների հրեշիկների օգնությամբ, որոնք դառնալու են երկրաքանդ հրեշներ։ Հենց այդ միջազգային ֆոնդերի կողմից կազմակերպված կուսակցություններն ու հասարակական միությունները դառնում են Տրոյական ձիու նախատիպը, հենց նրանց ձեռքերով ու մասնակցությամբ են Արևմուտքի հեշները շագանակներ հանում կրակից, դրանով ոչ միայն քանդելով երկիրը, այլ աշխատելով միլիարդներ։ Բաժանիր, որ տիրես։ Արցախ, Սփյուռք, Հայաստան, հարյուրավոր կուսակցություններ ու մտքեր կիսաբաց լուսամուտներ ու քաղաքական ու հանրային տգիտություններ։ Հենց այդպես մեր հրեշների մասնակցությամբ ոչնչացվում են պատմական ու մշակութային կոթողները, գիրն ու բանավոր խոսքը, լեզուն ու ավանդույթները, առողջությունը, վերջիվերջո` կյանքը։ Տգիտությանը փոխարինում է ստրկությունն ու տառապանքը։ Ինքնուրույնությունից զուրկ մարդն անգամ դիմապատկեր չունի։ Ահա այսպես են զրկվում ազգերն իրենց արմատներից։ Խորովածի ու գինու փառատոները չեն կարող պահել ազգային պատկերն ու որակը: Միջազգային Ոսկե ծիրանն ու Ավրորանները չեն, որ պետք է ազգային մշակույթի մասին խոսեն, այլ մեր պատմությունն ու ուսումը, բարոյականությունն ու ինտելեկտը։ Մինչ աշխարհը նանո-տեխնոլոգիաներով արհեստական ինտիլեկտ է ստեղծում, մենք`հայերս, մեր բնատուր ինտելեկտն ենք ոչնչացնում, այն էլ` բարբարոսաբար։ Մինչ աշխարհը տիեզերքի հորիզոնն է նվաճում, մենք կեղծ ու սուտ կուռքերին պատվանդան ենք կառուցում ու երկրպագում։ Եթե ազգային որակի չափանիշը դարձել է Փաշինյանն ու Մանվելին փոխարինած՝ Սասունը, ապա դժվար թե լավ բան սպասենք․․․ Եթե այդ երկրի հոգևոր հովիվը Գարեգինն է, իսկ առողջապահության նախարարը՝ Արսեն Թորոսյանը, ապա աղետն անկախատեսելի է։ Սկզբում պատահական չնշեցի իմաստունների մասին, նրանց պատմության դասերի մասին խրատները հենց այնպես չէին ասվել։

« Հայոց պատմությունը մեզ մի բան է սովորեցնում, այն որ հայը իր պատմությունից բնավ չի սովորում »: Գարեգին Նժդեհ

« Անցյալի պատմությունը մի լուսատու լապտեր է, որ ամեն մի ժողովուրդ ձեռքին պետք է ունենա իր ճամփեն անմոլոր գնալու համար: Հովհաննես  Թումանյան

« Սարսափելի եղեռնագործություն է, սպանել պատմությունը: Քանի Ավետարանի ճշմարիտ լույսը չէ ծագում մեր ազգի վրա, քանի նա հայերի համար դրված է գրվանի տակ, քանի ճշգըրիտ ուսում և գիտությունը անմերձենալի են հասարակ ժողովրդին, և քանի նրանք՝ թողնելով սուրբ գրքերի ճշմարտաքարոզ վարդապետությունը, կհետևեն հայրապետական մոլորություններին — ճշմարիտ եմ ասում, ա՜յնքան ժամանակ կապրեն նրանք իբրև լոկ նյութական մարմիններ, զուրկ մարդկության հոգևոր մասնից »: Րաֆֆի

« Հպատակ » ազգը օտար պետության մեջ նոյնիսկ ամենից աւելի ազատամիտ ու այնախոհ պետութեան մեջ անխուսափելիօրէն մնալու է զրկուած սնունդից»: Հովհաննես Քաջազունի

Գեհենի Առաքել 08052019

 

Արմեն Զավենիչ Սարգսյան

Արմեն Զավենիչ Սարգսյան

Geheni Araqel
« Ազատամարտիկների դաշինքի » տղերքը տենաս տեսել են այս լուսանկարը, թող Մտնեն իրենց սիրելի « սպարապետիկի » եղբոր՝ Արմեն Սարգսյանի ֆեյսբուկյան էջը ու տեսնեն։ Թող իմանան, որ իրենց պայքարը սպարապետի անունի հետ կապ չունի։ Եթե սոցիալական արդարություն են ուզում կամ արժանապատիվ թոշակ թող նայեն այս լուսանկարին ու կշտանան։ Միայն սեղանին դրված մոխրամանը, իրենց հինգ տարվա թոշակի գինն է, իսկ գրիչների հավաքածուն ավելի թանկ է քան ողջ ընտանիքի ու հարևանների նպաստները գումարած։ Ու բավական է անիմաստ տեղը ասեք թե պայքարում եք, պայքարող տղա լինեիք Վոլոդիան նստած չէր լինի։ Ես ազատամարտիկ չեմ, բայց ունեմ արժանապատիվ ազատամարտիկ ընկերներ, որոնք համեստ ձայն չեն հանում, դուք եք անբարոյական կնոջ պես ընկել կուսակցությունների դռները, ու ցանկանում եք, որ մի բան ստանալ նրանցից, մինչդեռ լավ գիտեք, որ նրանք վաղուց թքած ունեն ազատամարտիկների վրա։
22/09/2014   Իսկ   նրա  դստեր  Նոնա  Սարգսյանի  էլիտար բրենդային  խանութը  աչք  է  շլացնում,  նրա  միլիոնատեր  ամուսինը  նույնպես  ուղղորդվում  է  ընտանեկան  ԲԱՆԱՁևՈՎ։ 

« ԸՆՏԱՆԵԿԱՆ    ՔԱՎՈՐ-ԽՆԱՄԻԱԿԱՆ   ԸՆԿԵՐԱԿԱՆ   ԿԱՊԵՐԸ,  ՊԵՏՔ  Է   ՎԵՐ   ԴԱՍԵԼ  ԵՐԿՐԻ   ՇԱՀԻՑ`  ՊԵՏՈՒԹՅԱՆ   ՇԱՀԻՑ  » : ԱՐՄԵՆ   ԶԱՎԵՆԻ   ՍԱՐԳՍՅԱՆ   2015   ©

ւ42203308_2296502587302940_4405293611286003712_o

 

ԵՐԿՐԱՊԱՀԸ ԽՈՒԺԱՆԻ ԲՈՍՏԱՆ

13923

Երեկ իմ ազատամարտիկ ծանոթներից մեկը մի նամակ էր ուղարկել, կարծում եմ՝ ճիշտ ժամանակն է այն հրապարակել։ Դեպքը տեղի է ունեցել Վազգեն Սարգսյանի զինակից ընկերոջ հետ։ Արտաշատի շրջանի Մխչյան գյուղի երկրապահներից մեկի՝ Հունան Հունանյանի տան լույսը անջատել են 1000 դրամի պատճառով և հոսանքազրկում են, նա էլ դիմում է իրենց գյուղի Երկրապահ, Վազգեն Սարգսյանի զինակից ընկեր, Արմեն Սարգսյանի հետ երկար ճանապարհ անցած մեզ հայտնի Հովիկ Աբրահամյանին։ Ժողովրդական լեզվով ասած՝ Մուկին։ Դե նա էլ, ինչպես միշտ, դժգոհ ու արհամարհական ասում է․ « Մենք ո՞վ ենք, որ լույսի հարց լուծենք, լույսի տերը ռուսն ա »։ Պատկերացնու՞մ եք, մեր տղաները գնան կռվեն, արյուն թափեն՝ ընտանիք ու կյանք զոհաբերեն, հաղթանակ տանեն և հանկարծ ազգի տականքը նրան լույսից ու ջրից կտրի։ Պատերազմի ժամանակ նրանց թիկունքից էին խփում, խաղաղ ժամանակ էլ ճակատից։ Ինչ է ստացվում՝ այդ տղաները գնացին ու զոհվեցին , որ իրենց երեխաները լուսավոր հայրենիք ու ապագա ունենան ու տականքը վերցնի այդ լույսն ու ջուրը ծախի ռուսներին կամ թուրքերին։ Իսկ երկրապահի էդ « առյուծ հերոսները » ու՞ր էին, ինչու՞ մեկը ձայն չհանեց, երբ մեր ազգային հարստությունն էին վաճառում ռուսին։ Համերաշխ ԵԿՄ֊ ի համագումարներին մի մարդու պես համերաշխ ծափահարում էիք։ Որ ասում էր « բանս խիար է », աղը վերցնում էիք ու վազում մոտը։ Ինչու՞ չգիտեիք, որ պատասխան տալու ժամանակը գալու է։ Շատերը չգիտեն, որ պատերազմի տարիներին Հայաստանից Իրան արտահանվող մետաղի մենաշնորհի տերը Վազգեն Սարգսյանի եղբայր Արմեն Սարգսյանինն էր, միայն նրա գիտությամբ ու ղեկավարությամբ էին բեռնավորված բեռնատարները անցնում Մեղրու անցակետը՝ այսինքն Իրան։ Հայաստանի գործարանների հաստոցները, կարի մեքենաները, ամեն ինչ , անգամ տրոլեյբուսի էլեկտրական գծալարերը վաճառվեցին իրանցիներին, իհարկե, չհաշված Երևանի դիտահորերի չուգունե կափարիչները։ Երբ Հայաստանը ինքը գույնավոր մետաղների կարիք ուներ, բայց դե գործի գլուխը կանգնած էր հավերժ երկրապահ Վազգեն Սարգսյանի եղբայր՝ երկրապահ Արմեն Զավենիչը։ Չհաշված, որ ժամանակին Արմեն Զավենիչը Սաշիկ Սարգսյանի պես 50/50 սկզբունքով էր առաջնորդվում։ Կարելի է ասել անգամ, որ Սաշիկ Սարգսյանը նրանից է սովորեց 50/50 ի բանաձևը։ Եվ պատահական չէր, Արմեն Սարգսյանը Սաշիկի որդու հետ սեղանակից էր դարձել նրա ձերբակալությունից ամիջապես հետո։ Արդպես Երկրապահական ընդանիքը , հանձինս Սարգսյանների ու Գրիգորյանների, ոչնչացրեցին իրենց ետևից հանցանքի հետքերն իրենց վկաներով։ Չար լեզուները պնդում են, որ Մեղրի զորամասի հրամանատար գնդապետ Ղևոնդ Հովհաննիսյանը հենց Արմեն Սարգսյանի ձեռքով է հանդերձյալ աշխարհ գնացել, քանի որ Ղևոնդ Հովհաննիսյանը անձամբ էր կանոնակարգում Մեղրու անցակետի աշխատանքները։ Ու նա լավ գիտեր, թե Սագսյան եղբայրները հանձինս Վազգենի ու Արմենի, ինչպիսի անօրինական գործարքներ էին կատարում իրանցի գործարարների հետ։ Ղևոնդը անցանկալի վկա էր, դրա համար նրան սպանեցին ասելով, որ Ղևոնդը թմրադեղի չարաշահումից է մահացել։ Իսկ Ղևոնդ Հովհաննիսյանի ընտանիքին հայտնել են, թե առողջական խնդիրներից է եղել մահը։ Առհասարակ, ինչպես կասեր Մանվել Գրիգորյանը, համ չագուչն ա իրենց ձեռքը, համ մեխը, համ նալը. ոնց կուզեն այնպես էլ կխփեն։ Գրողներն էլ են իրենք, հաստատողներն էլ։ Հիշեցնեմ ընթերցողներին, որ պատերազմի տարիներին երկրապահի հավերժ նախագահ Վազգեն Սարգսյանի անմիջական նախաձեռնությամբ Կապանի Քաջարանի հանքերի հանքանյութը առանց մշակվելու ուղարկվում էր Իրան, իհարկե այդ Մեղրու անցակետով։ Ղևոնդը լավ տեղյակ էր, թե ինչքան և ինչ բեռներ են տեղափոխվում անցակետով, երկրապահական ընտանիքին ձեռնտու չէր, որ Ղևոնդ Հովհաննիսյանը բերանբացություն անի, այնպես որ իրենք լավ գիտեն, թե ինչպես և երբ փակեն իրենց վտանգ ներկայացնողների բերանը։ Նույն բախտին արժանացավ Վազգենի թիկնազորի պետը՝ Մովսես Գեղանգուլյանը՝ իր ընտանիքով հանդերձ։ Այս անգամ էլ պատճառաբանեցին, թե ավտովթարից է մահացել։ Մեղրյան Շահենի մահվան դժբախտ պատահարը 1992թ.֊ ին։ Այստեղ էլ ուղղաթիռը ցած ընկավ, որովհետև Մեղրյանն արդեն դեմ էր դուրս եկել Վազգենին։ Նույնը գնդապետ Վոլոդյա Կարապետյանը, որը 92 թ.֊ին պայթեց հակատանկային ականի վրա, Սամվել Շահմուրադյանը, որը նույնպես վկա էր հանցագործ սպարապետի գործածներին Պատահական չէր նաև Նաիրի Հունանյանի քեռու՝ Արցախյան պատերազմի մասնակից Վռամ Գալստյանի մահը, որ իր մենախցում էլեկտրահարվեց ու մեռավ։ Դժբախտ պատահարների մենաշնորհը կարծես Սարգսյաններին էր պատկանում։ Իսկ դրանց ետևում, ինչպես գիտենք, Վազգենի մարտական ընկերներն են, որոնք մաքրում էին հետքերն ու ապացույցները։ Գագիկ Ջհանգիրյանից սկսած՝ վերջացրած Սահմանադրականի Գագիկ Հարությունյանից։ Ինչպես ասել էր սպարապետի եղբայր Արմեն Սարգսյանը, ինքը Հովիկ Աբրահամյան

Ինչպես ասել էր սպարապետի եղբայր Արմեն Սարգսյանը, ինքը Հովիկ Աբրահամյանի զինակից ընկերն էր ու միասին երկար ճանապարհ են անցել, արյունոտ ճանապարհ, միշտ մնալով բարձունքում։ Մի հաշմանդամ ազատամարտիկ երկրապահ Հովիկ Աբրահամյանին գանգատվել էր, թե իրենց թոշակով չեն կարողանում անգամ դեղերի համար վճարել, նա էլ երկրապահական ոճով ասել էր․ « Գնա Ֆայլաբազառ աշխատի, որ դեղի համար փող ունենաս »։ Ինձ ծանոթ ազատամարտիկը վկայում էր, մի զավեշտալի փաստ․ պարզվում է՝ Արտաշատի երկրապահի նախագահի քարտուղարուհի Մարիետայի ամուսինը ավտովթարից մահանում է, դե Երկրապահի նախագահն էլ որպես սփոփանք փաստաթղթեր է տալիս, թե նա զոհվել է պատերազմի ժամանակ։ Դե նրան էլ որպես զոհվածի այրի թոշակավորում են, իսկ ամենածիծաղելին այն է, որ Մարիետան արդեն իսկապես սկսել է հավատալ, որ իր ամուսինը զոհվել է պատերազմի դաշտում։ Դե եթե երկրապահներին հաջողվեց մի քանի սերունդ համոզել, որ Վազգեն Սարգսյանը հերոս և սպարապետ է, մի Մարիետայի համոզելն ինչ էր նրանց համար։ Վազգենի լեգենդն ու միֆը մարսեցինք, հիմա նորից են սկսել նրան մեծարել ու փառաբանել, անգամ պահպանված տեսանյութերը կարծես չեն հիշեցնում, որ ոջլոտ շիզոֆրենիկ երկրապահը եղել է հերոս տղաներին թիկունքից խփողը։ Ինչպես չեն ասում կամ խոսում, այդ ինչպես ստացվեց, որ Խոսրովի արգելանոցում Արմեն Սարգսյանը իր համար առանձնատուն կառուցեց, երբ այսքան դարեր, ոչ մի Հայ իշխան ու թագավոր Խոսրովի արգելանոցում իրեն թույլ չտվեց մի հյուղակ կառուցել, իսկ էս չտես փնթիներն իրենց թույլ տվեցին։ Արմեն Սարգսյանի դուստրը Երևանի էլիտար մայլում խանութներ ունի, իսկ մնացած հարազատների մասին էլ չասեմ։ Երբ Վազգեն Սարգսյանը կենդանի էր, միայն Դավալլուի իրենց տան ճանապարհն էր ասֆալտապատել, բա ազգի մասին մտածող հերոսը այդպե՞ս է լինում, ճշղճիմ մոլագարն է միայն այդպես լինում։ Իրենց ողջ հարևանությունը նրանցից խորշում է, վախից ու ահից ձայն չեն հանում, միայն աղոթում են, որ Սարգսյանների իզն ու թոզը վերանա այդ գյուղից։ Հավատացեք այդ օրը գալու է, Վազգենն էլ էր կարծում, թե ինքը անպատիժ է, պատահական չէր, երևի, որ Նաիրի Հունանյանը, հենց այդպես, ամբողջ ժողովրդի աչքի առաջ որոշեց նրան պատժել, որ բոլորը տեսնեն ուղիղ եթերով տականքի հատուցումը։ Նաիրին ակնկալում էր, որ բաց դատավարությունը կարող է լույս սփռել Վազգենի ԳՈՐԾԱԾ հանցանքների վրա, գոնե հասանելի կդարձնի ժողովրդին։ Սակայն, ինչպես տեսնում ենք , երկրապահները դա չցանկացան, որովհետև իրենք էին Վազգենի հանցակիցները։ Այն, որ Սասուն Միքայելյանը ամեն ինչով արդարացնում է Վազգենին ու նրա հանցագործ եղբայրներին դա նորմալ է, որովհետև իրենց դեմ խաղ չկա։

Գեհենի Առաքել 11․04․2019թ.

ՍԱՍՈՒՆ ՄԻՔԱՅԵԼՅԱՆԸ ԱՐԺԱՆԱՎԱՅԵԼ ՇԱՐՈՒՆԱԿՈՒՄ Է ՄԱՆՎԵԼ ԳՐԻԳՈՐՅԱՆԻ ԳՈՐԾԸ

առաքել մանվել սասուն« Յուրաքանչյուր տգետ` լինի պարոն, թե իշխան, կարող է և պետք է դասվի խաժամուժի դասին. » Սերվանտես

Կարծում եմ ԵԿՄ -ի անողնաշարավորները սրանից բացի լավ ընտրութուն չէին կարող անել; Ճիշտ գնահատական տալու համար, պետք է նախ նայել նախասկիզբը։ Որպես բժիշկ, կասեմ բժշկական տեսանկյունից։ Ամեն ինչ ճշգրիտ կազմակերպելու համար, նախ պետք է ախտորոշել և նոր անցնել բուժման։ Պատահական չէ, որ ԵԿՄ-ն ունի հավերժ նախագահ Վազգեն Սարգսյանին, ինչպես գիտենք նրա թևավոր խոսքերը « Մեր դեմ խաղ չկա » կարգախոսն էր։ Իսկ գործելաոճը․ « Ընդդիմությունը 100 տոկոս ձայն էլ ստանար, նրան իշխանություն տվող չկար »։ Ինչպես տեսնում ենք Վազգեն Սարգսյանի եղբայր Արմեն Սարգսյանը հաստատում էր, որ իրենք երբեք իշխանությունից դուրս չեն եղել՝ 30 տարի բռնազավթած պահել են իշխանությունը։ Երեսուն տարի խոշտանգելով ժողովրդին՝ կեղծելով ընտրություններն ու գռփելով թալանելով հավերժացրեցին իրենց տականքին։ Ուրախ եմ, Մանվել Գրիգորյանին արժանի փոխարինողը գտնվեց՝ նույն անգրագիտությամբ, նույն հարստությամբ ու անշարժ գույքով, դե իրենց քաղաքապետ զավակներին էլ չհաշված։ Այն, որ երկուսն էլ Վազգեն Սարգսյանի ասֆալտամարտիկ մարտական ընկերներից են, դա փաստ է։ Բավական է նայեք Մանվելի ու Սասունի հայտարարագրերը՝ անշարժ գույքն ու կարողությունները, իսկույն հասկանում ես, որ նրանք երկուսն էլ մի սանրի կտավ են։ Իհարկե չհաշված նրանց թաքցրած անօրինական զենքն ու զինամթերքը՝ որով կարելի էր մի ամբողջ բանակ զինել։ Մեկը Էջմիածնում, մյուսն Հրազդանում՝ երկու անկուշտ, որոնք հասցրել են ազատամարտիկների և պետության հաշվին հարստանալ։ Երբ Արցախյան պատերազմի հազարավոր հերոսներ ու հաշմանդամներ անգամ պատերազմի մասնակցի մի հասարակ տեղեկանք չունեն։ Իսկ սրանք անգամ սեփական լճեր ու հյուրանոցներ ունեն, իրենց գազանանոցներով ու դղյակներով։ Հարցն ունենալը չի, այլ ուրանալը։ Ինչքանով գիտեմ ազատամարտիկը համարվում է արդարության ու ազատության խորհրդանիշ։ Պատվի ու արժանապատվության մարտիկ, իսկ մենք ի՞նչ ենք տեսնում ԵԿՄ ֊ում։ Սրանք երեսուն տարի միաձայն ընտրում են ազգի կաշին քերթողներին՝ սկզբից Լևոն, Վազգեն, հետո Քոչարյան ու Անդրանիկ Մարգարյան, հետո էլ միաձայն Սերժիկ ու Մանվել։ ( Սասուն Միքայելյանը միաձայն ընտրվեց ԵԿՄ վարչությա ն նախագահ ) Ահա նրանց միաձայն համաձայնությամբ թալանվեց երկիրը ու կողոպտվեց։ Ու հիմա ներկայանալ, որ փոխվել է ԵԿՄ-ում ինչ-որ բան՝ կարծում եմ սխալ կլիներ։ Սասուն Միքայելյանը արժանի է ԵԿՄ֊ ի նախագահի աթոռին, որովհետև տուշոնկա ու խտացրած կաթ թալանելու Էստաֆետը երկրապահները միաձայն տրվել են իրեն։ Սպասենք նոր հերոսական էջերի, հիմա էլ Սասունի մասին երգեր կգրեն, ինչպես եղել է նախորդում, հետո էլ Սասունը կկազմակերպի ուխտագնացություններ ու համերգներ դեպի Արցախ։ Վարդան Դևրիկյանը ու Գագիկ Շամշյանը նոր ոգևորությամբ կգովերգեն Նորին գերազանցություն՝ Արցախի հերոս Սասուն Միքայելյանին։ Երկրապահ Արզիկ Մխիթարյանը հիմա էլ Սասունին կդարձնի Քրմապետ ու Հերոս։ Ամեն ինչ առաջվա պես։ Ճիշտ կլիներ ԵԿՄ-ի նախագահի պաշտոնը Սասունին տալուց նաև հանձնել Նազիկ Ամիրյանին, մանավանդ Նազիկը արդեն համապատասխան փորձ ունի։ Սասունն ու Նազիկը իրար ավելի սազական են, երկուսն էլ Երկրապահ ընտանիքի կարկառուն դեմքերից։ Ուղղակի մի բան դժվար է հասկանալ՝ տեսնես երկրապահ ընտանիքի անդամ Սասուն Միքայելյանի ու Լևոն Երանոսյանի եղբայրական հարաբերությունները ինչպե՞ս են։ Հիմա պիտի իրար լպստեն, իրենց մոտ ամեն ինչը պետք է միաձայն համաձայնությամբ լինի, միածին կոծկեն իրենց հանցանքները, իրար պետք է արդարացնեն, ինչպես նախորդում։ Երբ նայում եմ ԵԿՄ համագումարների բոլոր տեսանյութերը, որտեղ անողնաշարավորների մի հսկա բազմություն միաձայն ծափապարություններով ողջունում է Ցողունապատված իրենց առաջնորդին ու արդարացնում Ապրիլյան պատերազմի 800 հեկտարի կորուստը, հասկանում ես, որ սրանք Արցախյան ազատամարտի հետ առհասարակ կապ չունեն։ Կապ չունեն նաև հայ ժողովրդի հետ։ Կապ չունեն Հայ զինվորի հետ։ Հավատացեք արժանապատվություն ունեցող ազատամարտիկը երբեք այսքան չէր կարող իջնել։ Այնպես չէ, որ ես չեմ ճանաչում ազնիվ ազատամարտիկների, իմ ընկերների մեջ կան այնպիսիները, որոնք վստահում են, որ այդ կառույցը սկզբից ի վեր եղել է ահաբեկչական կառույց, և ստեղծված է եղել որպեսզի արժեզրկի ու վարկաբեկի իսկական ազատամարտիկների անունը։ Եվ ինչպես տեսնում ենք նրանց հաջողվել է։ Երբ այդ հսկա դահլիճի մեջ չգտնվեց մի իսկական տղամարդ, որը Մանվելի երեսին կթքեր ու կասեր ճշմարտությունը։ Այսքանից հետո էլ անգամ Մանվելի հանցանքներն են արդարացնում ու երազել նրա հետ սեղան նստել։ Հարամ լինի այն մի կտոր հացը, որ կերել եք դուք, հարամ լինի այն ապրելը որ ապրել եք դուք։ Անգամ չեք ամաչում Եռաբլուրի հերոսների անունից եք խոսում, երբ այդ հերոսների ընտանիքները սովահար արտագաղթում են երկրից։ Երբ ձեր ունեցած հարստությունը՝ բենզալցակայանները սրճարաններն ու գիշերային ակումբներում ու կուտակած հարստությունը փորձում եք քողարկել նրանցից։ ԱԽՏՈՐՈՇՈՒՄԸ արդեն արվել է, և բավականին ժամանակ է ու հիմա բուժելու ժամանակն է, սակայն մենք սխալների վրա նոր սխալներ ենք գործում։ Ու դա ճակատագրական է լինելու ոչ միայն Փաշինյանի համար, այլև ժողովրդի։ Վերջին այս ԵԿՄ ի տեսագրությունում ակնհայտ երևում է թե Սասուն Միքայելյանի կողքին՝ հանդիսավոր տեղում ովքեր են նստած։ Արա Կետիկյանը, Արմեն Մխիթարյանը և Ղուկաս Ուլիխանյանը։ Արդյոք հասարակությունը տեղյա՞կ է, թե այդ մարդիկ ինչպիսի ահռելի հարստության տեր են, չնայած դրանց մեծ մասը իրենց հարազատների անուններով են ձևակերպել։ Իրենց սրճարանները, հյուրանոցներն ու բենզալցակայանները աչք են շլացնում, երբ հասարակ հաշմանդամ ազատամարտիկը անգամ իր դեղերի համար չի կարող վճարել։ Ահա այսպես ԵԿՄ ի հերոսները, որոնք թքած ունեն ոչ միայն ազատամարտիկների վրա, այլև հայ ժողովրդի։ Ու հետաքրքիրն այն էր, որ Սասուն Միքայելյանի ընտրությանը ներկա էր երկրապահ՝ Գագիկ Ծառուկյանը, Սամվել Ալեքսանյանը ու անգամ Ծառուկյանի թիկնապահ երկրապահ՝ Էդուարդ Բաբայանը, դե նրա հանցանքների մասին կարծում եմ ավելորդ է հիշել։ ԵԿՄ-ն առհասարակ եղել և մնում է հանցագործների որջ, անկախ նրանից շատերը համաձայն են թե ոչ, փաստը՝ փաստ է։

Գեհենի Առաքել 07․04․2019

ՀՐԵՇՆԵՐԸ ՄԵԿ ՈՀՄԱԿՈՒՄ

VAZGEN (2)« Դժոխքը դատարկվել է… Բոլոր հրեշներն այստեղ են… »

Շեքսպիր.

Վահան Շիրխանյանի բաց և փակ նամակներն արդեն դառնում են անտանելի, որովհետև ծերուկն իսկապես անտանելի է դարձել, չնայած ոչ մի ժամանակ էլ ոչ բնությանն էր պետք, ոչ մարդկությանը։ Շիրխանյանը մեղադրում էր Քոչարյանին Շահումյանի շրջանի փախստականների հանդեպ ունեցած անտարբեր վերաբերմունքի համար, սակայն ծերուկը չի նշում, թե ու՞մ մեղքով և ու՞մ դավադիր ձեռքով ու դավաճանության շնորհիվ կորցրեցինք Շահումյանի շրջանը, Մարտակերտի շրջանի մի մասը, Արծվաշենը ներառյալ։ Շիրխանյանը չի նշում , թե այդ շրջանների ժողովրդին ո՞վ դարձրեց փախստական։ Դե եթե միամիտները կարողանում են ժողովրդի աչքին թոզ փչել, ուրեմն կարող եմ իրական փաստերն ու վկաներին ի ցույց բերել։ Վազգեն Սարգսյանի կոտրած ձեռքով այդ շրջանները ընկան թշնամու ձեռքը, դավադրութկամբ ինքնապաշտպանական ջոկատներին ծուղակը գցելով։ Վազգեն Սարգսյանը հենց Շիրխանյանի, Մանվելի, Լիսկայի ու Սարոյանի ձեռքով իրականացրեց հայ ժողովրդի հանդեպ սարսափելի ոճիր։ Այս հերթական փաստաթուղթը կարծում եմ կարելի է դարձնել հասարակության համար հասանելի։ Շատերը չգիտեն, որ Արցախյան պատերազմի ժամանակ եղել է ՄԵԾ Թալան, առհասարակ պատերազմերի ժամանակ այն կոչվում է ՌԱԶՄԱՎԱՐ, սակայն մեր տարբերակում դա այդպես չէ, որովհետև ռազմավարի ժամանակ գոնե մարտիկներին ու ռազմիկներին կարողանում էին բաժին հանել Ռազմավարից, քիչ թե շատ թեթևացնելով նրանց ընտանիքների վիճակը։ Իսկ քանի, որ մեզ մոտ այդպես չի եղել , ապա դա կոչվում է ԹԱԼԱՆ։ Իսկ իրականում ինչպե՞ս է եղել։ Մեր ազատամարտիկները ու կամավորակաները ռազմաճակատում կռվում էին թշնամու դեմ, իսկ մեր գեներալները կամ հրեշները թալանում էին, ոչ միայն Ադրբեջանական գյուղերը, այլև մեր կամավորներին , այլև ազատամարտիկների համար հատկացված սննդամթերքը, հանդերձանքը, զինամթերքը, անգամ դրամական միջոցներն ու պարգևատրումները։ Իմ ձեռքի տակ գտնվում են կամավորական տղաների մի քանի օրագրեր, ու ձայնագրություններ, որտեղ համոզիչ ապացույցներով ներկայացված է այս ամենը։ Քելբաջարի շրջանի թալանը իրականացրել են․ Սերգեյ Սահակիչը, Անդրանիկ Քոչարյանը, Սասուն Միքայելյանը, Հայկազ Բաղմանյանը, Վահան Շիրխանյանը, Սեյրան Սարոյանը, Աստվածատուր Պետրոսյանը՝ Ալիկ, Մուրադ Կիրակոսյան։ Քելբաջարից թալանվել է Կոբալտ, գորգեր, խոշոր ու մանր եղջերավոր անասուններ, զինամթերք գյուղտեխնիկա և այլն։ ԼԱՉԻՆԻ շրջան։ Թալանը իրականացրել են․ Վահան Շիրխանյան, Սուրիկ Խաչատրյան Լիսկա, գնդապետ Աշոտ Պետրոսյան, Աստվածատուր Պետրոսյան, Գևորգյան Գագո, մատ գագո, 26 ի Քոռ Հովո, Հովհանիսյան Հովո։ Թալանվել է Խոշոր ու մանր եղջուրավոր անասուն։ Գյուղտեխնիկա, ցորեն, գարի, և այլ տեսակի գույք։ ՋԵԲՐԱԻԼ շրջ; Թալանը իրականացրել են․ Սուրիկ Խաչատրյան, Մուրադ Կիրակոսյան, Ղևոնդ Հովհաննիսյան, Աստվածատուր Պետրոսյան, Ֆրունզիկ Ավագյան, Հայկազ Բաղմանյան, Միքայել Հարությունյան։ ՖԻԶՈՒԼՈՒ ՇՐՋԱՆ. Թալանը իրականացրել են․ Մանվել Գրիգորյան, Սուրիկ Խաչատրյան Լիսկա, Ֆրունզիկ Ավագյան, Նազիկ Ամիրյան, Աստվածատուր Պետրոսյան, Վիտալի Բալասանյան։ Թալանվել են Հորադիզ կայարանի մարդատար և բեռնատար մեքենաները, գյուղատնտեսական տեխնիկա, խոշոր և մանր եղջերավոր անասուններ, թռչնաբուծական ֆերմաներ, ցորենի ու գարու ամբարներ և կենցաղային ապրանքների պահեստներ, գինի և սպիրտ, դիզ վառելիք ՝ բենզին։ Կենցաղային ապրանքների հսկայական պաշարներ։ ԱՂԴԱՄԻ ՇՐՋԱՆ։ Թալանը իրականացրել են․ Վիտալի Բալասանյան, Մովսես Հակոբյան, Սամվել Կարապետյան Օգանովսկի։ Բենզինի ու վառելիքի պաշարներ։ Սպիրտի գինու պաշարներ։ Խոշոր և մանր եղջերավոր անասուններ, կենցաղային այլ ապրանքներ։ Կարծում եմ թվարկածս մեկ կաթիլն է ամբողջ օվկիանոսից, որովհետև այն շատ ավելի մեծ է ու բազմազան։ Ես դեռ չնշեցի, որ Ադրբեջանի խիտ բնակեցված այդ շրջանները բավականին հարուստ էին։ Եվ անհատական բնակարաններից հանված գույքը, սկսած գյուղատնտեսական սարքավորումներից վերջացրած կահույք, մեքենաներ, հեռուստացույցեր ու կենցաղային այլ միջոցներ։ Թալանի տեսականին ինչպես տեսնում եք բազմազան են, անգամ բրդյա վերմակներ, մահճակալներ, կահույք, գորգ, հագուստ և բրդի պաշարներ, գործարանների ու բազաներում պահեստավորված կենցաղային շինարարական ու սննդամթերքի հսկայական պաշարներ։ Ու այդ ամբողջ հարստության մեջ անգամ մի պարկ ալյուր կամ գարի մեր ազատամարտիկներին չի տրվել։ Այդ հրեշների անկշտությունը սահման չի ճանաչում, երբ մեր տղաները կենաց ու մահու կռիվ էին տալիս, այդ հրեշները թալանում էին ու կողոպտում։

Կցանկանաի որպեսզի ամբողջական լինի փաստագրությունը ավելացնեմ մի հատված « Բիշքեկի զինադադարի խայտառակ պայմանագիրը » նյութից։

Մեր ուժերի հակագրոհը հաջող էր ընթանալու, եթե չլիներ մեր անկուշտ հրամանատարների ագահությունը: Վերականգնելով նախկին կորցրած դիրքերը հայկական ուժերը կարող էին շարունակել առաջխաղացումը, սակայն կանգնեցվեց հակահարձակումը, որը հնարավորություն տվեց Ադրբեջանի հրամանատարությանը` օգտվել այդ կարճատև « զինադադարից » ու իրենց խուճապահար փախչող զորքին կանգնեցնել վերադասավորել ու նորից ուղարկել ճակատային գիծ: Իսկ պատճառը այն էր, որ Մանվել Գրիգորյանի ու Ստեփանակերտի գնդի հրամանատար Օգանովսկի Սամվելի ( Սամվել Կարապետյան ) միջև վեճ էր ծագել, թե առաջինը ում ջոկատները պետք է մտնեն Միր-Բաշիր ավանը թալանելու համար: Մեկ ամիս տևած վեճը անամոթաբար ռադիոեթերներով լուսաբանելով` երկու անկուշտ հանցագործներ իրենց կամավորների ներկայությամբ ապացուցում էին, որ այդ պատերազմը ԹԱԼԱՆՉԻԱԿԱՆ է նրանց համար, ոչ թե հայրենական: Օգանովսկի Սամվելը անընդհատ շեշտում էր, որ Մանվելը տարել է Ֆիզուլու թալանը, և թող դրանով բավարարվի, իսկ Միր-Բաշիրի թալանը ինքը պետք է տանի: Մանվելն էլ իր հերթին պնդում էր, որ իր բիրգադը ավելի շատ զոհեր է տվել ու պետք է Միր-Բաշիրի թալանով իր զոհված կամավորականների ընտանիքները պահի:(Կցանկանաի շեշտել, որ 1993 աշնանը 5 րդ կամավորական մոտոհրաձգային բրիգադան ազատագրել էր Ֆիզուլին իր հարակից գյուղերով, և Մանվելը ողջ շրջանի թալանը կազմակերպված տարել էր Էջմիածին, անգամ իր բրիգադայի զոհված կամավորների ընտանիքներին մեկ պարկ ալյուր չէր տվել իր թալանից, նրա կամավորները կռվում էին սովահար ու առանց հանդերձանքի։ Մանվելը ոչ միայն յուրացնում էր կամավորներին հատկացվող հանդերձանքն ու սննդամթերքն, այլ նրանց հասանելիք դեղորայքը, վճարվող գումարները ու նպաստները։)

Պատկերացնում եք, երկու անկուշտ « հրամանատար»կոչվածների վեճը բաց եթերում կամավորների ներկայությամբ ու նաև` ադրբեջանցիների համար: Թալանչիական պատերազմի գույժը հյուծում էր մեր կամավորներին, ովքեր կորցրել էին իրենց ընկերներին` արյուն թափելով ամեն թիզ հողի համար:

Իսկ ՀՀ բարձրագույն հրամանատարությունը լռում էր, կարծես թե իրեն էլ իրենց բաժինն ունեին այդ թալանից: Չնայած այդպես էլ կար: Վերջապես երկու թալանչիները գալիս են համաձայնության: Օգանովսկի Սամվելի ( Սամվել Կարապետյան ) գունդը պետք է շարժվեր Միր-Բաշիր թալանի համար, որը ընդամենը 3- 4 կիլոմետր էր ճակատային գծից հեռու, իսկ Մանվել Գրիգորյանին առաջարկված էր շարժվել Բարդա, որը ընդամենը 10 — 15 կիլոմետր էր ճակատային գծից հեռու և իր հարստությամբ չէր զիջում Բաքվին: Բարդան ( Պարտավը ) Ադրբեջանի նավթային հանքավայրերից մեկն էր ու առողջարանային կենտրոն էր համարվում: ( Պարտավը դա Պատմական Հայաստանի խոշորագույն քաղաքներից մեկն էր ժամանակին։ ) Չնայած ադրբեջանցիներն արդեն հասցրել էին վերակազմավորել իրենց փախչող բանակին ու վերադարձրել էին ճակատային գիծ: Սակայն ամենահետաքրքիրն այն էր, որ ազատամարտիկի փաստագրության մեջ նշվել էր, որ Մանվելին առաջարկել էին ազատագրել Շահումյանը, իսկ Միր-Բաշիրը թողնել Օգանովսկի Սամվելի գնդին, սակայն Մանվելը հրաժարվել էր, որովհետև այնտեղ թալանելու բան չկար: Հիշեցնեմ որ 5- րդ բրիգադի կամավորները Շահումյանի շրջանի մատույցներում էին և բավական էր մեկ ժամ, որպեսզի Շահումյանի ողջ շրջանը ազատագրվեր: Սակայն Մանվելը նախընտրում էր նախընտրում էր թալանել, ոչ թե ազատագրել… Մանվելը իրականացնում էր կարևոր « առաքելություններից » մեկը՝ դա փորձված ազատամարտիկների ու կամավորների ոչնչացման ծրագիրն էր: Պատահական չէր, որ Մանվելի նախաձեռնությամբ մի ամբողջ գումարտակ ոչնչացվեց ականապատված հատվածներում: Չհաշված, որ նրա պատժիչ գումարտակը, որ կազմված էր քրեական հանցագործներից, խոշտանգում ու սպանում էին ազատամարտիկներին Մանվելի թողտվությամբ: Պատահական չէր, որ այդ բրիգադի մասին սոսկալի բաներ են պատմում: Այն օրագիրը, որը թողել էր Արա Ավագյանը շատ ավելի սոսկալի էր նկարագրում այդ ամենը, քան կարելի էր պատկերացնել: Հիշեցնեմ, որ հնարավոր էր Արա Ավագյանի ինքնասպանությունը կապված էր այդ փաստագրության հետ: Փաստն այնպես էր ներկայացվել, որ Արա Ավագյանը ինքնասպան էր եղել իր բնակարանում` նռնակի պայթունից: Չնայած, որ նա կռիվներում թրծված մարտիկ էր, ով մի քանի անգամ վիրավորվելով և միշտ վերադառնալով ճակատ, արդյոք կարող էր խաղաղ պայմաններում ինքնասպանություն գործել:

Սակայն վերադառնանք ճակատային միջադեպերին, 1994թ. Մայիսին Օգանովսկի Սամվելը չի կարողանում մտնել Միր -Բաշիր, որովհետև ադրբեջանցիների կողմից հանդիպում է ուժեղ ինքնապաշտպանության: Միր-Բաշիրի փորձը պսակվում է անհաջողությամբ, քանզի գործ ունենք տգետ թալանչիների և ոչ հրամանատարների հետ:

Ազատամարտիկների համար նախատեսված բժշկական միջոցները նույնպես թալանվում էին, Երևանի սեղանիկների վրա վաճառվում էին դեղերն ու ծխախոտը։ Այս անպատժելիության վիճակի տերը սպարապետ կոչված հրեշն էր, որովհետև միայն նրա մտերիմներն էին անպատիժ թալանում ոչ միայն ազատամարտիկների սննդամթերքն ու հանդերձանքը, այլ գումար վճարելու սեփականաշնորհում էին պետության գույքը։ Ու այդքանից հետո պարզ է, որ այդ հրեշները Վազգեն Սարգսյանին դարձրեցին ոչ միայն սպարապետ, այլև աստված։ Թող ներեն ինձ, որովհետև հրեշներից շատերի անունը չեմ նշել, այլապես այն անվերջանալի կլիներ։ Այս ամենի մեջ չեմ նշել սփյուռքահայերի կողմից մեր մարտիկների համար ուղարկված հանդերձանքը և միջոցները։ Ներառյալ Քըրք Քրքորյանի Հայաստանին նվիրաբերած 90 միլիոն դոլլարի մի զգալի մասը՝ 70 միլիոնը, որը սպարապետ կոչված հրեշը յուրացրեց շվեյցարական բանկում հաշիվ բացելով։

Գեհենի Առաքել 21․03․2019

 

ՄՈԼԱԳԱՐ ԿՈՄՍՈՄՈԼԻ ՓԱՌԱԲԱՆՈՒՄԸ

KOMSOMOLՈւնեինք աչք… ու չուզեցինք տեսնել։ Երբ տեսանք.. չուզեցինք հավատալ…

Մորթվում էինք, բայց չեինք ուզում սովորել ողջ մնալու ճամփան։

Շահան Նաթալ

Երբեմն սուր աչքը բավական չէ, տեսնելու շրջապատում եղածը, շատ դեպքերում էլ չենք նկատում, կամ չնկատելու ենք տալիս, երբեմն ժամանակը ու հանգամանքները այդպես են պահանջում։ Շատ դեպքերում երկու գումարած երկուս չորս չի անում, որովհետև մեր ընկալումը ու ցանկությունը պարտադրում են ասել այն ինչ չենք ցանկանում։ Պատահական չէ, որ հաճախակի եմ նշում Ջորջ Օրելու արտահայտությունները, որտեղ պարզ նշում է մարդկային մտքի, խոսքի ու գործի միջև եղած տարբերությունները։ Այն ինչ տեսնում ենք խաբուսիք է, երբ աչքի տեսածն ու զգացածը տարբերվում են՝ ժամանակի և հանգամանքներից ելնելով։ Բացահայտել մարդկային ներաքնաշխարհը բարդ է, որովհետև չկողմնորոշված մարդիկ հասարակության մեջ դառնում են անկառավարելի, նույնիսկ իրենք իրենց համար։ Ինչպես նկատում են, վերջին ամիսներին ԿՈՒՌՔԵՐԻՆ փառաբանելու նոր հիստերիա է սկսվել։ Դա արդեն իսկ վտանգավոր երևույթ է քաղաքացիական հասարակություն ձևավորելու համար։ Իսկ ինչպես գիտենք քաղաքակիրթ հասարակությունում կուռքապաշտությունը խայտառակելի երևույթ է։ Առհասարակ հասարակությունը պետք է մերժի կեղծիքը, սուտը, ստրկամտությունը ու մտավոր կուրությունը։ Բայց ինչպես տեսնում ենք մեզ մոտ նորից Կիսաբավ լուսամուտներն ու Վազգենի վկաններն են բազմանում։

Քաղաքակիրթ երկրներում արժեքները ժողովրդի պարանոցին չեն փաթաթում՝ ինչպես արվում է մեզ մոտ։ Երեսուն տարի սերունդին խավարի ու տգիտության մեջ պահելով նրանց դարձրեցին գործիք, ինչպես Օրվելիի գրքում։ Օգտագործելով երիտասարդներին իշխանությունները իրականացնում են իրենց սև գործը։

Ժամանակին Խորհրդային համակարգում այդպիսի կեղտոտ գործ կատարում էին ԿՈՄՍՈՄՈԼԻ ակտիվիստները։ Մի զարմացեք, քանի որ փաստագրությունը, որը ներկայացնում եմ ծանոթ է շատերին, իսկ թե ինչու են լռել կարծում եմ հասկանալի է։ Նախ երիտասարդներին բացատրեմ, որ ԿՈՄՍՈՄՈԼԸ դա ներկայիս կուսակցականների երիտասարդ թևերն են, որոնք կատարում էին կուսակցական աշխատանք։ Ֆաշիստական գերմանիայում դրանք կոչվում էին Հիտլերյուգենդ։ Կարծում եմ շատերը չգիտեն թե իրականում ինչ է նշանակում կոմսոմոլ կամ կոմերիտմիությունը կամ ՀԼԿԵՄ հապավումը։ « Հայաստանի Լենինյան  Կոմունիստական Երիտասարդական Միություն » Ուշադիր․․․ Լենինյան երիտ  միություն։  Այսինքն Լենինյան գաղափարախոսության  նվիրյալ, ինչպես իրենց կանոնադրության  մեջ է նշված․ « կուսակցության ակտիվ օգնականն է ու ռեզերվը և աշխատում է ԱՄԿԿ ղեկավարությամբ »։  Այդպիսով ի՞նչ աշխատանք էր կատարում ԿՈՄՍՈՄՈԼԸ  կամ  կոմսոմոլի ակտիվիստը։ Այն որ ակտիվիստ դառնալու համար հարկավոր էր  ջանք  ու  եռանդ  չխնայել,  կուսակցական  սանդուխքով  բարձրանալու համար  շատերը  գնում  էին  երբեմն  մեծ  զոհաբերությունների  գնով։ Նախ կոմսոմոլի ակտիվիստ լինելու համար, պետք է աչքի ընկնեիր  հատուկ առանձնահատուկությամբ,  « Գործ տալու » ունակություններով  օժտված։ Կցանկանաի  հիշեցնել,  որ  դա առհասարակ  կապ չունի  վերջին ժամանակներս աղմուկ բարձրացրած ՀՅԴ  պատգամավոր Անդրանիկ  Կարապետյանի « Ազդարարման  համակարգի »  բանաձևի  հետ։  Կոմսոմոլի  ակտիվիստի աշխատանքը կայանում  էր  նրանում, որ  պետք  է  լսեր  ու կուսակցական ղեկավարներին զեկուցեր  այն  ամենի  մասին  ինչ  չէր  բխում  կուսակցական  շահերին։ Օրինակ  դասընկերների  դասերից  բացակայելը՝  դպրոցում կատարված վեճերը ու կենցաղային  խոսակցությունները,  անգամ  իրենց  ընտանիքներում  կամ հարևանների  տներում  կատարված  խոսակցությունները  ու  դեպքերը։ ( Այսինքն  Գործ  սարքեր )  իսկ  Կոմսոմոլի  կանոնադրության  մեկ  հավելվածում նշվում է, որ Ակտիվիստը պետք է ակտիվի  մեջ  վստահություն  ձեռք  բերեի,  ուստի  նրանք  մանրուքները  փորձում  էին  գունազարդել  ու  մեծացնել  ըստ  իրենց  ֆանտազիայի։ Այդպիսով  չափազանցված  ներկայացնել  ակտիվին, իսկ  ակտիվի  ղեկավարը  իր  հերթին   նույնպես  գունազարդում էր եղածը ու զեկուցում վերևներում։  Արդյունքում  նրանց  զոհը  հայտնվում  էր  միլիցայությունում  կամ  դատարանում, իսկ ավելի  սարսափելին  հայտնվում  էր  կալանավայրում  կամ  էլ հեռավոր Սիրբիրի  անծայրածիր  աքսորավայրերում։  Ինչպես  ասում  են  մոծակից  փիղ  են սարքում  ու  մարդու  ճակատագիրը  կործանում։   Եթե  փաստագրությունը դիտարկելու  լինենք 1937 թվականին  ստալինյան  մեքենան  հենց կոմերիտականների  շնորհիվ էր հավաքում  նյութերը  մարդկանց  աքսորավայրեր քշելու համար։ Կոմսոմոլի  ակտիվիստների  վրա  մեծ  աշխատանք  էր  դրված, նրանք « վերբովկա »  էին  անում  իրենց  հասակակիցներին  ու  դասընկերներին։ Կոմսոմոլի  կանոնադրության  մեջ  ասված է․ « Պահպանել պետ. գաղտնիքները, բացահայտել աշխատանքում  եղած  թերությունները  և  հասնել  դրանց  վերացմանը »։   Նույնը  կատարում  էին  Հիտլերյուգենդի  անդամները,  որոնք  անգամ  սեփական ծնողներին  էին  ուղարկում  կառափնարան  կամ   համակենտրոնացման  ճամբարներ։   Ջորջ Օրուելու գրքերում  պարզ  ներկայացված  է  թե  ինչպես է գործում կուսակցական  այդ  մեքենան։  Գարեգին  Նժդեհը  նույնպես  լավ  գիտեր  երիտ կոմսոմոլների  մասին,  նա  գրել  էի  կուսակցականամոլ  երիտասարդների  մասին, որոնք  չարիք  են  ոչ  միայն  երկրի  համար  այլև  հասարակության։   Իսկ  ինչպես տեսնում  ենք  հանկարծ  Լենինյան  ոգով   դաստիարակված  Կոմսոմոլ  Վազգեն  Սարգսյանը  հանկարձ  դառնում  է  Նժդեհական  գաղափարխոսության  ջատագողը, որին մի քանի  տարի  հետո  իր  ոհմակի  ձեռքով  էլ  ոչ  միայն դարձավ Հայաստանի Հանրապետության ազգային հերոսը, այլև իր ոջլոտ գարշահոտ կերպարով ստվերեց Նժդեհին ու Անդրանիկին  փառքը։

Սակայն ինչպե՞ս եղավ, որ Վազգեն Սարգսյանը  դարձավ  հերոսական  սպարապետ  քիչ  հետո։ Այն որ Վազգենը Սարգսյանը միակ կոմսոմոլը  չէր ՀՀ իշխանության  մեջ դա  փաստ  է, ժամանակի պահանջի  հետ  դիմակն  ու շապիկը փոխեցին շատերը՝ Հրանուշ Հրանտի Հակոբյան ՀԼԿԵՄ կենտկոմի քարտուղար,- ՀԼԿԵՄ կենտկոմի առաջին  քարտուղար, ընտրվել  է  ՀամԼԿԵՄ Կենտկոմի բյուրոյի  անդամ ( Մոսկվա) Գագիկ  Գարուշի  Հարությունյան  աշխատել է  Հայաստանի  կոմկուսի  Կենտկոմում, Վազգեն Սարգսյան 1983-1986 թվականներին  եղել  է  Երիտասարդ  կոմունիստների լիգայի ղեկավար՝ Արարատի ցեմենտի  գործարանում։  Լևոն  Տեր-Պետրոսյան, Կարեն Դեմիրճյան, Խոսրով Հարութունյան, Սեյրան Օհանյան, Աղվան Հովսեփյան, Ռոբերտ Քոչարյան, Սերժ Սարգսյան, Վլադիմիր Գասպարյան և այլն։ Հայաստանի նախքին պատգամավորների ու կառավարության բոլոր անդամները եղել են կումունիստական կուսակցության անդամներ։ Բոլոր նախարարները և նրանց տեղալալները։ Պետք է հաշվի առնել այն փաստը, որ նրանց կենսագրության այդ հատվածը առհասարակ ջնջված է կամ չի նշված։ Այն որ նշվում է թե եղել է անկուսակցական կամ հարել է ինչ-որ գաղափարախոսությանը ապա դա կեղծիք է, նրանք Լենինյան կամ թալանչիական  գաղափարախոսության անբաժան մասն են եղել ու մնալու են։ Կոմսոմոլ կամ Կոմունիստական  ակտիվիստներից շատերը  առնետավազքով  կարողացան  տեղավորվեն իշխանության վերին  օղակներում   թալանելով  և  կոծկելով  մեկը  մյուսի  հանցանքը։  Իսկ թե ինչպիսի  կոմսոմոլներ  են  եղել,  արդեն  իսկ  նրանց  հանցանքներից  երևում  է, որ  բարի  պտուղ  չեն  եղել  դեռևս  այն  ժամանակ։ Հիմա անցնենք Մոլագար Վազգեն Սարգսյանին, որը շիզոֆրենիայի պատճառով ազատվեց բանակից ու  հետագայում  էլ  հայտնվեց Ղարաբաղյան շարժման կիզակետում։  Ինչպես բազմիցս նշվել էր, Խորհրդային Հայաստանում Ղարաբաղյան ու  ազատագրական շարժումը  վիժեցնելու  համար Մոսկովյան  Կրեմլի իշխանությունը՝  ԿԳԲ -ն  ու  ռազմական  շտաբը  հատուկ  ծրագիր  են  մշակում, որը պետք  է  հնարավորություն  տար  բացահայտել  ու  ոչնչացնել Գաղափարականներին  որոնք  առաջնորդում  էին  Հայաստանում սկիզբ առած շարժումը։  Հայաստանի  կոմկուսի  ու  կոմսոմոլի ակտիվը պետք էր լիներ այդ օպերացիայի  աչքերն  ու  ականջները։  Այդ գործում  ներգրավված  էին  միլիցիայի  ու ներքին  գործերի  բոլոր  ծառայությունները,  բուժ անձնակազմը,  քազաքացիական պաշտպանությունը  ու  շրջանային ու  մարզային խորհուրդները։  Մշակույթային ակումբների ղեկավարները,  դպրոցի  տնօրենները։  Կոմսոմոլի  երիտասարդները պետք է միտինգների ու ցույցերի  ժամանակ  գրանցեին  ու  նշեին  ակտիվ մասնակիցներին  և ցուցակները  հանցնեին  իրավապահներին։ Ու  պատահական չէր, որ Վազգեն Սարգսյանին  նկատել  էին  ու ներմուծել  այդ  աշխատանքներում։ 1988  թբականի Երասխավանի հայտնի դեպքերից հետո, ԿԳԲ -ի հանձնարարականով՝ գեներալ Մաիրուս Յուզբաշյանի հրամանով Վազգեն Սարգսյանին առաջ քաշեցին ու սկսեց նրա փռչոտ ազտամարտիկի հաղթարշավը։ «Ազգադավը » գրքում մանրամասն ներկայացված է փաստերը։ Սակայն վերջերս մամուլում հայտնված « Ինչու Վազգենը ձերբակալել տվեց ռուս գեներալին և ինչ եղավ հետո » հոդվածը անցնում է բոլոր ստի ու կեղծիքի սահմանը։ Այս հոդվածի հեղինակը Հովիկ Չարխչյանն է, չգիտեմ թե ինչու է նա կեղծում փաստերը երբ այդ պատմության մեջ Վազգեն Սարգսյանը միայն երրորդական դեր է ունեցել, վերագրել մեր հերոս տղաների սխրանքը առանձնասենյակից դուրս չեկած կոմսոմոլ Վազգենին, որը հանկարծ բռնեց ու դարձավ Նժդեհական գաղափարախոսության կրողը։ Վազգենի ընկերը ՉԵԿԻՍՏ Սերժ Սարգսյանը նույնպես Նժդեհական գաղափարների կողմնակից էր, մոռանալով, որ իր չեկիստ եղբայրներն են Գարեգին Նժդեհին խոշտանգել ու սպանել։ Երբ աչքիդ տեսածը ու ականջովդ լսածն են փորձում կեղծել, դա արդեն վերջն է։ Երբ հարբեցող Անդրանիկ Մարգարյանի անվան քաղաքական կուսակցական դպրոց են կառուցում։ Մոլագարի անունով Ռազմական ուսումնարան են հիմնադրում, որտեղ միայն խոշտանգում և սպանում են կուրսանտների։ Բավական չէ՞ արդյոք մի քիչ նայել իրականությանը ու փաստերին։ Ամենազավեշտալին այն է, որ Վազգեն Սարգսյանին հանցակից ընկերները, որոնք նույնպես Կոմունիստական նոմենկլատուրաի մնացորդներ են սկսել են համացանցում ակտիվանալ՝ Անդրանիկ Քոչարյանը, Վահան Շիրխանյանը, Վաղարշակ Հարութունյանը փորձում են իրենց հանցանքները թաքցնել Վազգեն Սարգսյանի հերոսական կերպարի ետևում, իբր թե նա հայրենիքի հերոս է։ Մոռանալով, որ մարդկանց հիշողություններից դեռևս չեն ջնջվել Վազգենի դավաճանությունները՝ Արծվաշենի, Շահումյանի, Մարտակերտի ու Լաչինի մարտական գործողությունների ժամանակ։ Քըրք Քըրքորյանի կողմից Հայաստանին նվիրաբերած միլիոնների յուրացման գործում նրա ունեցած ավանդի մասին լռում են։ Իսկ Վազգեն Սարգսյանի հանցագործ եղբայրների ակտիվությունը արդեն անցել է ամեն տեսակ սահմանը։ Երբ Արմեն Սարգսյանը 90- ականներին Հայաստանի գործարանների սարքավորումները մետաղի ջարդոնի գնով վաճառում էր Իրանցիներին՝ դա նրա մենաշնորհն էր։ « Լիզինի » հայտնի գործի մասին անգամ ԱՄՆ պետ․դեպարտամենտը գիտեր։ Երբ Զոդի ոսկու գործարանի ոսկին իր սեփական կարիքների համար էր օգտագործում։ Հազարավոր կողոպտված ու թալանված գործարանների գլխավոր հանցագործը հենց Արմեն Սարգսյանն էր։ Չմոռանանք լրագրող Տիգրան Նաղդալյանի սպանությունը և նրա դեռ չծնված երեխայի մահը նույնպես այդ ոճրագործ ընտանիքի ձեռքերին էր։ Վազգեն Սարգսյանի թիկնապահ՝ Մովսես Գեղանգուլյանի սպանությունը ու նրա ընտանիքի ոչնչացումը նրանց խղճին այդպես էլ չաժանրացավ։ Երբ պատերազմով անցած մեր հերոս տղաները մի կտոր չոր հաց չունեն ուտելու։ « Սպարապետի » եղբայր Արմեն Սարգսյանի դուստ իր էլիտար խանութներով է հպարտանում, մոռանալով, որ այդ ամենը իր հոր արյունոտ փողերով է ձեռք բերել։ Արմեն Սարգսյանի ֆեյսբուքյան ընկերների ցանկը այնքան մեծ է, որ զարմանում ես թե ոճրագործին երկրպագող հիշողություն կորցրածների թիվը ինչքան մեծ է։

Բավական չէ՞ արդյոք կեղծիքն ու սուտը դարձնեք արդարանալու միջոց․․․ Բավական չէ՞ արյունարբուներին դարձնենք կուռք ու երկրպագենք նրանց․․․ Ե՞րբ պետք է վերջապես հայ ժողովուրդը հասկանա, որ իրեն մորթող Դահիճը երբեք հայրենասեր չի կարող լինել։

 

Գեհենի Առաքել 11․03․2019

 

ԹՐԱՇՅԱ ՀԵՂԱՓՈԽՈՒԹՅՈՒՆ

BARBAՄի հետաքրքիր տենդենց եմ նկատում, դա ոչ միայն միայն Հայաստանում է, այլև՝ ամենուրեք, օրինակ՝ մորուք պահելը։ Հիմա շատերը կասեն, թե ինչպե՞ս է, որ ես մուրուք եմ պահում, մյուսներին էլ քննադատում։ Առհասարակ այնպես չէ, որ ես դա անում եմ կանանց դուր գալու համար կամ ժամանակի մոդայի պահանջով, ինչպես շատերն են հիմա իրենց հույս տալիս։ Իմ պատճառներն այլ են, սակայն խոսքը վերաբերվում է այն երիտասարդներին, որոնք կարծում են, թե իրենք մորուքով ավելի բարետես են կամ ավելի հմայիչ, ասեմ որ չարաչար սխալվում են։ Չեմ հասկանում, նուրբ մատիկներով, նիհար կազմվածքով երիտասարդին այդ այծի մորու՞քն է, որ տղամարդ է դարձնում, թե՞ կանացի շարժ ու ձևով իրենց պահվածքը։ Երբեմն հանդիպում ես սափրագլուխ մի հաստավզի, ով թավ մորուքով ու բիցեպսներով իրեն տղամարդ է համարում, թիկնապահի իր կերպարով, որի ձեռքերը կարծես պարանոցից են աճում։ Ու փայլուն սափրագլուխ լինելը հարգի է, մանավանդ, որ Ծառուկյանի թիկնազորում ես, իսկ այն, որ այդ կերպարի մեջ չի կարելի ժպտալ, դա միանշանակ այդպես է, որովհետև ճակատագիրն այնպիսի հետք է թողել նրանց վրա, որ անգամ ժպտալու փորձն անհնար է՝ ինչպես Բոտոքս արած կանանց մոտ, որոնք միշտ սառը կերպարի մեջ են։ Լցոնած սկուլաներով ու դրված թարթիչներով, կարծես բոլորը նույն կոնվերի արտադրանք լինեն, շրթունքների մասին հիշելիս անգամ մարմնով փշաքաղվում ես, դեմքի մոտ 70 տոկոսը շուրթերն են ու դրած թարթիչները։ Կանացի այդպիսի կերպարներ կարող եք տեսնել Womens club-ի (Վումենս քլաբս) առաջնագծում։ Անգամ նայել այդ սարսափելի կանանց ու երիտասարդներին, որոնք չգիտես ինչու հռհռում են անիմաստ հումոր կոչվածի վրա։ Տեղին է հիշել նաև աստղայինը տարած 32 ատամի անհումոր անհամներին, որոնք իրենց կերպարն անգամ տասը տարիների ընթացքում չկարողացան մոտեցնել դերասանի կերպարին։ Այն, որ մորուքը դարձել է կարծես հեղափոխական Հայաստանի պարտադիր աքսեսսուարը, դա տեսնում ենք բոլորս։ Նույնիսկ այն տպավորությունն է, որ իմ քայլը դաշինքի կանայք նույնպես մորուքով են։ Համացանցում մի տիկին կար, դրանց անվանում էր թրաշամանուկներ։ Առհասարակ շատ են հարդարված ու ընդգծված թրաշով երիտասարդները, որոնք ձեռքի հետ էլ ունքերն են կորեկցիա անում, դե դա նորմալ է, հիգիենան լավ բան է, քանի որ ես առհասարակ փնթի ու տգետ մարդկանցից գարշում եմ; Այն ինչ կատարվեց վերջին երեսուն տարիներին այդ անթրաշ ու ոջլոտ հանցագործների կողմից՝ նկարագրելը դժվար է, ներկայիս ծանր վիճակը դրա արդյունքն է; Չափանիշները կորցրած ժողովրդի պարանոցին փաթաթեցին, որ հերոս լինելու համար պարտադիր է փռչոտ ու ոջլոտ լինել, դե վրայի գոզահետը չհաշված։ Տեղին է հիշել այդ հերոսի թևավոր խոսքերը. «Ինձ ժողովուրդը չի ճանաչում, ինձ նորմալ ճանաչում են իմ նեղ շրջապատի մարդիկ, մնացածը՝ գիտեն ինձ մորուքով, գիտեն ջղայնացած, գիտեն քրտնած… Ես արտիստ չեմ, ո՞նց փոխվեմ, ես չեմ կարող համ ճառ ասել, համ զանգ կախել »։ Բանականություն ունեցող մարդը կմտածի այս խոսքերի վրա։ Ինչպե՞ս կարող է ժողովուրդն իր հերոսին չճանաչել, չէ՞ որ, հերոսը ժողովրդական արժեք է, իսկ սպարապետը՝ առավել ևս։ Ինչպե՞ս կարելի է ժողովրդականություն վայելող մարդուն չճանաչի ժողովուրդը, այլ ընդամենը ճանաչեն իր ոհմակի մի քանի բաշիբոզուկները, ովքեր փորձում են իրենց գոզահոտ հանցագործ ընկերոջը հերոսի կարպարով փաթաթել հայ ժողովրդի պարանոցին, առհասարակ իրենց մոտ դա լավ ստացվեց։ Ամենահետաքրքիրն այս հատվածն էր . « ես չեմ կարող համ ճառ ասել, համ զանգ կախել » Մոլագարի այս հայտարարությունը բավական էր, որպեսզի հասարակությունը նրա ամորձիները կտրի, իսկ ինչպես տեսանք՝ նա հերոսացավ։ Աշխարհում չեք գտնի մի ժողովուրդ, որի հերոսը պետք է լինի փռչոտ մորուքով, ջղայնացած ու քրտնած… Մեզ հայերիս մոտ է միայն, որ ազգադավները հերոս են, իսկ անբարույական պոռնիկը՝ կույս։ Ակամայից սարսափում ես, որ ժամանակը ու դարաշրջանն անկարող են փոխել մեր ժողովրդին։ Սխալի վրա կրկին սխալներ ու տգիտության վրա նորից տգիտություն։ Մնում է՝ հույսներս դնենք հրաշքների վրա, ու հավատացե՛ք, հրաշքներ լինում են, սակայն պետք է հրաշագործ մարդուն գտնել.. կախարդական փայտիկով։

Գեհենի Առաքել 18․02․2018

ԴԱՌԸ ՈՒ ՑԱՎԱԼԻ ՃՇՄԱՐՏՈՒԹՅՈՒՆ

m_Piracicaba-14Պարտություն, ստրկություն, տառապանք, ահա՛

կեղծիքին հարկատու ժողովուրդների ճակատագիրը:  Գարեգին Նժդեհ:

ՀՀ իշխանությունները ամենաշատը վախենում են ճշմարտությունից՝ ներառյալ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը։ Դրա համար էլ սուտն և կեղծիքը հանդիսացավ պետության կառուցման անկյունաքարը։ Թող չոգևորվեն Նիկոլ Փաշինյանի երկրպագողները կամ թիմակիցները՝ թե տեսեք մեր վարչապետին քննադատում են․․․ Հարցն այն է, որ ժողովրդին են խաբում․․․ Իսկ գիտե՞ք, թե ինչու են խաբում, որովհետև կույր ու տգետ մասսաներին են օգտագործում, որպեսզի իրենց կեղծիքն ու սուտը մատնացույց անողների վրա արձակեն իրենց անատամ ու գազազած տգետներին։ Իսկ ինչպես գիտենք՝ Հայ ժողովուրդը խաբվելու ունակ ժողովուրդ է, համեմատած մյուս ազգերին։ Պատմական անցած դարերը մեզ դա արդեն ապացուցել են։ Իսկ վաղ անցյալում Վանո Սիրադեղյանի ԲՏՌ-ներն էին հարձակվում ցանկացածի վրա, ով կփորձեր Վանո Սիրադեղյանի հասցեին քննադատական խոսք հնչեցներ: Շատերը չգիտեն, որ հենց այդ կանանց ոհմակի ղեկավարը եղել է գրող Հրանտ Մաթևոսյանի դուստրը՝ Շողեր Մաթևոսյանը իր « Շամիրամ » կուսակցությունով։ Մի խոսքով ինչպես ասում են՝ ճշմարտությունը դառն է ու ցավալի․․Ճշմարտության ետևում թաքնված են այնպիսի հանցանքներ ու ոճիրներ, որոնք մասին անգամ մտածելն է սարսափելի, ուր մնաց լսելն ու ներկայացնելը։ Հանցագործների ու ոճրագործների շղթայակապ շղթան ձգվում է երկար, ներառելով խնամի, ծանոթ, բարեկամ, կուսակցական ու անգամ հոգևոր շերտերը։ Չեմ կարծում, թե ինչ-որ մեկը ցանկություն կունենա բացահայտել ճշմարտությունը, քանի որ կծիկի բացվելով, այն անգամ կհասնի մինչև նորանշանակ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանին։ Հայկական մի խոսք կա, « այն ճյուղը, որին նստած ես՝ մի կտրի » Առհասարակ այս բանաձևով աշխատել են երեսուն տարուց ավելի, իրար փոխանցելով պաշտոնները, տիտղոսներն ու պորտֆելները։ Անգամ երեսուն տարի անց, ՀՀ իշխանությունները սարսափում են Նաիրի Հունանյանից, Ինչու՞ են նրան յոթ փակի տակ պահել․․․ Ինչու՞ է հոկտեմբերի 27 -ը արգելված թեմա։ Ինչու՞ են իշխանությունները փնտրում օտարերկրյա պատվիրատուների այդ գործի մասով, փորձելով խճճել ամեն ինչ։ Նույնիսկ այսքան տարի անց, նրանք ոչնչացնում են ոչ միայն վկաներին ու փաստերը, այլև այդ թեման հիշեցնողներին։ Ինչու՞ այսքան տարի անց, ոչ մի լրագրող կամ իրավապաշտպան չի տեսել Նաիրի Հունանյանի դեմքը, ինչու՞ ոչ ոք չի այցելել նրան հարցնելու, թե ի՞նչը նրան դրդեց գնալու այդ քայլին։ Ի՞նչ եք կարծում երեսուն տարի անց Նաիրին չԷ՞ր կարող խոստովանել, թե ով իրեն ստիպեց գնալ այդ քայլին, զոհաբերելով իր հարազատներին՝ մորը, եղբորը, քեռուն և ընկերներին․․ Արդյոք կարո՞ղ եք գտնել մի ապուշ, որն ընդունակ է ինչ-որ մեկի պատվերով կամ ինչ-որ գումարի պատճառով զոհաբերել իր հարազատներին տանել այդ քայլին, իսկ երբևէ մտածել եք, թե ինչու՞ պետք է Արցախյան պատերազմի սարսափի միջով անցած Վռամ Գալստյանը, որը Նաիրի Հունանյանի քեռին էր, պետք է զենք վերցներ սեփական իշխանության դեմ։ Միայն նրա խոսքերը լսողը կհասկանար, որ դա վրիժառուի խոսքեր են, ոչ թե վարձկան ահաբեկչի։ « Ժողովուրդ ջան, չե՞ք գտնում, որ ազգը, իրոք, մեղք է: Հիմա իմ ջահել կյանքը ձեզ՝ ինձ խփեն էլ, էլի ոչինչ, էնքան, որ իմանամ՝ ազգս ապրելու է » Վռամ Գալստյան։ Արդյոք տեսե՞լ եք ահաբեկիչ, որը ժողովրդի շահը գերադասի սեփական կյանքից ավելի։ Կամ թե նա ինչու՞ պետք է ինքնասպան լիներ, երբ բաց ճակատով ասել էր, որ պատրաստ է կրելու իր պատիժը։ Չեք տեսնու՞մ, որ ամեն ինչպես են կոծկում ու քողարկում, ստում են ու կեղծում իրական փաստերը։ Ոճրագործ Վազգենից սարքեցին սպարապետ, իսկ վրիժառու հայորդիներին էլ ոճրագործ ու դավաճան։ Եթե նկատել եք Նաիրի Հունանյանը ՀՀ իշխանությունների Աքիլլեսյան գարշապարն է, նրանք վախենում են, որ Նաիրի Հունանյանի խոսելուց կբացահայտվի ոչ միայն Վազգեն Սարգսյանի ոհմակի կողմից գործած ոճիրները, այլև Լևոնի, Վանոյի ու ՀՀՇ բանդայի հանցանքները։ Նրանք վախենում են, որովհետև սուտն ու կեղծիքը պաշտպանում են իրենց անվտանգ ապրել՝ վայելելով գողունը ու թալանը։ Սկզբից այդ հանցագործների անվտանգության երաշխիքը Ռոբերտ Քոչարյանն ու Սերժն Սարգսյանն էին, իսկ հիմա էլ Նիկոլ Փաշինյանը, այսպես բոլորը իրար փոխանցելով իշխանությունը՝ ամեն ինչ խճճում են ու կոծկում։ Այդ հանցանքների ետևում մի հսկայական բանակ է՝ հանձինս երկրապահների՝ Սասուն Միքայելյանի ու Մանվելի, Գագիկ Ծառուկյանի, Լիսկայի, Արմեն Դարբինյանի ու Հրանտ Բագրատյանի, Խոսրով Հարությունյանի ու Խաչատուր Սուքիասյանի (Գրզոյի ) դրանց թիվը սարսափելի մեծ է, որոնք մասնակցել են պետական թալանին։ Հանքարդյունաբերական թափոններից գոյացած պոչամբարները հենց այդ ոճրագործների շնորհիվ թունավորել և շարունակելու են տասնամյակներով թունավորել եկող սերունդներին և հայրենի բնությանը։ Ազգային գենոֆոնդը վտանգված է, այն ուռուցքային ու աղիքային հիվանդությունները, չբերությունն ու թուլությունը այդ ամենի մեղավորը նրանք էին, որոնք միլիոններ աշխատեցին ժողովրդի արյան ու արցունքի հաշվին, ժողովրդի արողջության ու կյանքի գնով։ Նրանք էին, որ օրենքի ուժով ամրագրեցին պոչամբարների գոյությունը։ Պետության ռազմավարական նշանակություն ունեցող ճյուղերը անվերադարձ վաճառելով երկրին ու ժողովրդին դարձրեցին հարկատո։ Թալանին մասնակցում էին բոլորը, գործադիր և օրենսդիր մարմինները, անգամ եկեղեցին։ Ու եղավ այն, ինչ հիմա տեսնում ենք։ Ինչպե՞ս բացատրել այն փաստը, որ ատոմակայան ունեցող երկրում էլեկտրաէներգիան կրկնակի անգամ թանկ է, քան հարևան երկրում վաճառվող հոսանքի գինը, երբ հենց այդ ատոմակայանի թույնով էլ թունավորում են բնակչությանը։ Պատահական չէ Արարատյան դաշտավայրում աղիքային հիվանդություններով տառապող բնակչությունը։ Ատոմակայանից հոսող ռադիոակտիվ ջրերը հայտնվում են ոռոգման ու խմելու ջրամբարներում, իսկ ոչ ոք դրա համար պատասխան չի տալիս, որովհետև ոչ մեկին պետք չէ, ո՛չ ազգային գենոֆոնդը, ո՛չ էլ ժողովրդի առողջությունը։ Ինչպես հայտնի է Մեծամորի ատոմակայանը Արարատյան դաշտի բնակիչներին է թույնում, իսկ հանքարդյունաբերական պոչամբարներն ու հանքերը Սյունիքը ու Հայաստանի լեռնային մարզերը։ Ահա ձեզ ԱՊՈԿԱԼԻՊՍԻՍ․ երբ բնակչության պարանոցին ծանրանում է ո՛չ միայն արտաքին պարտքը, այլև առողջության ու գոյի հարցը։ Շատերը անգամ չեն հասկանում, թե ինչու՞ Սերժ Սարգսյանը այդքան հանգիստ իշխանությունը հանձնեց Նիկոլ Փաշինյանին, դե չհաշված իրեն հավատարիմ թիկնազորը, որը պատրաստ էր նրա հրամանով ցանկացածին գլխատել, հիմա հեղափոխական Փաշինյանին են պաշտպանում։ Այն, որ 2019 թվականից արդեն Հայաստանը սկսելու է տոկոսներով վերադարձնել արտաքին պարտքը, որը կազմում է 7,3 միլիարդ դոլար։ Սերժ Սարգսյանը հեռացավ այդ պարտքը թողնելով Փաշինյանի վրա։ Իսկ գիտե՞ք, թե ո՞վ պետք է վճարի այդ պարտքը, իհարկե ժողովուրդը՝ ձեր զավակներն ու թոռները, ինչպես տեսնում ենք Փաշինյանի ոչ բռնի ու թավշյա հեղափոխականների մտքովն էլ չի անցնում այդ պարտքի մասին խոսել կամ անհանգստանալ։ Նրանք լեգիտիմացրեցին ոչ միայն Սերժ Սարգսյանի գրված սահմանադրությունը, այլև նրանց տասնամյակներով թալանված գողունը օրինականացրեցին ու շարունակում են ավելացնել պարտքերը։ Ինչպես ընդունված է իրականության մեջ ասել՝ գումարելիների տեղափոխությունից հայտարարը չի փոխվում։ Ծրագրված հեղափոխությունը գործեց անխափան, ժողովուրդը կարծում է, թե բերեց արդար ու ազնիվ ղեկավար, միայն չասեք, թե ազնվությունը ճառելու ու խոստումներ տալու մեջ է։ Շատերը ականատես են եղել ոչ վաղ անցյալի դեպքերին՝ Լևոնը նույն այսպիսի ճառերով ու խոստումներով եկավ իշխանության, նույն սցենարով թալանեցից, նույն սցենարով հարստացավ։ Նույն լոզունգները, նույն ելույթներն ու խոստումները, նույն դեմքերն ու նույն թալանչիները, նույն հանցագործներն ու նույն տգետները։ Իսկ ամենակարևորը նույն կեղծիքը, սուտը, հերոսներն ու առաքյալները․․․ Ամեն ինչ նույն ձևերով, միայն շեփորին փոխարինեց թմբուկը։ Ինչպես տեսնում ենք արդեն ավանդույթ է դարձել ու Փաշինյանը այդ ավանդույթի շարունակողն է: Վերածնվեցին նախկինները, վերադասավորեցին իրենց ուժերը, իսկ ժողովուրդը ինչպես կար, այդպես էլ մնաց։ Բուրժուդեմոկրատական հեղափոխություն, որտեղ հարուստը՝ հարստացավ, իսկ աղքատն էլ ավելի աղքատացավ։ Հուսով եմ, այս հրապարակումը հիմք կհանդիսանա, որպեսզի ժողովուրդը կարդա Ջորջ Օրուելի գրքերը և կհասկանա, որ ԿԵՂԾԻՔԻ ՈՒ ՍՏԻ վրա պետություն չեն կարող կառուցել, ժողովրդի աչքերին թոզ փչելով ու խոստումներ տալով ժողովրդի վիճակն ու կյանքը չես լավացնի։ Կեղծիքին ու թալանին մասնակից եղան բոլորը՝ նախկին պատգամավորներն ու կուսակցական գործիչները, գիտնականներն ու գրողները, անգամ ուսուցիչներն ու հոգևորականները։ Համատարած զոմբիացում ու կեղտ, անատամ մասսաների միջոցով են իշխանությունը զավթում, երբ Լֆիկներն ու Դոդերը բարերար են, իսկ Լևոններն ու Փաշինյանները փրկիչ։ Այստեղ նրանց մեղադրելու հարց չկա, մեղավորը ժողովուրդն է, որովհետև կորցնում է իր դիմագիրը՝ նմանվելով իրենց առաջնորդող ղեկավարին։ Երբ Քոչարյանի տգետները փողոց փակելով են գիրք կարդում, վստահ եմ, երևի կյանքում գիրք էլ չեն վերցրել ձեռքները, հիմա ընթերցանության ծարավը խեղդում է նրանց։ Ուղղակի ծիծաղելի է, փնթիներին յուրահատուկ արարք։ Փաշինյանի պես հեղափոխականը իզուր չէ հայտարարում, որ միակ ու վերջին հեղափոխականը ինքն է, ու փողոց փակելու մենաշնորհը իրեն է տրված։ Ու այստեղ հասկանում ես, որ Սասնա ծռերի Փոքր Մհերը իզուր չէր փակվել Ագռավաքարում, որովհետև հայրենի հողը ոտքերի տակից փախչում էր, որովհետև տգիտությունը, սուտն ու կեղծիքը, անատամ ոհմակը պատրաստ է իրեն հոշոտելու, որ այդ երկրում անգամ հերոսն անելիք չի ունենում, որովհետև հերոսներին խաչող ժողովուրդը, այդպես պետք է տառապանքների ու պայքարի մեջ ապրի շարունակ։ Պայքա՜ր, Պայքա՜ր մինչև վերջ․․․ Ու այդ վերջի վերջը չի երևում, երևի մի վաթսուն կամ 160 տարի հետո այն երևա, սակայն սխալվում եք, գենոֆոնդը ոչնչացված է, քանի որ այն, ինչ ունենք, դժվար թե առողջ համարվի: Ինչպես ասում են՝ առողջ մարմնում՝ առողջ հոգի: Իսկ քանի՞ տոկոսն է առողջ ապրում, երբ շրջապատում առողջ սնունդ ու պայմաններ չկան, երբ առողջ մտածելակերպն է բացակայում, երբ կեղծն ու սուտը արդեն արյան մեջ չարորակ իր գործը արել է տասնամյակներով։ Կիսաբաց լուսամուտները տարիներ շարունակ թույնով է լցրել ոչ միայն հեռուստաեթերը, այլև մարդկանց հոգիները։ Իսկ Գոռ Վարդանյանի ու նման հանցագործների թրիլերային հեռուստասերիալների մասին խոսելն ավելորդ է; Առողջ հոգին էլ բռնաբարվում է այդ սերիալների վերնագրերը լսելուց։ Դժվար է մեր ժողովրդի ճանապարհը, դա իմ խոսքերը չեն, դա մեր մեծերն են ասել։ Քանի դեռ ժողովուրդը չի հասկացել, թե սևերն ու սպիտակները որոնք են, քանի դեռ բարու և չարի սահմանագիծը գծված չի, քանի դեռ թալանչին բարերար է, իսկ ոճրագործը՝ փրկիչ, այդ երկրում ոչինչ չի կարող լավ լինել։ Ինչպես ասում են․ Վերջը լավ լինի․․․ Ահա ազգային փիլիսոփայական տափակ մի միտք․ Վերջը լավ լինի, հույսով ապրել ու երազել, զոմբիանալ, որ Քոչարյան ու Ազատիչը հանցագործ են, իսկ Ծառուկյանն ու Փաշինյանը փրկիչ։ Պատահական չէ համացանցում հայտնվել տեսանյութեր « Ինչպե՞ս է Գ. Ծառուկյանը վաստակել իր առաջին միլիոնը. Ո՞րն է նրա հաջողության գաղտնիքը… » Մի՞թե նրանք կարծում են, որ ժողովրդի մեջ չկան մարդիկ, որոնք տեսել և հիշում են նրանց կողոպտված արյունոտ գումարների պատմությունը։ Շեղվելով՝ թեմային անդրադարձ կատարենք 90 -ականների մութ ու ցուրտ տարիները։ Ծառուկյանի գազալցակայանի սև ու մութ պատմությունները, որոնք մնացել են անցյալում, իսկ հազարավոր ընտանիքներ դարձան նրա ու նմանների զոհը։ Նորից կեղծիքի ու ստի միջոցով ժողովրդին թալանեցին։ Ցուրտ ու մութ տարիների շնորհիվ հարստացան նրանք, որովհետև պետական ոճրագործները նրանց առջև թալանի կանաչ լույս էին վառել։ Գրզոն իր մոմերն ու նաֆթն էր ժողովրդի վրա վաճառում, չհաշված Թուրքիայից ներկրվող անորակ ապրանքները, իսկ Ծառուկյանը գազն ու ռեկետը։ Պետական քարոզչական մեքենան նրանց ընդառաջում էր, հայտարարում էին, թե Վրաստանից եկող գազամուղը ադրբեջանցիները պայթեցրել էին ու գազ չի մտնում Հայաստան։ ՈՒ դա բավական էր, որ Ծառուկյանի գազալցակայանի մոտ կիլոմետրերով հերթ առաջանա, խնամի, ծանոթ, բարեկամով ու եռակի անգամ թանկ գներով վաճառում էին այդ նույն գազը։ Պատկերացրեք մեկ ամսվա մեջ բավական էր այդպիսի կեղծ հայտարարություն, և նա ամբողջ տարվա պլանը մեկ օրում էր կատարում; Խաչատուր Սքուքիասյանը նույնպես դրանից օգտվում էր, նա վաճառում էր նավթը, մոմերը ու ձեթը։ Գազամուղի պայթեցման սուտ տեղեկատվությունը բավական էր, որպեսզի նրանք միլիոններ աշխատեն, իսկ այն, որ նրանք ունեին իրենց բանդաները, որոնք սկսնակ գործարարներից ու ձեռներեցներից ոչ միայն խլում էին նրանց բիզնեսը այլև գումարներն ու կյանքը։ Հարցն այն է, որ հիմա այդ հանցագործները արդարանում են, թե ազնիվ ճանապարհով են հարստացել, ուղղակի ծանր մեղք է։ Նրանք թալանել են բոլոր եղանակներով վախեցնելով ու ահաբեկելով, խոշտանգելով ու սպանելով։ Վկաները՝ խնդրեմ, ինչքան ուզեք, սփյուռքում ավելին կգտնեք, որոնք անգամ տասնամյակներ հետո վախենում են խոստովանել, որովհետև գիտեն, թե այդ մարդիկ ինչպիսի հրեշներ են։ Միևնույն է, գալիս է ժամանակը, երբ բացահայտվում են հանցանքները, տարիներ առաջ Մանվելի մասին վախենում էին խոսել, հիմա կարողանում են ոչ միայն ասել ու խոսել, այլև պահանջել ու պարտադրել։ Հավատացեք, նույնը կլինի Ծառուկյանի, Խաչատուր Սուքիասյանի, Լիսկայի ու անգամ սաղ ու սատկած « հերոսների » հանդեպ։ Տեսեք, թե Վազգեն Սարգսյանի ոհմակի անդամները ինչ շքեղության ու վայելքների մեջ են ապրում, իրենց հյուրանոցներով ու դղյակներով, մինչդեռ Արցախյան պատերազմի մասնակիցները անգամ ատամներ չունեն բերաններում, իսկ տանիքի ու կուշտ քնելու մասին ավելորդ է խոսել։ Գիտեք, Զորավար Անդրանիկը մի խոսք ուներ․․․ Երբ իրիկունը գլուխներդ բարձին դնեք, որ քնանաք, մի քիչ մտածեք ձեր ազգի մասին. Այս խոսքերը ՀՀ իշխանությունները հասկացան իրենց ձևաչափի մեջ, ամեն օր քնից առաջ մտածում էին, թե ինչպես ազգի վերջը տան, մտածում էին, թե ինչ գտնեն ծախելու, որպեսզի լցնեն իրենց որովայնն ու գրպաները։ Այդ պատճառով ծախեցին ամեն ինչ, ազգի բարոյականությունը, ազգային արժեքներն ու անգամ հերոսներին։ Ու ոչ հիմա հարց չի տալիս, թե ինչպե՞ս եղավ, որ ԽՍՀՄ- ի ամենահզոր արդյունաբերական հանրապետությունը, որը Հայաստանի Հանրապետությունն էր, ընդամենը մի քանի ամսվա մեջ դարձավ, խղճուկ գոյը քաշ տվող երկիր։ Ինչպես եղավ, որ մեքենաշինության ու էլեկտրոնային գիգանտը դարձավ անդամալույծ մի անպիտան սարք։ Երբ ԽՍՀՄ ռազմարդյունաբերական բոլոր սարքավորումները, ներառյալ օպտիկական և տիեզերական սարքավորումները արտադրվում էին Հայաստանում։ Երբ թեթև արդյունաբերական հսկան, անգամ մի թաշկինակ չի կարողանում արտադրել։ Գյուղատնտեսության մասին ավելորդ է խոսել, երբ ԽՍՀՄ- ի տարբեր հանրապետություններում Հայաստանի միրգն ու բանջարեղենն էր, կաթնամթերքն ու գյուղ մթերքներն էին։ Այդպես ստեցին, կեղծեցին, թե ՀՀՇ- ի հեղափոխությունները նոր հորիզոններ են բացելու հայ ժողովրդի առջև, արդյունքում գլխատեցին ժողովրդի հերոսներին էլ, այգիներն ու պուրակներն էլ վերացրին։ Գաղափարական տղաներին թիկունքից էին խփում, իսկ տականքին էլ հերոսացնում։ Պատերազմի ու շրջափակման քողի տակ նրանք գործեցին հայ ժողովրդի հանդեպ ամենամեծ ոճրագործությունը՝ սպանդը։ ՀՀ իշխանությունները մինչև հիմա թաքցնում են, որ Հայաստանի ցուրտ ու մութ տարիներին եղել են շրջափակման մեջ։ Դա ժողովրդին հնազանդեցնելու Վանոյի ու Լևոնի ծրագիրն էր, դե Վազգեն Սարգսյանի գլխավորությամբ:։ Նրանք ժողովրդին սովի, ցրտի ու մթության մեջ պահելով, պատերազմի սարսափի ներքո պետք է սպանեին ժողովրդի ըմբոստ ոգին ու դա նրանց մոտ ստացվեց։ Իշխանական էլիտան այդ տարիներին Իրանի ճանապարհներից է օգտվել, լույս էլ է ունեցել իրենց հաճույքներն ու փարթիները։ Լևոն Տեր Պետրոսյանը իր հարցազրույցներից մեկում, իրեն համեմատում է Չերչիլի հետ, արդարացնելով իր գործած հանցանքը պատերազմի տարիներին։ Սակայն մոռանում է, որ Անգլիայում պետական դավաճաններին գնդակահարում էին հասարակության աչքի առջև, իսկ մեզ մոտ հերոսացնում են նման դավաճանին։ Պատահական չէ, որ Լևոն Տեր Պետրոսյանը ամեն անգամ համեմատական զուգահեռներ է տանում Իսրայելի ու Հայաստանի միջև, որովհետև ինքը չնայած իր տարիքին ու կրթությանը, որպես մարդ չկայացավ, չկողմնորշվելով իր ազգությունն անգամ։ Սակայն ինչպես ասում են ՏԱԿԱՆՔԸ ազգություն չունի․․․ Կարծում եմ Փաշինյանին մտածելու տեղիք պետք է տա ստի ու կեղծիքի իշխանությունը, եթե պետք է շարունակի իր կնքահայր Լևոն Տեր Պետրոսյանի գործելաոճը, ապա թող մտաբերի այն, ինչ սպասվում է իրեն, ամեն ինչ անպատասխան չի մնում, եթե ոչ՝ ինքը կդառնա գործիք անցյալի հրեշների ձեռքին։ Երբեք ոչ մի փոփոխություն չի կարող հաջողություն գրանցել, եթե չդատապարտվի ու չասվի, չհիշատակվի, նախորդ իշխանությունների սխալներն ու բացթողումները, կեղծիքն ու սուտը։ Պետք է ՔԱՂԱՔԱԿԱՆ ՈՒ ԲԱՐՈՅԱԿԱՆ գնահատական տալ նախկին իշխանությունների արածների ու հանցանքների մասին, այլապես այն ժամանակի ընթացքում դառնալու է նախորդի շարունակությունը։

Գեհենի Առաքել 18․01․2019

ԴԱՎԱՃԱՆՆԵՐԻՆ ԵՐԲԵՔ ՉԵՆ ՆԵՐՈՒՄ

50325153_544525492717350_6235684874703863808_o.jpgԱզգադավները երբեք էլ հայրենասեր չեն դառնա… Սերվանտես

Մի քիչ տրամաբանելով կարելի է հասկանալ, թե ճշտի և կեղծիքի սահմանը որտեղից է սկսվում և որտեղ վերջանում։ Պատկերացրեք, երբ ներկայացնում եմ այն իրականությունը, որ Վազգեն Սարգսյանը երբեք հայրենասեր ու հերոս չի եղել, շատերը կասկածի տակ են դնում։ Որ հոկտեմբերի 27֊ի կազմակերպիչը Նաիրի Հունանյանն է եղել, նույնպես չեն հավատում։ Լավ, եկեք զուգահեռներ տանենք ներկայի ու անցյալի միջև, դա նոր սերունդների համար է իհարկե։ Այդպիսով, եթե համեմատենք Ռոբերտ Քոչարյանի և Սերժ Սարգսյանի կառավարման ժամանակ։ Ինչպես գիտենք, ժողովուրդը ԱԺ պատգամավորներից ու կառավարության պաշտոնյաներից ոչ միայն զզվում էր, այլև ատում ու նզովում։ Հաճախակի հնչող խոսքերը հիշենք․ «Երբ կլինի, դրանց գյուլլեն ու վերջանա », կամ էլ « Դրանց պետք է հրապարակում գնդակահարել կամ էլ կախել »։ Տաքսու վարորդներից ու վարսավիրներից սկսած մինչև անգամ ոստիկաններ, նույն բանն են կրկնում՝ նզովում էին ու անիծում։ Հիմա պատկերացրեք 90 ականները, երբ ամեն ինչ ավելի սարսափելի էր՝ պատերազմ, սով, ցուրտ ու մութ տարիներ ու այդ ամենի ետևում կոմունիստ ՀՀՇ ականների բանդան էր՝ Լևոն, Վանո ու Վազգեն եռյակով։ Հետո Վազգեն Սարգսյանը ռազմական հեղաշրջումով քաղաքական դաշտից հեռացրեց Լևոն Տեր Պետրոսյանին ու Վանոյին, իհարկե Երկրապահներից մի քանի համցագործների , Քոչարյանի ու Սերժ Սարգսյանի օգնությամբ։ Մի փաստագրություն 1994 թվականի գարնանը Արցախյան ռազմաճակատում կատաղի կռիվներ էին գնում՝ պատերազմի շիկացած ժամանակահատվածն էր, երբ հայկական ուժերը անցնում են հակահարձակման։ ՀՀ իշխանությունները կազմակերպում են եռամսյա հավաք։ Իրականում շատերը չգիտեն, թե այդ եռամսյա հավաքների բուն նպատակը որն էր։ Ճիշտ է 1994 թվականին ռազմաճակատում մարդկային ուժի պակաս կար, սակայն ոչ միամիտ ու անփորձ մարդկանց, որոնք դառնալու էին թնդանոթի միս, ինչպես ասում ենէ իշխանություններին պետք էին շախմատային զոհաբերություններ, իրենք գնացին դրան։ Հարյուրավոր զոհեր, ՀՀ ոստիկանությունը զինկոմիսարիատների աշխատակիցների հետ միասին քաղաքների փողոցներից, շուկաներից ու հասարակական վայրերից որսում էին անփորձ ու միամիտ մարդկանց ու խցկում ավտոբուսներն ու միանգամից ուղարկում էին ռազմաճակատ, անգամ չէին գրանցում նրանց անուն ազգանունները։ Ինձ ծանոթ հրամանատարներից մեկը, պատմում էր, որ իր գումարտակում համալրում բերվել էր Վրաստանի մի վրացի քաղաքացի, որ գնումների նպատակով էր եկել Գյումրի։ Ոստիկանները նրան փողոցում ուժով նստեցրել էին ռազմաճակատ մեկնող ավտոբուսը և ուղարկել ճակատ, անգամ չնայելով նրա դժգոհությանը, որ ինքը Վրաստանի քաղաքացի է ու առհասարակ կապ չունի Հայաստանի հետ։ Լևոն Տեր Պետրոսյանին ու Վազգեն Սարգսյանին հարկավոր էին զոհեր ու շատ զոհեր, դրանով իրենց դավաճանությունը պետք է արդարեցնեին։ Իսկ այդ դավաճանությունը Բիշքեկի խայտառակ ու նվաստացուցիչ զինադադարի պայմանագիրն էր։ Եթե նկատել եք, Լևոնական ռեժիմի ուսադիրներով հրեշները միշտ մատնանշում են, թե այդ զինադադարը մեզ պարտադրված է եղել Ռուսաստանի ու արևմտյան տերությունների կողմից, իբր թե մեզ ձեռնտու էր զինադադարը, որովհետև բազմաթիվ զոհերը դա էր պահանջում։ Իրականում դա կեղծիք է և արդարանալու միջոց էր։ Ի՞նչ զինադադարի մասին էր խոսքը, երբ հայկական հետևակը ու ռազմական տեխնիկան ընդամենը Բարդա քաղաքից 10 կիլոմետր հեռավորության վրա էին կանգնած։ Հիշեցնեմ, որ Բարդան պատմական Հայաստանի Պարտավ քաղաքն էր, ու դա հանդիսանում էր Ադրբեջանական նավթարդյունաբերական կենտրոններից խոշորագույնը։ Բավական էր հրետանու մի արկ ու Ադրբեջանը ստիպված էր ստորագրել Կապիտուլացիան։ Սակայն մեր ԱԶԳԱԴԱՎՆԵՐԸ գնացին դավաճանության՝ ստորագրելով խայտառակ զինադադարը։ Լևոնի ու Վազգենի ոհմակը պետք է եռամսյա հավաքի զոհերը օգտագործեին հանրության աչքերին թոզ փչելու համար, իբրև թե մենք այլընտրանք չունեինք, իրականում ամեն ինչ կեղծիք էր։ Նույնիսկ Արցախյան պատերազմի հրամանատարներից շատերը պնդում էին, որ դեռ 1991 թվականին հնարավոր էր պատերազմը ավարտել մեր հաղթանակով, ներառյալ ունենալով Շահումյանի շրջանը, Գետաշենի ենթաշրջանը, Արծվաշենը ներառյալ Նախիջևանը։ Սակայն Վազգեն Սարգսյանի դավաճանության արդյունքում կորցրեցինք Շահումյանը, Արծվաշենը ու Մարտակերտի շրջանի մի քանի գյուղեր։ Իսկ Նախիջևանի մասին խոսելն ավելորդ է։ Ժողովրդին խաբեցին՝ իրականությունը թաքցնելով իրենց դավաճանություններն ու ազգադավ քաղաքականությունը ժողովրդի դեմ։ Ասացեք խնդրեմ, թե ո՞ր հերոսության համար Լևոն Տեր Պետրոսյանը կոչվեց պատերազմը հաղթած նախագահ, կամ Վազգենի որ մարտական գործողության համար կոչեցին սպարապետ, երբ նա անգամ իր տաք առանձնասենյակից անգամ դուրս չի եկել, ո՞ր ռազմական օպերացիան է նրա շնորհիվ հաղթանակ գրանցել։ Չհաշված հողեր հանձնելը։ Շատերը Սերժ Սարգսյանին են մեղադրում 800 հեկտար հանձնելու համար, մինչդեռ լռում են, թե Վազգեն Սարգսյանի թեթև ձեռքով հանձնվեց Շահումյանի շրջանը ներառյալ ինքնապաշտպանական ջոկատներն ու խաղաղ բնակչությունը։ Արծվաշենը ու Մարտակերտը։ Երբ Ռոբերտ Քոչարյանին մեղադրում են մարտի 1-ի հանցանքների մեջ, մոռանալով 1996 թ.ի սեպտեմբերի 25 ը, երբ Վազգեն Սարգսյանի հրամանով երկրապահն ու բանակը կրակեց ժողովրդի վրա։ Վազգեն Սարգսյանի հանցանքները բազմաթիվ են, սակայն նրա մահից հետո նրան հերոսացրեցին ու սկսեցին փառաբանել, դարձնելով ազգային հերոս ու սպարապետ։ Մինչդեռ 90 ֊ականներին նրան նզովում էր ամբողջ ազգը։ Ու բոլորի ցանկությունը մեկն էր, թե երբ են սատկացնելու այդ ոջլոտին։ Նաիրի Հունանյանը լավ էր հասկանում, որ համազգային նզովքի արժանացած Վազգեն Սարգսյանին սպանողները կդառնան ազգային հերոս ու ժողովրդի սիրելին։ Առհասարակ այդպես միայն Նաիրին չէր մտածում, այլ բոլորը, ներառյալ ռազմաճակատում մարտնչած մեր հերոսները։ Ու Նաիրի Հունանյանի խումբը որոշեց իրականացնել վրեժը, նախընտրելով Ազգային ժողովի դահլիճը, հարյուրավոր լրագրողների ու տեսախցիկների առջև ջարդել ազգադավ տականքի գլուխը, այդպես էլ եղավ, ինչպես երազում էին բոլորը։ Առհասարակ Վազգենին սպանելը դժվար չէր, նրան կարող էին անգամ ձեռքի պարսատիկով սատկացնել իր տան մեջ, սակայն տղաները որոշեցին, որ դա կդիտվի ահաբեկություն և մարդասպանություն։ Դրա համար էլ բաց ճակատով՝ օրը ցերեկով մտան ԱԺ ու արեցին այն, ինչ երազում էր ժողովուրդը։ Միայն թե չասեք դաժան էր, ցանկացած քաղաքացի ամեն անգամ հեռուստացույց նայելիս ԱԺ նիստերը նույն երազանքն է փայփայում մտքում ասելով․ ,, որ դրանց բոլորին սատկացնել է պետք հրապարակում ,, Նաիրի Հունանյանը գնաց այդ քայլին, որովհետև վստահ էր, որ ժողովուրդը կապստամբի, կհաղթահարի սարսափն ու վախը։ Վստահ եր, որ արդարացի դատավարության դեպքում ինքը կարդարացվի, ինչպես Սողոմոն Թեհլերյանը։ Սակայն ինչպես տեսանք ինքը սխալվեց, իսկ ժողովուրդն էլ չկարողացավ կողմնորոշվել ու գնահատել։ Առհասարակ մենք միշտ դավաճանել ենք իրենց կյանքը նվիրաբերած հայորդիներին։ Իսկ Վազգենի մահը ձեռնտու էր իր ոհմակին, որովհետև նրան հերոսացրեցին ու սպարապետացրեցին՝ մնալով նրա հերոսական ստվերի ետևում։ Հավատացեք, եթե Վազգեն Սարգսյանը հոկտեմբերի 27֊ ին ողջ մնար, միևնույն է, գտնվելու էր մեկ ուրիշ հայորդի, որը վրեժից դրդված ջարդելու էր նրա գլուխը։ Առհասարակ, չգիտես ինչու ոչ ոք չի փնտրում հոկտեմբերի 27 ֊ի դրդապատճառները կամ շարժառիթը։ Ոչ ոք հարց չի տալիս, թե ինչու Վազգենի գլուխը կոտրեցին օրը ցերեկով, հարյուրավոր տեսախցիկների առջև։ Արդյոք պատմության մեջ հայտնի է մի դեպք, որ վարձկան մարդասպանները բաց դեմքով գնան մահվան բերան, այն էլ՝ ի շահ ժողովրդի։ Այդպիսի բան չեք գտնի երբեք․․․ Վարձկան մարդասպանները սպանում են սեփական գրպանի ու շահերի համար, այն էլ գործում են աննկատ ու թաքստոցից։ Իսկ ինչպես գիտենք Հոկտեմբերի 27֊ ին տղաները թաքցնելու ու թաքնվելու ցանկություն էլ չունեին, նրանք արեցին այն, ինչ պետք է անեին շատերը։ Ուստի արտաքին հետք փնտրել ուղղակի ծիծաղելի է։ Ասացեք, ինչու՞ անգամ, 30 տարի անց, ՀՀ իշխանավորների ոհմակը սարսափում է Նաիրի Հունանյանին հարցաքննել ու ներկայացնել հանրությանը։ Որովհետև իրենց իրենց դավաճանությունները կբացահայտվեն։ Հուսով եմ, մի օր հայ ժողովուրդը իր ուղեղից վերջապես կհանի կուռքապաշտությունն ու սպարապետամուլությունը, առանց վախի կնայի իրականությանը, որը ինչպես գիտենք դառն է ու ցավագին։

Գեհենի Առաքել 26/01/2019

ՈՒՆԵԻՆՔ ԱՉՔ․․․ ՈՒ ՉՈՒԶԵՑԻՆՔ ՏԵՍՆԵԼ

7QuAkc6MmGk

Ունեինք աչք… ու չուզեցինք տեսնել։ Երբ տեսանք.. չուզեցինք հավատալ…

Մորթվում էինք, բայց չէինք ուզում սովորել ողջ մնալու ճամփան։

Շահան Նաթալ

Ժամանակակից աշխարհում ամեն ինչ փոխվում, կատարելագործվում է, տեխնոլոգիաների հետ նաև զարգանում ու նոր որակ են ստանում ոճրագործություններն ու ցեղասպանությունները։ Նոր դարաշրջանն իր հետ բերեց նոր մեխանիզմներ ու ծրագրեր՝ ոչնչացնելով մարդուն, ազգեր ու երկրներ։ Եթե ժամանակին թուրքերը յաթաղանով ու տեղահանությամբ էին կոտորում մի ողջ ազգի, ապա Ֆաշիստական Գերմանիան ժամանակին կատարելագործեց այն՝ յաթաղանը փոխարինելով գազի խցիկներով կամ համակենտրոնացման ճամբարներով։ Չնայած ոճիրների մեջ հմտացած թուրքերի օրինակը արդարացրեց էր իրեն, թուրքական կայսրության սահմանները դարձնելով անծայրածիր: Ենիչերիների դաստիարակելու արվեստը նրանք զարգացրեցին ու կատարելագործեցին դարերի ընթացքում։ Սակայն պատմական անցյալին նայելով՝ պետք է դասեր քաղենք դրանից, մանավանդ մեզ պես փոքր ժողովուրդը։ Հայերի մեջ ամենավտանգավոր գիծը դա ՄԵԾԱՄՏՈՒԹՅՈՒՆՆ է, որը մի օր դա դառնալու է գերեզման։ Եթե հիշում եք՝ Աստվածաշնչում ամենասոսկալի մեղքը դա մեծամտությունն էր։ Կարծում եմ, շատ քչերը գիտեն, որ Աստված իր հրեշտակապետերից մեկին հենց մեծամտության համար վտարեց երկնքի արքայությունից, որը հետո դարձավ չարիքի նախահայրը։ Հիմա մեր՝ Հայկական մեծամտության մասին, երբ հայտարարում ենք, թե տարածաշրջանում ամենահզոր բանակը մենք ունենք, տարածաշրջանում ամենամեծ խաղատները մենք ունենք, մեծ սփյուռք, ու նման բաներ․․․Պետք չէ մոռանալ Հայաստանի գիտությունների ազգային ակադեմիայի նախագահ Ռադիկ Մարտիրոսյանի խոսքերը, որ քոսոտ երկիրը իրենից ոչինչ չի ներկայացնում, ուր մնաց թե սեփական ճակատագիրը որոշի։ Մեր մեծամտությունը կործանեց երբեմնի աշխարհի ամենահզոր երկրներից մեկը՝ Խորհրդային Հայաստանը։ Հարցն այն չէ, որ համակարգը փոխվեց, հարցն այն է, որ կործանվեց տասնամյակներով արյուն ու քրտինքով կառուցած երկիրը։ Խորհրդային Հայաստանը բառիս բուն իմաստով ամենահզոր երկրներից մեկն էր, որտեղ զարգացած էր ծանր ու թեթև արդյունաբերությունը, մեքենաշինությունն ու էլեկտրոարտադրությունը, գյուղատնտեսությունն ու քաղաքաշինությունը, քիմիական արտադրությունը, հաստոցաշինությունն ու սննդի արտադրությունը, կաշվի մշակումն ու կոշիկի արտադրությունը, ադամանդագործությունն ու ոսկերչությունը։ Ամեն ինչ արտադրող փոքրիկ հանրապետությունը մատակարարում էր իր արտադրանքը ոչ միայն խորհրդային հանրապետություններին, այլև նրանից դուրս՝ սոց-երկրներ։ Երևանի Հրուշակեղենի գործարանը միակ գործարանն էր Խորհրդային միությունում, որը ծամոնի արտադրություն սկսեց ու ողողեց ողջ Խորհրդային միությունը։ Հայկական պահածոները, կոշիկները, թեթև արդյունաբերական ապրանքները համարվում էին ամենաորակյալ արտադրանքը: Հաստոցաշինությունն ու մեքենաշինությունը իր արտադրանքը ուղարկում էր աշխարհի տարբեր ծայրամասեր։ Խորհրդային ռազմարդյունաբերության 60 տոկոսը բաժին էր ընկնում Հայաստանին։ Օպտիկական սարքերից սկսած, վերջացրած ատոմային սուզանավերի համար նախատեսված էլեկտրոնային սարքեր, տիեզերական հրթիռների արտադրության մեջ նորից Հայաստանում արտադրվող համակարգիչներն էին ԷՀՄ ու չափիչ սարքավորումները։ Հայաստանում էին նախագծվում ու արտադրվում էլեկտրոնային նոր սարքավորումները հարյուրավոր գիտահետազոտական ու նախագծային ինստիտուտներ։ Կաբելների ու վերելակների արտադրություն, Ռադիոֆիզիկայի, Լազերային ու աստղագիտական խոշորագույն կենտրոններ, ծխախոտի ու կաթնամթերքների արտադրական մի հսկա կենտրոն։ Տուրիզմի ու առողջապահական հանգստի հարյուրավոր կենտրոններ, որտեղ հյուրեր էին ժամանում Խորհրդային միության տարբեր ծայրամասից ։ Աշխարհում չէր գտնվի ևս մեկ փոքրիկ պետություն, որը տիրապետում էր այդ հզոր պոտենցիալին՝ իր գիտական մտքով ու կարողություններով։ Անգամ Իսրայելն ու առաջատար երկրները չունեին այդ պոտենցիալը: Շատերը կհարցնեն, թե ինչու՞ եմ գրում այս ամենը, որովհետև ներկա սերնդի մի մասն ու եկող սերունդները տեղյակ չեն անգամ ու չեն լինելու, որ եղել են այսպիսի ժամանակներ, որ այս երեք տասնամյակներին ջնջել են հիշողություններն ու պատմությունները: Անգամ ավագ սերունդը , որը ականատես է եղել այդ ամենին, հիմա վաղուց մոռացել է, միայն աղոտ հիշում են ցուրտ ու մութ տարիները, այն էլ՝ մասամբ։ 80 ականների վերջին Ազգադավ ոջլոտները գալով իշխանության՝ ոչ միայն ոչնչացրեցին այդ ամենը, այլև ժողովրդին արգելեցին հիշել ու խոսել այդ մասին։ Ամեն ինչ մոռացության մատնվեց լոզունգ դարձրեցին, թե ,, այսօր լավ է, քան թե էգուց: ,, Ու այսօր էլ շարունակվում է նույն ոճիրը, ջնջում են անցյալի իրենց հանցանքները, նոր երանգներով մատուցում սերունդներին։ Իսկ ինչ վերաբերում է ցեղասպանությանը, շարունակեմ միտքս՝ ինչպես ասացի, մոդեռն ժամանակահատվածում կատարելագործվեց ցեղասպանության մեխանիզմները։ Արդեն կարիք չկա կառուցել համակենտրոնացման ճամբարներ կամ գուլագներ, ուղղակի պետք է հնարավորություն ու միջոցներներ տրամադրել, որպեսզի ազգն ու ժողովուրդը զբաղվի ինքնաոչնչացմամբ։ Դեմոկրատիա ասվածը վերացական բառ է, որը կարելի է տարբեր կերպ ընկալել։ Դեմոկրատիան լոզունգի պես փաթաթեցին ազգերի ու ժողովուրդների պարանոցին՝ նրան տանելով դեպի ինքնաոչնչացման։ Եթե հիշում եք դեմոկրատական հեղափոխության անվան տակ սկսեցին պատերազմները՝ Իրաքում, Լիբիայում, Եգիպտոսում ու Սիրիայում, այդ թվում Ուկրաինայում և Լատինական Ամերիկայում։ Երբ փոխվում է արժեքների վեկտորը, փոխվում է նաև բնույթը։ Հիմա մեզ հայերիս մոտ սկսել է փոխվել արժեքային համակարգը ու դրա արդյունքը կլինի ինքնաոչնչացումը։ Մինչ շարունակելը ՝ հիշեցնեմ թուրքերի թևավոր խոսքերից մեկը « Հային զենք տուր, և քաշվիր մի կողմ։ Նրանք իրար կհոշոտեն » Ինչքան գիտեմ՝ թուրքերն այս խոսքերը օգտագործել են բոլոր ժամանակերում, օգտագործելով մեր տականքներին մեր դեմ։ Գարեգին Նժդեհը պատահական չէր սթափության կոչ անում.« Ներքին թշնամին զինակիցն է ու եղբայրը արտաքին թշնամու » Գարեգին Նժդեհ.

Ինչպես ասացի, պատահական չէի նշել խորհրդային Հայաստանի մասին, հիմա այդ Խորհրդային Հայաստանից ոչինչ չի մնացել, իսկ այն, որ ներկայիս փնթիները համոզում են ու պնդում, որ խորհրդային ժամանակներում ավելի վատ էր, քան թե այսօր, հասկանալի է, թե ինչու։ Խորհրդային Հայաստանի ցանկացած քաղաքացի ուներ կրթություն, կուլտուրա, կյանքի նորմալ պայմաններ, իսկ ամենակարևորը՝ բարոյականություն։ Գիտեր իր գինն ու արժեքը, իր չափն ու սահմանը։ Իհարկե չհաշվենք չարչիներին ու սպեկուլյանտներին, գողերին ու թալանչիներին, որոնց հասարակությունը մերժում էր։ Այն ինչին ականատես եղանք 90 ականներին, շատ էր մի ժողովրդի համար, երկիրը զավթեցին ու փոշիացրեցին ամեն ինչ, անգամ մարդկանց հիշողությունը: Ցեղասպանություն, սպիտակ սպանդ, ոճիր հարյուր անուն կարելի էր տալ, քանի որ այդպես էին վարվել հայ ժողովրդի հետ 90 ականներին։ Ոջլոտ ՀՀՇ- ականները իրենց էլիտայով խրախճանք էին անում ժողովրդի արյուն արցունքի վրա, հազարավոր դեռահասներ փողոցներում հաց էին մուրում՝ կտրված լինելով ուսումից։ Շատերը չեն ցանկանում հիշել ու մտաբերել այդ օրերը, որովհետև սոսկալի էր ու ծանր։ Ենիչերիների այդ ոհմակի շնորհիվ 15 միլիոն հայ տարագիր եղավ իր հայրենիքից։ Աչքիդ առջև ամբողջ ազգը վեր է ածվում անկազմակերպ նախիրի, որն անգամ չգիտի ապրելն է ճիշտ, թե՞ մեռնելը։ Ու այդ ամենը կատարվում էր ազգի տականքի ձեռքերով՝ Հայաստանի երեք նախագահների ու իրենց խնամի, ծանոթ, բարեկամ՝ ոհմակի կողմից ՝ ներառյալ նախարարներն ու պատգամավորները։ Ժամանակին թուրքերն էին ժողովրդին Դեր Զոր քշում, հիմա էլ թուրքերի ժառանգներն են ժողովրդին վերջին շնչից զրկում։ Խեղդում են իր իսկ օրրանում՝ պոչամբարներ, հանքարդյունաբերություն, հետույքամտուկ մտավորականներ, սպանված զինվորներ, արհամարհված ազատամարտիկներ, խաբված ու ,,քցված,, սփյուռքահայեր։ Ժողովրդին բաժանելով բանակների՝ մասնատեցին ու դարձրեցին անկազմակերպ ամբոխ։ Բոլորը լավ գիտեն, թե այդ հանցանքների մեղավորները ովքեր են և ինչու են դա արել և շարունակում անել։ Երբ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը ժողովրդին է մեղադրում իր անգործության ու աղքատության մեջ , պատահական չէ, երբ ՊՆ նախարարն է մեղադրում թուրքերին մեր զինվորների սպանության մեջ, մոռանալով մեր գեներալական ոհմակի մասին, որոնք ավելի շատ հայ զինվորի արյուն են խմել, քան թուրքերը՝ Արցախյան պատերազմի ժամանակ։ Ընդամենը մի քանի տարի հետո Հայաստանը կուլ է գնալու ՊՈՉԱՄԲԱՐՆԵՐԻՆ ու այդ հրեշավոր գործարքի հեղինակները ներկա և անցյալ իշխանավորներն են։ Եթե ներկաները քաղաքական գնահատական չեն տալիս իրենց նախորդ հանցագործներին, կնշանակի մեղսակից են ու մասնակից։ Նախկիններին փոխարինեցին նախորդները , ու հետո նորերը ու ամենը դարձավ շիլաշփոթ։ Փաշինյան, Սերժ, Քոչարյան, Լևոն արդյոք ո՞րն տարբերությունը: Նույն ճառերով ու խոստումներով եկան իշխանության՝ իրար փոխանցելով պաշտոնը հասան այնտեղ,  որտեղ հիմա են։ Ամեն մեկը փորձում է նախորդի հանցանքը կոծկել, որովհետև իր հանցանքի բաժինն ունի, արդյունքում ցեղասպանվում է ժողովուրդը, երբ մշակույթը ոչնչացվում է օրը ցերեկով՝ հեռուստասերիալներով ու կիսաբաց լուսամուտներով սերունդ ենք դաստիարակում, մի քանի տարի հետո երկիրը դառնալու է հետամնաց ու տգետ ամբոխի հավաքատեղի, որտեղ իրար հոշոտելու համար իրար կպարգևատրվեն։ Ժողովրդական խոսքն ասում է, այն, ինչ ցանեցիր, այն էլ կհնձես․․․Այսօր ոչնչացնում ենք բանավոր խոսքը, գիրն ու գրականությունը, վաղը բարոյականությունն ու մարդ լինելու ձգտումը, տեղում կմնա միայն գիշատիչը, բանականությունից զուրկ արարած։ Բավական է համացանցում տեսնել ժամանակակից պոեզիայի « տիտաններին » ու հեռուստասերիալների անտաղանդ դերասաններին, կիսաբաց լուսամուտների անատամ երկրպագուներին, հասկանում ես, որ այս ազգը պետություն չի կարող ստեղծել.«Կուլտուրան, եթե ազգային չէ, կուլտուրա չէ, ինչպես ազգը, եթե կուլտուրական չէ, ազգ չէ»: Գարեգին Նժդեհ: Եթե կեղծիքն ու սուտն է պետության անկյունաքարը, երբ ոջլոտն է ազգային հերոսը , իսկ հանցագործը՝ բարերար, ապա այդ երկրից լավ բան մի սպասեք։ Ծառուկյանի ու Խաչատուր Սուքիասյանի հանցանքները ջրվեցին, Վազգենի ու Լևոնի ոճիրները նույնպես ջրվեցին, Ռոբերտինը ու Սերժինը նույնպես ջրվեցին, դե հանցագործ գեներալների, պատգամավորների ու կուսակցականների արյունոտ ձեռքերը նույնպես մաքրվեցին։ Ու այսպես շարունակ։ Պատահական չէ, որ Ջորջ Սորոսն իր բաց հասարակական կազմակերպությունը կյանքի է կոչել Հայաստանում, հովանավորելով այն, օտարածին գաղափարները ներմուծելով վանում է ազգային միտքն ու գաղափարը: Հարցը ավանդապաշտությանը չի վերաբերվում, այլ մտքին։ Սա ցեղասպանության մի նոր մեխանիզմ է, որը հնարավորություն է տալիս ազգին բաժանել խմբերի ու իրենց իսկ ուժերով ոչնչացնել իրար։ Ինչ չի կարողանում անել թշնամու բանակը, զենքը, անում է փողն ու ոսկին։ Իսկ մեր ժողովրդի մեջ շատ են այդ նյութապաշտ սրիկաները։ Չեմ զարմանա, որ պարզվի ՝ Սորոսը Թուրքիայի ու Ադրբեջանի ֆինանսական աղբյուրներից է օգտվում, իսկ այն, որ նա այդ գործի մեծ վարպետն է, կարելի է համոզվել, նա բաց չէր թողի գումար աշխատել՝ հայերին պառակտելու հաշվին։

Մինչ վարչապետ Փաշինյանը կոկորդ է պատռում, թե սփյուռքի ու օտարերկրյա ներդնումների հաշվին տնտեսական հեղափոխություն է իրականացնում, Սաշիկ Սարգսյանները Իսպանիայի իրենց առանձնատներում իրենց հաճույքն են վայելում։ Առհասարակ, ոչ միայն Սաշիկը, այլև հանցագործ էլիտան, որը թալանեց այն ամենը, ինչ նշեցի նախորդում։ Սփյուռքահայը երևի չգիտի, որ Փաշինյանը ցանկանում է իրենց փողերով Հայաստանի արտաքին պարտքերը փակել, մինչդեռ այդ միլիոնավոր դոլլարները Հայաստանը թալանած հրեշների հաշիվների վրա են։ Ինչպես նկատելի է, Փաշինյանը դրա մասին ցանկություն էլ չունի հիշել։ Շատերը չգիտեն, որ Լևոն Տեր Պետրոսյանը ժամանակին Փաշինյանի պես ճառերով ու քննադատությունով կոմունիստ հանցագործներին էր ,, Քլնգում,, : Արդյունքում Գագիկ Հարությունյանի, Աղվան Հովսեփյանի ու Վլադիմիր Գասպարյանի պես հանցագործներին երեք տասնամյակից ավելի պահեցին իշխանության վերնախավում։ Ես նշեցի միայն այս երեքի անունը, դրանք շատ ավելին են, քան կարելի է պատկերացնել։ Կրկնում եմ, շատերը տեղյակ չեն, որ վարչապետ Փաշինյանի խոստումներն ու աշխատանքը նույն ձևով կրկնել է Լևոն Տեր Պետրոսյանը, նույն անատամ բաջիները, որոնք թռնում էին Լևոնին քննադատողների դեմքին, հիմա էլ նույնը Ֆեյսբուքում է, նոր երանգներով ու արտահայտություններով։ Ռոբերտ Քոչարյանի մեղքը ինչու՞մն է , միայն մարտի 1-ի կրակոցներով, եթե նույն բանը արել են 1996 ին՝ Լևոն Տեր- Պետրոսյանը՝ Վազգեն Սարգսյանի ու Երկրապահների հետ միասին․․․ Հավելեմ, որ այդ հանցանքին մասնակից է եղել Փաշինյանի թիմի անդամ՝ ԱԺ պտգամավոր Անդրանիկ Քոչարյանը։ 1996 թվականին Հայկական բանակն իր ռազմական տեխնիկայով մասնակից է եղել ժողովրդին հնազանդեցնելու գործին, տասնյակ վիրավորներ, որոնց մասին ինչպես տեսնում ենք, առհասարակ չեն խոսում։ Արդարությունն ասելու համար պետք է համարձակություն ունենալ, իսկ ինչպես տեսնում ենք , հանցագործները երբեք էլ նպատակ չունեն իրենց մեղքերին թողություն տալ, խոստովանել, որ գործել են ցեղասպանություն սեփական ժողովրդի դեմ։ Փաշինյանն իր իշխանավարման այս մեկ տարվա ընթացքում չփորձեց անգամ գնահատական հնչեցնել նախկին հանցանքների համար, միայն կառչելով մարտի 1- ի կրակոցներից։ Հիշեցնեմ մի պատմական փաստ․․․ 1992 թվականին Շահումյանի անկման պատճառները ուսումնասիրող հանձնաժողովի աշխատանքներում ներգրավված էր նույն՝ Անդրանիկ Քոչարյանը, նրա արյունոտ խղճին մնաց հազարավոր շահումյանցիների հատուցում պահանջող հոգիները։ Անդրանիկ Քոչարյանի թեթև ձեռքով պետք է կոծկեին Վազգեն Սարգսյանի դավաճանությունն ու Շահումյանի դավաճանությունը։ Ու այսօր տեսնել այդ Անդրանիկ Քոչարյանին Հայաստանի բարձրագույն ատյանում՝ ԱԺ- ում, ուղղակի հասկանում ես, որ հայ ժողովրդի հանդեպ ցեղասպանությունը շարունակվում է։ Փաշինյանը թող իրեն չփորձի արդարացնել, որովհետև ինքը այդ հանցագործների հետ սեղան է նստել, հաց է կիսել, իմանալով, որ այդ հրեշների ձեռքով վարդաստան Հայաստանը վեր է ածվել ավերակների, որ նրանց թեթև ձեռքով ցեղասպանվեց հայ ժողովուրդը։ Ռոբերտ Քոչարյանի թալանածի մասին են խոսում, մոռանալով Սերժին ու Լևոնին, Ծառուկյանին ու Խաչատուր Սուքիասյանին: Հիմա էլ Միհրան Պողոսյանին են արդարացնում ու հնարավորություն տալիս մեծացնելու իր թալանը։

Փաշինյանը հայտարարում էր, թե Վենդետա չի լինելու, նա անգամ չգիտի այդ բառի իմաստը, երբ հանցագործին պատժելը համարում է վենդետա, երբ աչք ես փակում կատարված ու կատարվող հանցանքների վրա կնշանակի՝ ոչ պակաս մեղսակից ես։ Այս ամենը տեսնելով ՝ ցանկանում ես ասել, այ վարչապետ, էս երկիրը հո փորձադաշտ չի ձեր համար, բավական չէ այդքան անտարբեր ու նյութապաշտ լինել, մի քիչ մարդ եղեք, Թումանյանի խոսքը գրեմ, որ կարդալուց գոնե ձեզ հիշեցնի ձեր առաքելությունը։ « Ոչ մի պաշտոն կամ կոչում չկա, որ հավասար լինի և կարելի լինի համեմատել մարդ կոչման հետ »: -Հովհաննես Թումանյան

Գեհենի Առաքել 07032019

ՀՐԵՇԱՎՈՐ ԳՈՐԾԱՐՔ․

VAZGEN GAREGINԳԱՐԵԳԻՆ ԲԻ ՈՒ ՎԱԶԳԵՆ ՍԱՐԳՍՅԱՆԻ ՄԵՂՍԱԳՈՐԾՈՒԹՅՈՒՆԸ

Рожденный ползать – летать не может!.
Максим Горький 
 
Գեղանգուլյանը մտավ աշխատասենյակ, մոտեցավ բազմոցին քնած վարչապետին։
— Վազգեն քնա՞ծ ես, — վարչապետը բացեց աչքերը,
— Մոսո, ի՞նչ է, բան կա՞, — հարցրեց նա,
— Վազգեն, արքեպիսկոպոս Գարեգին Ներսիսյանն է եկել, ուզում էր քո հետ խոսել, հիշու՞մ ես նրա մասին քեզ ասել էի։
— Հա հիշում եմ, — ճմրթվեց նա,
— Վազգեն, հիմա Գարեգինը ներքևում քեզ է սպասում, ուզում է քեզ հետ անձամբ խոսել, — կրկնեց Գեղանգուլյանը:
— Մոսո, բայց փողի համար դու իրեն ասել էիր չէ՞, եթե համաձայն չի, ես հավես չունեմ անիմաստ բազառի․․․
— Հա Վազգեն ջան, իր հետ խոսել եմ, ասում է, որ համաձայն է, այնպես որ փողի մասին ամեն ինչ պայմանավորված է, մնում է, որ հիմա դու քո ծանր խոսքն ասես, որ ինքն իր ականջով քեզանից լսի։
— Մոսո, ասա թող կես ժամից գա, — դժգոհ ասաց վարչապետը:
— Լավ, կասեմ:
Մովսեսը դուրս գնաց, կառավարության գորգապատ աստիճաններով սկսեց իջնել ներքև։ Ներքևում՝ անցակետում իրեն էր սպասում Գարեգին արքեպիսկոպոս ներսիսյանը:
— Մոսո ջան հը՜, ի՞նչ ասեց շեֆը, — անհանգստացած հարցրեց Գարեգին արքեպիսկոպոսը,
— Գարեգին ջան, շեֆը խորհրդակցության է, բայց ասաց, որ էդ քո ասած գումարը քիչ է, ընենց որ հետո էլ քո ընտանիքի առկայությունն արդեն պրոբլեմ է, այնպես որ ասում է դժվար գործ է, պիտի գումարը բարձրացնես, թե չէ հիմա 15 միլիոն դոլլարը գիտես որ հեչ փող չի։
— Բայց Մոսո ջան, դու ասել էիր, որ շեֆը 15 միլիոն դոլլարով համաձայն է, կարող է գործը գլուխ բերել, — դժգոհեց արքեպիսկոպոսը:
— Բայց դե չստացվեց, դու էլ գիտես, որ դա շատ բարդ գործ է․․․ Շեֆը խորհրդակցել է արքեպիսկոպոսների հետ, բոլորն էլ քո թեկնածությունից դժգոհ են, էլ չասեմ, որ քո կինը և աղջիկը արդեն բարդացնում են գործը, — բացատրեց նա:
— Բայց մոսո ջան, 15 միլիոն դոլլարը քիչ փող չի, — դժգոհեց Գարեգինը:
— Իսկ քո կարծիքով Ամենայն Հայոց Կաթողիկոս լինելը հե՞շտ է, — քմծիծաղեց Մովսեսը, — Գարեգին, դու էլ լավ գիտես, որ դա չլինելու բան է, շեֆն ասաց, որ եթե համաձայն չես, չի կարող ոչինչ անել:
Գարեգին արքեպիսկոպոսը նյարդայնացած էր, կարծես իր ողջ ծրագրերը հօդս ցնդեցին, ինչու՞ Աստված այսքան դաժան գտնվեց, ինչու՞․․․ Այսքան մոտ էին երազանքները, ինչպիսի վեհությամբ էր հնչելու անունը․ Ամենա՜յն Հայոց Կաթողիկոս Գարեգին — Բ։
— Գարեգի՛ն, Գարեգի՛ն, — Մովսեսի ձայնից նա սթափվեց, — Գարեգին, հը՜, ի՞նչ ես ասում, ի՞նչ անեմ, շեֆին ի՞նչ ասեմ, համաձա՞յն ես, թե՞ չէ․․․
— Ի՞նչ, — շփոթված հարցրեց նա,
— Գարեգին ի՞նչ է, էս ինձ չես լսու՞մ, — դժգոհ հարցրեց Մովսեսը, — ասում եմ 20 միլիոն դոլլարով կարելի է գործը գլուխ բերել, եթե կարող ես հինգ միլիոն էլ ավելացրու, կփորձենք գործը գլուխ բերել, եթե չէ, ուրեմն ոչնչով չեմ կարող օգնել, — ասաց Գեղանգուլյանը և փորձեց հեռանալ,
— Մոսո, մի պրոբլեմ կա, — փորձեց կանգնեցնել նրան,
— Ի՞նչ պրոբլեմ, — զարմացավ Գեղանգուլյանը,
— Մովսես ջան, շեֆին ասա՛, ես համաձայն եմ, բայց մի պայմանով, հիմա նրան կտամ հինգ միլիոն դոլլարը, իսկ մնացած 15 միլիոնը միայն կաթողիկոս դառնալուց հետո, ու քիչ-քիչ, ես այդքան գումար չեմ կարող միանգամից գտնել, երբ կաթողիկոս դարձա, այդ ժամանակ Էջմիածնի գանձարանից կարող եմ օգտվել, չհաշված, որ մի քանի բարեգործներ կան սփյուռքից, որոնք պատրաստ են օգնել մեզ․․․
— Ուրեմն այդպե՞ս ասեմ շեֆին,
— Մոսո ջան, խնդրում եմ, համոզի շեֆին, գիտեմ որ դու կարող ես, այնպես որ քո լավության տակից դուրս կգամ․․․
— Եղավ Գարեգին, հիմա սպասի, ես բարձրանամ շեֆին համոզեմ, բայց ասեմ, որ շատ դժվար է լինելու․․․
— Մովսես ջան, խնդրում եմ, լավությունդ չեմ մոռանա, — խնդրեց արքեպիսկոպոսը։
Մովսեսը նորից աստիճաններով բարձրացավ ընդունարան, հանգստասենյակում Վազգենը նույն դիրքով քնած էր։ Մովսեսը մտավ ներս, մոտեցավ և թեթև ձեռքը դրեց ուսին։
— Շեֆ․․․
— Հը՜, — քնաթաթախ ասաց նա,
— Շեֆ ջան, խոսեցի Գարեգին արքեպիսկոպոսի հետ, մի հինգ միլիոն դոլլար ավելացրել եմ, այնպես որ գործերը լավ են։ Վազգենը պառկած տեղից նստեց և սկսեց տրորել աչքերը։
— Մոսո՛, սպասի, հիմա նորից ասա, տեսնեմ ի՞նչ ես ասում․․․
— Շեֆ ջան, Գարեգին արքեպիսկոպոսը համաձայն է 20 միլիոն դոլլար վճարել կաթողիկոս դառնալու համար, բայց ասում է, որ հինգ միլիոնը հիմա կտա, իսկ մնացած 15 միլիոն դոլլարը կտա կաթողիկոս դառնալուց հետո, ու ասաց քիչ-քիչ կփակվի, թե չէ չի կարող միանգամից բոլորը փակվել․․․
— Մոսո ջան, ապրես ախպեր ջան, հետո էլ ասում ես թե բիզնեսից բան չես հասկանում, նոր ոտի վրա հինգ միլիոն դոլլար կպցրիր։
— Շեֆ ջան, քեզանից եմ սովորել, — ուրախ ասաց նա, — ընենց որ շեֆ, ավել թիքեն փոր չի ծակի․․․
— Հա Մոսո ջան, իմացի՛, որ մի հատ Մերսեդես իմ կողմից քեզ նվեր։
— Շեֆ ջան, հիմա Գարեգինը ներքևում սպասում է, ուզում է քեզնից լսել, որ համաձայն ես,
— Հա դե լավ Է, ասա թող բարձրանա վերև, — ասաց նա,
— Շեֆ ջան, մի վռազի, թող մի կես ժամ անցնի, որ իմանա թե քեզ դժվարությամբ եմ համոզել,
— Լավ, դե եկ մի հատ սուրճ խմենք, նոր կասես թող գա, — համաձայնվեց վարչապետը։
Վազգենը ելավ տեղից և մտավ լոգարան լվացվելու, Մովսեսը քարտուղարուհուն պատվիրեց, որպեսզի սուրճ մատուցի վարչապետին։ Կես ժամ անցել էր, սակայն Մովսեսից ոչ մի ձայն:
« Երևի դժվար է վարչապետին համոզել, մի՞թե ճակատագիրն ինձ զրկելու է Կաթողիկոսի գահին բազմելուց », — մտորում էր Գարեգինը։ Վերջապես երևաց Մովսեսը, նա աստիճաններով իջավ և մոտեցավ իրեն,
— Կներես Գարեգին ջան, սպասեցնել տվի, դժվարությամբ համոզեցի շեֆին, այնպես որ մաղարիչ ունես։
— Վա՜յ Մոսո ջան, աչքիս վրա ախպեր ջան, հաստատ դիլխոր չեմ թողնի, — ուրախացավ արքեպիսկոպոսը, — դե ասա տեսնեմ շեֆն ի՞նչ ասաց,
— Գարեգին ջան, փողի համար արդեն ասացի, հինգը կտաս վաղը, իսկ մնացած տասնհինգը գործից հետո, ոնց որ պայմանավորվեցինք,— ասաց Գեղանգուլյանը,
— Վա՜յ Մոսո ջան, ապրես ախպերս, առավոտյան փողը կբերեմ, — ուրախացած ասաց Գարեգինը:
— Լավ, արի բարձրանանք շեֆի մոտ, հիմա նա քեզ է սպասում, իրենից կլսես ու կհամոզվես:
Նա Գարեգինին ուղեկցեց վարչապետի ընդունարան:
« Աստված բարի գտնվեց, վերջապես ամեն երազանք իրականանալու է, իզուր չէր, որ այսքան տարի փորձում էի նվաճել Ամենայն Հայոց գահը, ես դրան արժանի եմ, այս աշխարհում ամեն ինչ առնում և ծախում են, կաթողիկոսի տիտղոսը նույնպես, ես բացառություն չեմ, ժամանակին Հռոմի պապը՝ Ալեքսանդր VI պապը՝ Ռոդրիգո Բորջանն էր կաշառքով նստել պապի աթոռին։ Թագավորները և իշխանները փողով են ձեռք գցել իրենց տիտղոսներն ու պաշտոնները, այնպես որ իմ արածը մեղսագործություն չէ, սակայն մի հարց է ինձ տանջում, ինչպես եմ ես փակելու այդ ոճրագործի պարտքը, քսան միլիոն դոլլարն այդքան փոքրիկ գումար չէ, սակայն կարևորը, որ հիմա դառնամ կաթողիկոս, դրանից հետո ամեն ինչ կգնա իր հունով, վստա՛հ եմ, շուտ թե ուշ կգտնվի մի դուխով տղա, ով շանսատակ կանի դրան, ու ես էլ պարտքերից կազատվեմ », — մտքում ասաց նա:
— Պարոն վարչապետ, թույլ կտա՞ք, — պաշտոնական հարցրեց Գեղանգուլյանը,
— Հա համեցեք, — ժպտաց վարչապետը, — անցեք նստեք:
— Պարո՛ն վարչապետ, ես Գարեգին արքեպիսկոպոսին արդեն ասել եմ, մնում է, որ Դուք Ձեր ծանր խոսքով հաստատեք, — դերի մեջ մտավ Մովսեսը,
— Իհարկե, մենք խորհրդակցեցինք ու որոշեցինք, որ կարող ենք օգնել քեզ, այնպես որ Մովսեսի հետ կպայմանավորվեք ինչ-որ պետք է, հուսով եմ, ամեն ինչ կլինի ձեր ուզածով, — խոստացավ վարչապետը:
— Շնորհակալ եմ, պարոն վարչապետ, — ասաց Գարեգինը, — Աստված օգնական Ձեզ, հուսով եմ, ներկա կգտնվեք կաթողիկոսական երդմնակալությանը:
— Գարեգին ջան, ճիշտն ասած, ես այդ օրը նիստի եմ, բայց երեկոյան անպայման կայցելեմ շնորհավորելու համար, — խոստացավ վարչապետը։
Գարեգին արքեպիսկոպոս Ներսիսյանը հրաժեշտ տվեց և դուրս եկավ վարչապետի աշխատասենյակից: Կարծես ամեն ինչ ստացվեց, սակայն նրա մեջ ատելությունն ու հակակրանքը բազմապատկվեցին վարչապետի հանդեպ, նրա հիշողության մեջ տպավորվեց վարչապետի կեղծ ու շինծու ժպիտը։
« Ոչի՜նչ, երկար չես ձգի պիղծ ու ոճրագործ տականք, Աստված ամեն ինչ տեսնում է, նզովյալ լինես դավաճան հայվան ու անժառանգ սատկես ու գնաս », — մտքում անիծեց Գարեգինը։

 

Գեհենի Առաքել 24/05/2015

1999 թ., Գարեգին Ա կաթողիկոսի մահվանից հետո, Գարեգին Ներսեսյանն սկսեց ակտիվորեն զբաղվել ընտրարշավով։ Իր ընտրվելու դիմաց այն ժամանակվա ՀՀ վարչապետ ամենակարող Վազգեն Սարգսյանին առաջարկել էր 20 միլիոն դոլար։ Իր պարտավորությունների բաժինը Սարգսյանն իրականացրեց կոշտությամբ և դաժանաբար. Հայաստանի թեմերի ղեկավարները ստիպված էին իրենց ձայնը տալ Գարեգին Ներսեսյանին։ Ընտրության ժամանակ` հոկտեմբերի 27-ին, Վազգեն Սարգսյանը սպանվեց, իսկ պատգամավորները պատանդ վերցվեցին։ Կարելի էր ենթադրել, որ նորընտիր կաթողիկոսն առաջին հերթին կուղևորվի Ազգային ժողով և որպես միջնորդ հանդես կգա ահաբեկիչների համար, սակայն հաղթանակի ցնծությունը ստվերել էր մարդկային կարեկցանքն ու Պատրիարքի պարտքն իր հոտի առաջ։ Հաղթանակը տոնել էին մինչև առավոտ` թաքուն ուրախանալով խոշոր վարկատուից այնքան անսպասելի ձերբազատման համար։

Վազգեն Սարգսյանի մահվանից հետո կարճ ժամանակով ՀՀ վարչապետ նշանակվեց նրա եղբայր Արմեն Սարգսյանը [մյուս եղբայր Արամը – ՃՊԱ], ով երեք մեքենաներով զինված մարդկանց հետ ժամանեց Էջմիածին` կաթողիկոսարան, պահանջելով մարել 20 միլիոն դոլարի «պարտքը»։ Գարեգին Բ-ն խոստացավ վճարել մինչև վերջին ցենտը, սակայն ժամանակ խնդրեց։

Դրամական աղբյուրների տենդագին որոնումը հանգեցրեց մի հետաքրքիր տարբերակի. Մոսկվայում սկսվել էր Հայոց առաքելական եկեղեցու «Սուրբ խաչ» մայր տաճարի շինարարությունը։ Նոր Նախիջևանի և Ռուսաստանի թեմի առաջնորդ Տիրան արքեպիսկոպոս Կյուրեղյանը կարողացել էր ապահովել մոսկովյան կառավարության մի շատ կարևոր որոշում։ 16 միլիոն դոլարի չափ գումարը (մոսկովյան կազմակերպությունների եկամտահարկը), որը պետք է փոխանցվեր Մոսկվայի քաղաքային բյուջե, կարող էր փոխանցվել հայկական տաճարի Դրամական աջակցության հիմնադրամին, որի ղեկավարն է Տիրան Կյուրեղյանը։ (Տաճարի և մշակութային-լուսավորչական կենտրոնի շինարարության ընդհանուր արժեքը գնահատված է 23 միլիոն դոլար)։ Փողերը կարծես ձեռքին էին հոսում։ Իսկ շինարարությո՞ւնը։ Կարևորը «պարտքի» հետ կապված հրատապ խնդրի լուծումն է, իսկ տաճարի շինարարությունը…

Այս հատվածում առկա պնդումներն այնքան լուրջ են, որ պահանջում են լուրջ ուսումնասիրություն, ինպես նաև մեկնաբանություններ այս հարցերում ներգրավված կամ դրանց հետ առնչված մարդկանց` Գարեգին Բ-ի, Տիրան արքեպիսկոպոս Կյուրեղյանի, Եզրաս արքեպիսկոպոս Ներսեսյանի և Արամ Սարգսյանի կողմից։ 

ԱՆԴՐԱՆԻԿ ԶՈՐԱՎԱՐԻ ՆԱՄԱԿԸ ՀԱՅ ԺՈՂՈՎՐԴԻՆ

ԱՌԱՔԵԼ ԱՆԴՐԱՆԻԿ«Երբ  գիշերը  գլուխներդ  դնեք բարձին,    քնանաքքիչ  մ՛ալ  մտածեք  ազգի մասին »։ 

Անդրանիկ  Օզանյան

— Առաքե՛լ, Առաքե՛լ, արթնացի՛ր… Առաքելը բացեց աչքերը և զարմացած շուրջը նայեց, սենյակը ողողված էր ծիրանագույն լույսով:

Առաքելը տեսավ լույսի մեջ ողողված մարդուն:

— Ես եմ, Առաքե՛լ, մի վախեցիր…

— Ես չեմ վախենում, — նա ճանաչեց դիմացը նստած զորավարին, — Զորավար Դու՞ք եք…

— Այո՛, տղաս ես եմ, տեսնում եմ ճանաչեցիր…

— Այո Զորավար, ինչպե՞ս կարող եմ չճանաչել, երբ Ձեր ասածի պես, ամեն անգամ գլուխս բարձին դնելուց առաջ մտածում եմ մեր ժողովրդի, մեր երկրի ու Ձեր մասին…

— Գիտեմ որդիս, դրա համար էլ եկա քեզ մոտ, — զորավարը ժպտաց, — Առաքել թուղթ ու մատիտ ունե՞ս, կարո՞ղ ես մի նամակ գրել…

— Այո Զորավար, կարող եմ…

— Դե պատրաստվիր, կասեմթե ինչ գրես:

Առաքելն արագ վեր կացավ, վերցրեց թուղթն ու գրիչը:

— Պատրաստ եմ, Զորավար…

— Դե՛ գրիր, « Զորավար Անդրանիկ Օզանյանի նամակը հայ ժողովրդին », — Առաքելը սկսեց արագ-արագ գրի առնել, — գրիր, որ ես` Անդրանիկս, նվիրված լինելով հայրենիքիս ու ժողովրդիս, նույնիսկ մեռած ժամանակ անարգվում եմ այս ապերախտ ժողովրդի կողմից: Դեռևս 1920 թվականին էր, երբ Հայաստանի Ազգադավ իշխանությունները սկսեցին դավեր նյութել, հետապնդել և հալածել ինձ և իմ զինակիցներին, նրանց դավադրությունն ու թշնամությունը ստիպեցին ինձ` իմ մարտիկների հետ հեռանալ հայրենիքից: Այդ նույն ազգադավների ժառանգները իմ հանգիստը խանգարելով` իմ աճյունը Պեր Լաշեզից բերեցին Հայաստան… Այդ նույն ազգադավները ոճրագործի մարմինը ամփոփեցին իմ և հերոս նահատակների կողքին, և ահա այդ ոճրագործ սրիկաները ծաղրում են Եռաբլուրի սուրբ նահատակներին ու մեր հերոսներին:

— Զորավա՛ր, իսկ այս նամակը ու՞մ պիտի տամ, — ընդհատեց նա:

— Ժողովրդին տղաս… Ապերախտ ժողովրդին…

— Բայց Զորավար, ոչ ոք չի հավատա, որ իմ ձեռքով գրված նամակը Ձեր նամակն է:

— Գիտեմ տղաս, դու գրիր, այդ անհավատ ժողովուրդը երբեք էլ չի հավատացել ճշմարտությանը` ոչ ինձ, ոչ Խորենացուն, ոչ Նժդեհին, ոչ էլ Գաղափարի մարտիկներին, որոնք աղաղակում են այսքան տարի… Առաքել, տղաս, ես գիտեմ քո գրած « Ազգադավի » մասին: Դու կարողացար ժամանակի մեջ տեսնել այն ամենը, ինչ բոլորն են տեսնում, սակայն լռում են, դա ամենամեծ հանցանքն է. տեսնել ու լռել… Այնպես որ, տղաս, գիտեմ, որ չեն հավատալու, բայց դու գրիր, գոնե այս նամակս դառնա վիրավոր սրտիս սփոփանք, որ մի գուցե այս նամակից ծնունդ առնեն Թեհլերյաններ ու Նաիրի Հունանյաններ…

— Շարունակենք Զորավար:

Զորավարը սկսեց թելադրել:

— Գրիր՛, ո՞վ էր ձեզ խնդրում, որ իմ աճյունը Պեր Լաշեզից տեղափոխեք, ես իմ կտակում գրել էի, որ կուզենայի հանգչել Ազատ ու Անկախ Հայաստանում, ոչ թե ճորտերի ու ստրկամիտ մարդկանց երկրում, երկիր, որտեղ նվաստացնում են ու ահաբեկում, որտեղ խոշտանգում են կենդանի ու նահատակված հերոսներին, դեռ քիչ էր, որ հաշմանդամներին ու ողջ մնացածներին են նվաստացնում, հիմա էլ անցել են նահատակներին, մի՞թե մենք դրան էինք արժանի… Ես ազգադավներին չեմ մեղադրում, նրանք միշտ էլ եղել են: Ես մեղադրում եմ ժողովրդին, որ լռությամբ հանդուրժում է այս ամենը… Լուռ ու խոնարհ ծեծվում են ու բռնաբարվում, լռությամբ` տանելով ստրկության լուծը, ես չեմ կարող հանգիստ ննջել, որովհետև ոճրագործը շարունակում է հերոսների կողքին մնալ… Ամեն անգամ գալիս են մարդիկ ու խոնարհվում նրա գերեզմանին, փառաբանում են նրա հերոսությունն ու մեծությունը: Մանուկները գալիս են ու երդվում նրա գերեզմանին` նրա գործը շարունակելու համար, նրանք անգամ չգիտեն, որ այդ « սպարապետ » կոչված տականքը արդեն վաղուց դժոխքում է և իրենց երդումներն ու մեծարումը չի լսում:

— Կներեք Զորավար, որ ընդհատում եմ, եթե Վազգենը դժոխքում է, ապա ո՞վ է խանգարում Ձեր հանգիստը…

— Տղաս, մի կարծիր, որ մարդիկ մեռնում են և դրանով ավարտվում է կյանքը, մենք շարունակում ենք ապրել և լսել հանդերձյալ կյանքում, դա իհարկե ոճրագործներին ու հանցագործներին չի վերաբերում, որովհետև նրանք խավարի թագավորությունում են, նրանք ո՛չ լսում են, ո՛չ տեսնում, նրանք այրվում են այնտեղ… Իսկ ես չեմ կարող հանգիստ ննջել, երբ Եռաբլուրի հարյուրավոր հերոսների հառաչանքներն եմ լսում, երբ լսում եմ խոշտանգված ժողովրդի լացը: Խանգարում է խաբված սերնդի ներկայությունը, ովքեր գալիս են ու երդվում մարդասպանի գերեզմանին, չիմանալով անգամ, որ նա ազգի ամենամեծ թշնամին է… Ինչքան գիտեմ, այդ ոճրագործին կենդանության ժամանակ ասել են Փռչոտ, ոջլոտ…

— Այո՛, Զորավար այդպես են ասել…

— Ա՛յ, տեսնում ես, նա կենդանության ու մեռած ժամանակ մնաց նույն փնթի ոջլոտը, ոչինչ չփոխեց, միայն մարդիկ փոխվեցին` իրենց հիշողություններից ջնջելով նրա իրական կերպարը, նրանք սկսեցին երկրպագել տականքին…

— Հասկանալի է Զորավար, շարունակենք, — առաջարկեց նա:

— Գրիր տղաս, որ իմ կենդանության օրոք շատ տառապանքներ ու դավաճաններ տեսա, սակայն հիմա տեսնում եմ հազարապատիկը, որովհետև այդ ազգադավները շատացան բարենպաստ պայմաններում: Երբ ննջում էիր Ֆրանսիայում` Պեր Լաշեզում, ուրախ էի, որովհետև շիրիմիս այցելում էին միայն հայրենասեր մարդիկ, իսկ այստեղ գալիս են գեներալներ ու զինվորականներ, որոնք թշնամու բանակին ավելի են օգնել, քան թե սեփական ժողովրդին… Նրանք այցելում են իրենց ոճրագործ քավորին, երկու թասով օղորմաթաս խմում ու փառաբանելով նրա մեծությունը` հեռանում են: Ու ես մեծ ցավ եմ ապրում, տեսնում եմ խաբված մանուկներին ու պատանիներին, ցավ եմ ապրում, որովհետև ժողովուրդը լռում է, փոխարենը խոսում են տականքները, որոնք հերոսացնում են ոճրագործին, սրիկաները բարձրանում հարթակ: Քի՞չ էր, որ մարդասպանի ներկայությամբ խանգարեցին մեր անդորրը, հիմա էլ ծաղրում են մեզ՝ նահատակներիս: Ոճրագործի պատկերով մեդալով տալով ինձ, ժողովուրդը անարգեց իրեն, ո՛չ թե ինձ, իրենց լռության ներքո կատարվեց այդ ամենը… Մի ազգ, որը չգիտի գնահատել իր արժեքները` լինելու է դատապարտված հավիտյանս հավիտենից… Եռաբլուրի նահատակված հերոսների նզովքը ծանր է նստելու ժողովրդի վրա: Տղաս, գրիր թող ժողովուրդն իմանա, որ ես այսօրվանից հրաժարվում եմ Զորավար ու Ազգային հերոս տիտղոսներից, ինձ հարկավոր չէ այն ազգի հերոսը լինել, որը անարգում է իր հերոսներին, իր պատմությունը, բարոյականությունն ու արժեքները… Նահատակներին անարգելը ամենամեծ ոճրագործությունն է… Առաքել, գրիր ամիս ամսաթիվը և ավելացրու. « Անդրանիկ Օզանյան, Երևան »: Զորավարը հրաժեշտ տվեց Առաքելին և հեռացավ` առանց որևէ պատգամ թողնելու, նա հիասթափված էր։

Գեհենի Առաքել 27/02/2015 ԳՀ © ԱՌ 

ՈՃՐԱԳՈՐԾՈՒԹՅՈՒՆ

49070774_294309251220895_9134462271047598080_nՆերկայացնում եմ գեներալական ՈՀՄԱԿԻ հերթական ՈՃՐԱԳՈՐԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻՑ մեկը, հույսով եմ իրավապահները ու ԱԱԾ քննչական ծառայությունները կնդունեն որպես հաղորդագրություն։։ Այսպիսով այս Պաշտպանության նախարարության կողմից տրված փաստաթուղթը վկայում է, որ Մհեր Վլադիմիրի Պողոսյանը 1990 թվականից մինչև 1993 թվականը եղել է Երկրապահ ջոկատի ազատամարտիկ։ Այն որ նա մասնակցել է մարտական գործողություններին, անգամ մասնակցել է Շուշիի ազատագրմանը ու Հադրութի պաշտպանությանը։ Հետո 1993 թվականի մայիսին անցել է ծառայության ՀՀ պաշտպանության նախարարության թիվ 74361 զորամասում ծառայության։ Դա էջմիածինցի Գրիգորյան Մանվելի կամավորական 5 րդ Բրիգադան է, որում ծառայել է անգամ Ալեքսանյան Սամվելը՝ Լֆիկը։ Այն բրիգադը, որը Լֆիկի ասելով կռվել է Շահումյանում։ Փաստաթղթում նշված է, որ Մհեր Վլադիմիրի Պողոսյանը զոհվել է 1994 թվականի ապրիլի 16 ին։ Խնդրում եմ ուշադրություն դարձրեք, որ փաստաթուղթը տրված է Պաշտպանության նախարարի տեղակալ՝ գնդապետ Աստվածատուր Պետրոսյանի կողմից։

Առհասարակ այս փաստաթուղթը կեղծ է, իսկ տրված տեղեկանքի մակագրողը՝ հանցագործ է, մեղսակից ու մարդասպան։ Փաստեմ, որ փաստաթղթում նշված Մհեր Վլադիմիրի Պողոսյանը առհասարակ երկրապահ կամավորական ջոկատների մեջ չի եղել, ու չէր կարող կապ ունենալ, իհարկե չհաշված անձնական ու ընկերական կապերը որոշ ազատամարտիկների հետ։ Մհեր Պողոսյանը 5 րդ մոտոհրաձգային Բրիգադայի հետ նույնպես առնչություն չի ունեցել։ Մհեր Պողոսյանի ընտանիքը բավականին հայտնի մարդկանցից են եղել Էջմիածնի շրջանում։ Նրա հայրը՝ Վլադիմիրի Պողոսյանը 18 տարի եղել է Էջմիածնի շրջանի երկրորդ քարտուղարը, իսկ մայրը՝ Նունե Ավագյանը եղել է Էջմիածնի ծննդատան վարիչը։ Իսկ Մհեր Պողոսյանը եղել է Էջմիածնի ,, Տոչպրիբոր ,, գործարանի տնօրենը։ Արդյունքում ի՞նչ է տեղի ունեցել, ինչու՞ է գեներալ Աստվածատուր Պետրոսյանը տվել այս տեղեկանքը։ Մհեր Պողոսյանը սպանվել է Էջմիածինում՝ նույն Մանվել Գրիգորյանին պատկանող Ակնլճի ամառանոցում, իսկ սպանողը եղել է գեներալ Մանվել Գրիգորյանի եղբորորդին՝ Հրանտ Գրիգորյանը, որը ատրճանակի կրակոցով սպանել է Մհեր Վլադիմիրի Պողոսյանին։ Ինչպես գիտենք հետագայում Հրանտ Գրիգորյանը եղել է ԱԺ պատգամավոր։ Ազգային ժողովի կայքում նշված է նրա կենսագրությունը՝ Հրանտ Գրիգորյանը 1989-1996թթ. եղել է երկրապահ ջոկատի մարտիկ, վաշտի հրամանատարի տեղակալ: Ծառայել է ՀՀ ԶՈՒ-ում. 1995թ. եղել է վաշտի հրամանատար: ԵԿՄ Էջմիածնի տարածքային բաժանմունքի նախագահ: 1996-1997թթ. եղել է Էջմիածնի հացի գործարանի տնօրեն:
1999 -2003թթ.` Ազգային ժողովի պատգամավոր (թիվ 37 ընտրատարածք): Ազգային ժողովի պաշտպանության, ազգային անվտանգության եւ ներքին գործերի մշտական հանձնաժողովի անդամ: «Միասնություն» խմբակցության, ապա «Հայաստան» պատգամավորական խմբի անդամ:
2003-2007թթ.` Ազգային ժողովի պատգամավոր (թիվ 28 ընտրատարածք): Ազգային ժողովի պաշտպանության, ազգային անվտանգության եւ ներքին գործերի մշտական հանձնաժողովի անդամ:

Ինչպես հասկանալի է Հրանտի ոճիրը բացահայտված է, սակայն այն, որ գեներալներ Մանվել Գրիգորյանը, Աստվածատուր Պետրոսյանը ու Վազգեն Սարգսյանը տեղյակ են եղել այդ ոճիրից՝ փաստ է, ՊՆ ի կողմից տրված տեղեկանքը վկայուն ապացույց է։ Առհասարակ քավոր Վազգենի սանիկները ոճրագործներ են եղել ու միևնույն է նրանց գործած ոճիրները ինչքան էլ կոծկեն ու թաքցնեն, միևնույն է մեկ օր այն բացահայտվելու է ու կանգնելու են, ոչ միայն Աստծո դատաստանի առջև, այև վրեժի ու ցասումի։ Հուսով եմ, որ Հրանտ Գրիգորյանին քիչ ժամանակ է մնացել պատասխան տալու թափաց արյան ու իր զոհերի առջև, դեռ կգան մարդիկ, որոնք նրանց սերունդներից են պահանջելու իրենց հայրերի գործած ոճիրների համար, ու այդ օրը մոտ է։ Ինչ վերաբերվում է այս փաստագրությանը, սա հերթական ապացույցն է, որ ԵԿՄ ն ոչ միայն ոճրագործ մարդասպանների որջ է, այլև կեղծ ազատամարտիկների ու թալանչի կեղծարարների հավաքատեղի է, որ հարյուրավոր կեղծ ու շինծու փաստաթղթերի հիման վրա մարդիկ են դարձել ոչ միայն ազատամարտիկ ու հերոս, ԵԿՄ -ում փչացնելով եռասերունդ երկրապահներին ապականել են նրանց մանկական հոգին։ Ահա այդ կառույցը, որտեղ Մանվել Գրիգորյանների ու Աստվածատուր Պետրոսյանների նման ՀՐԵՇՆԵՐԸ, Հրանտ Գրիգորյանների ու Կարեն Գրիգորյանների պես տականքներին են դարձնում հերոս, խոշտանգելով իրենց ճանապարը հատողներին՝ որոշելով, թե ով իրավունք ունի ապրելու և ով ոչ։

Գեհենի Առաքել 29․01․2019

ԹԱՎՇՅԱ ԸՆՏՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

ARAQEL GEHENIԺողովրդական մի խոսք կա « Գող սիրտը դող » սակայն այս արտահայտությունը չափանիշ չէ մեր իրականության մեջ և միայն դատարկ խոսք է, նաև իմաստազրկվել է թավշյա հեղափոխություն կոչվածը, որովհետև այս ամենի ետևում դառն ու ցավալի իրականությունն է, որը գալիս է խեղդելու ազատատենչ ոգին։ Շատերը չգիտեն, թե սպասումի ու հիասթափության հիմնական նախադրյալը անորոշությունն է։ Անորոշություն, որի ետևում հուսահատության, հիասթափության ու ընկճումի բեռն է։ Սովորաբար հեղափոխություններից հետո, քրեական տարրերը, որոնք իշխանության մեջ հանցանքներ են գործել, պետք է վախով քնեին և արթնանային, որովհետև պետք է հասկանային, որ իրենց ետևից գալու են ու տանեն իրենց , ինչպես մի ժամանակ վախով քնում էին ընդդիմադիրները, որ ուր որ է՝ ներս կներխուժեն ոստիկաններն ու իր ազատության երգը շուրթերին կուղարկեն Սիբիրի անծայրածիր տայգաները կամ էլ հայկական կառափնարանները, որտեղ փղին կարող են մոծակ դարձնել։ Առհասարակ , ինչպես տեսնում ենք հեղափոխությունը նոր հանդուրժողականությամբ անտարբերության բերեց, հանցագործները փոխարենը սսկված ու ծպտված սպասեին իրենց ետևներից եկողներին, մամուլի ասուլիս են տալիս, սոցցանցերում ստասուսներ են գրում, ոգևորվում են զղջալու և մեղա գալու փոխարեն, նորից փորձում են միավորել իրենց ոհմակին։ Փոխարենը վախով լուսացնեին նրանք,նդեռ միջազգային կառույցներում են տեղավորվում, չհաշված նախարարություններն ու մարզպետարանները, իսկ քաղաքապետարանների մասին ավելորդ է հիշատակել։ Մի՞ թե Փաշինյանը չի հասկանում, որ իր քայլերով ոչ միայն ժողովրդին է ծաղրում, այլև նվաստացնում է ու հիասթափեցնում։ Թավշյա հեղափոխության ոգևորությունը ակնհայտ է, նույն ոգևորությամբ էլ Լևոն Տեր Պետրոսյանին ընդունեց ժողովուրդը, նույն ոգևորությամբ պաշտեցին նրան, նույն ոգևորությամբ երդվեցին նրա անունով, սակայն արդյունքը տեսանք, շուրջ 30 տարի խոշտանգվեցինք ու չհասկացանք, թե պատճառը որն էր, ստրկացումն ու թշվառությունը , որ դարձան մեզ ընկերակից։ Տեր-Պետրոսյանն էր, որ ժողովրդի ոչ միայն ողնաշարը կոտրեց, այլ պայքարի ու ըմբոստության ոգին։ Հիմա նույն իրավիճակում ենք հայտնվել, նույն սցենարն է և նորից նույն կնքահայր Լևոն Տեր -Պետրոսյանի սանիկը՝ Նիկոլ Փաշինյանը։ Երիտասարդներից շատերը չեն տեսել 80 -ականների վերջերի ժողովրդի ոգևորությունը, իսկ տեսնողները կարող են համեմատել ու հասկանալ։ Լևոնապաշտության հետևանքը ոչ միայն տեսանք, այլև զգացինք մեր մաշկի վրա, հիմա էլ Նիկոլապաշտության զոհն ենք դառնալու, եթե չկարողանանք նախաձեռնության հեղինակը լինել։ Ժողովուրդը պետք է հասկանա, որ հանրային ճնշումը կարող է հրաշքներ գործել, անկախ նրանից՝ Նիկոլն է, թե Լևոնը։ Պետք է թույլ չտալ, որ իրենց գեղեցիկ խոստումներով ու խոսքերով խաբեն, պետք է ինքը ուղղորդի ու պահանջի ղեկավարին ծառայել իրեն, ոչ թե պետք է սպասի Նիկոլին կամ Առաքելին, որ իրեն ուղղություն ցույց տան։ Անցյալի սխալները մեզ դաս չեղավ ու կրկնելով նախկին սխալները փորձում ենք նոր երկիր կառուցել, դա ինքնախաբեություն է։ Լևոն Տեր-Պետրոսյանը եկավ իշխանության ու կոմունիստ ԺԵԿ-ի պետերը որոնք թալանել ու կողոպտել էին ժողովրդին դարձրեցին ՀՀՇ -ական, հետո դաշնակ ու հանրապետական, միշտ մնալով իշխանության գլխին։ Հիմա էլ Փաշինյանն է նույն ոհմակի հետ հաշտություն կնքելով կրկնում իր կնքահոր գործելաոճը։ Խոսքի ու գործի մեջ հսկա անդունդ է, ու այդ անդունդում ժողովուրդն է, բարոյականությունն ու ճակատագրեր։ Սթափվելու կոչեր ավելորդ է ասել, որովհետև ակնհայտ է ԱԺ ընտրություն գնալու մեխանիզմը։ Ընտրություններին մասնակցելու են միայն մեծահարուստ օլիգարխները, որովհետև գրավադրման գումարի քանակը այնքան մեծ է ու անհասանելի բարոյականությամբ ու գիտելիքներով հարուստ մարդկանց, որոնք օրվա հացի փող չունեն, որոնք անգամ իրենց բերանից հացը կտրելով անգամ չեն կարող այդ գումարը հավաքել ամբողջ կյանքի ընթացքում։ ( 10 միլիոն դրամ   իսկ  ռետինգային  տարբերակով  5 միլիոն  դրամ  ) Կնշանակի ԱԺ ընտրությունների մասին անգամ երազելն ավելորդ է, ուր մնաց թե պայքարելը։ Ինչպես տեսնում ենք ԱԺ ընտրություններին գնալու են միայն մեծահարուստ օլիգարխները, կամ նրանց հովանավորության տակ գտնվող անհատները, որոնք գնում են ծառայելու ոչ թե երկրին ու ժողովրդին, այլ իրեն հովանավորին։ Հիմա ինչպես կարելի է ինչ որ լավ բան ակնկալել, երբ ազնիվ ու արդարամիտ մարդկանց մուտքը ԱԺ արգելված է օրենքով ու սահմանադրությամբ։ Ինչպես տեսնում եք, մենք դեմ առանք այս ֆինանսական ահհաղթարելի պատնեշին, ճիշտն ասած սա պատնեշ չէ, այլ ՖԻՆԱՆՍԱԿԱՆ պարիսպ, որի պատերի տակ փշրվելու է ազատությունն ու արդարությունը։ Երբ նույն ոճրագործը ու հանցագործը պատժվելու փոխարեն նորից մասնակցում է ընտրություններին։ Ասացեք ի՞նչպես կարելի է համոզել օտարության մեջ գտնվող մեր վտարանդի հայրենակիցներին, որ արդարությունը հաղթել է, երբ իրեն խոշտանգողները նորից իր հարստությունն ու շռայլությունը ցուցադրում է լկտիաբար։ Ասացեք տարբերությունը, որն է այդ հեղափոխությունը, երբ նույն հանցագործ ոստիկանը նորից նույն գործին է, միայն իրենց պարային երաժշտությունն են փոխել։ Ցավալի է երբ ամենը կարողանում ես դիտել ճիշտ տեսանկյունից, որտեղից երևում է հեղափոխականի ու հակահեղափոխականի նմանությունն ու գործելաոճը։

Երբ հանցագործը մնում է նորից անպատիժ, երբ նույն հանցագործը շարունակում է ազատության մեջ վայելել իր թալանը, երբ նույն ոստիկանը պաշտոնի բարձրացում է ստանում , ամեն ինչ դառնում է միապաղաղ ու անհետաքրքիր։ Անգամ ցանկություն էլ չի լինում խոսել ազատությունից ու արդարությունից, որովհետև այդպես էր սցենարը։ Մեր ժողովուրդը այդպես էլ չկարողացավ հասկանալ, որ քրեաօլիգարխիկ ոհմակը տասնամյակների ընթացքում օրենքի ուժով հաստատեց իր անձեռնամխելիությունն ու անվտանգությունը ու այսօր ակնհայտ տեսնում ենք արդյունքը, այսօր օգտագործում են իրենց գրած օրենքը՝ մնալով անպատիժ։ Պատահական չէին հաշվարկել այս ամենը ու հիմա Փաշինյանը խաղում է իրենց խաղի կանոններով․․․ Սակայն մեկ քայլ էր պետք, ուղին կարճ էր, հարկավոր էր միայն չեղյալ հայտարարեր հանցագործ ոհմակի նախաձեռնած օրենքները, և գնալ ընտրությունների որպես քաղաքակիրթ պետություն նոր կանոններով։ Ահա մեր սխալը, որը ճակատագրական կլինի սերունդների ու ժողովրդի համար։ Փաշինյանը այդպես էլ չհասկացավ, որ ամեն մի անպատիժ օլիգարխի ու հանրապետականի ետևում հազարավոր խոշտանգված ու խեղաթյուրված ընտանիքներ և ճակատագրեր են կանգնած , որոնք երկար տարիներ հատուցման են սպասել։ Չհասկացավ, որ հարցը ՎԵՆԴԵՏԱՆ չէ, այլ հանցանքի ու հանցագործի նկատմամբ իր անտարբերությունը, չհասկացավ Աստվածային այն իմաստուն խոսքը, որ չար ծառը չի կարող բարի պտուղ տալ։ Պատահական չէր, որ Հանրապետական Մարգարիտ Եսայանը ոգևորված հայտարարում է, «Մեծաթիվ մարդիկ հիասթափված են այսօրվա իշխանությունից և վստահորեն ձայն են տալու ՀՀԿ֊ ին»։ Չի կարելի ժողովրդին հիասթափեցնել, որովհետև անտարբերությունը հանցագործների հանդեպ հակակրանք կառաջացնի իշխանության հանդեպ, այդ դեպքում այդ հակակրանքը ատելություն կդառնա ու կճզմի անգամ իր առաջնորդներին։ Երբ անտարբերությունն աճում է , այն դառնում է վտանգավոր։ Հին կադրերով նոր Հայաստան չես կառուցի, երբ ամեն հանցագործ հասկանում է, որ ինքը իրավիճակի տերն է, ու երբ նրա սարսափը կորում է, նա դառնում է ավելի վտանգավոր։ Ու նոր Հայաստանում բռնկված սիրո և համերաշխության ջահը կարող է դառնալ ատելություն ու թշնամանք։ Հիշե՛ք մի ճշմարտություն, երբ հանցագործին պետությունը և օրենքը չի պատժում, այնժամ դա անում են խենթերն ու վիրժառուները։ Եվ մի թողեք, որ ծայրահեղությունները թագավորեն այս վիճակում, այլապես հնարավոր չի լինի վերահսկել այն, ուր մնաց թե կանգնեցնել ։ Երբ հանդուրժողականությունը դառնում է անտանելի ու զզվելի, այնժամ ամեն ինչ դառնում է դժոխք և հանցագործին դժվար է կանգնեցնել, որովհետև իրենց ուժն ու ատելությունը նոր որակով կթափեն ժողովրդի գլխին; Փաշինյանը պետք է հասկանա, որ այն ուժը, որին ապավինում է այսօր, կարող է վաղը իրեն ոտնատակ տալ։ Առաջնորդները ոչինչ են, եթե չունեն գաղափարներ, իսկ գաղափարները եթե լուսավոր չեն, ապա ոչնչություն է։ Փաշինյանը պետք է հասկանա ու իր կողքը հավաքի գաղափարներով պայծառ մարդկանց, այլապես կդառնա ատելության ու թշնամանքի խորհրդանիշ։ Անտարբերություն, սուտ խոստումները կփշրվեն, երբ գան առաջնորդող գաղափարները, այնպես որ ժողովուրդը պետք է տեսնի ու հսկի իր առաջնորդներին ու իր ծառաներին։

Գեհենի Առաքել 05․11․2018

ՀԱՅՏՆԻ ԼԻՆԵԼՈՒ ՀԻՍՏԵՐԻԱՆ ԿԱՄ ՄՈԼՈՒՑՔԸ

Asryan

Ազգային հոգեբանության վերջին տենդենցները, որոնք նկատելի են համացանցային տիրույթում, շատ հետաքրքիր են, ամենահետաքրքիրը ՝ անգրագետ ու լատինատառ գրողներն ու մտածողներն են, որոնց մասին բազմիցս խոսվել է։ Սակայն, երբ ուսումնասիրում ես Ֆեյսբուքյան էջերը արդեն պատկերացում ես կազմում , թե այդ Հայտնի լինելու մոլուցքը քանի մարդու է կլանել, այդ թվում նաև քաղաքական գործիչներին ու մտավորականներին։ Առհասարակ, ես բազմիցս նշել եմ, որ ազգային հոգեբանության կարևոր հատկանիշներից մեկը ԱՆՏԱՐԲԵՐՈՒԹՅՈՒՆՆ Է, Նախանձը և Բամբասանքը․․․ Կարծես թե ազգովի ուշադրության կարիք ունենք․․․ Ճիշտն ասած հենց այդ ուշադրության պակասից է, որ սկսվում է հենց այդ հիստերիան։ Անտարբերության կաղապարի մեջ կաղապարված մարդիկ անգամ չեն նկատում իրենց դրացուն կամ բարեկամին, անգամ ամուսինը՝ կնոջ կամ հակառակը։ Շատերը ապրում են ՅՈԼԱ տանելով։ Վտանգավորն այն է, որ հասարակության կողմից ճնշումը արգելափակում է ճիշտ որոշումներ կայացնել։ Այն , որ հայ տղամարդիկ վաղուց գերազանցել են կանանց այս թվարկածս հատկանիշներով, դա նկատելի է անզեն աչքով։ Շատերը երևի նկատել են, որ Ֆեյսբուքյան օգտատերերից շատերն իրենց գլխավոր լուսանկարը ընտրում են հենց այնպիսին, որոնք հետուստատեսային տաղավարում կամ հարցազրույցի պահին է արված, շատերն իրենց սերիալային ֆիլմերի հատվածներն են դնում, իսկ ոմանք էլ եռագույնի կամ պաշտոնական ինչ-որ անձի ֆոնի վրա է լուսանկարված։ Հիմա ինչ եք կարծում, այդ հարցազրույցի լուսանկարը դիտողի մոտ կձևավորի մի այնպիսի տպավորություն, որ ինքը ճանաչված ու հայտնի է, չնայած իր էջը լցված է անգրագետ լատինատառ մեկնաբանություններով, առանց կետադրական նշանների ու անիմաստ արտահայտություններով։ Սակայն, կարևորը հարցազրույցի լուսանկարն է, որ կարող է մարդկանց ցույց տալ, իր անձի կարևորությունը։ Զարմանալի է կուսակցական ու քաղաքական միջակների ՖԲ էջերը, նրանք ամպայման պետք է փողկապով լինեն, գրասեղանի մոտ եռագույն դրոշը ետևում։ Դա իրենց ՖԲ ընկերներին ցույց է տալիս իր պաշտոնական դիրքն ու կարևորությունը։ Ճիշտն ասած հանդիպել եմ ՖԲ օգտատերերի, որոնք մանրամասն ներկայացրել են իրենց կենսագրականը, անգամ պաշտոնական պարգևներն ու ոչ պաշտոնական տիտղոսները։ Ամենահետաքրքիր հանդիպածս տիտղոսներից մեկի օգտատերը Արևմտյան Հայաստանի վտարանդի վարչապետն էր և Վահե Ավետյան օգտատերը, որը նշել էր, որ ինքը Միացյալ Հայաստանի լեգիտիմ նախագահն է։ Սակայն ամենահետաքրքիրը գիտական բնագավառի օգտատերերն են, որոնք իրենց փորձագետներ են համարում, պատմագիտական ու կիբեռնետիկայի, քվանտային ֆիզիկայի, կամ մեխանիկայի փիլիսոփաներ կամ պրոֆեսորներ են ձևանում։ Իսկ այն, որ անգույն լուսանկարների համադրությամբ մի անչափահաս պատանի, իր էջում նշում է, որ ինքը գրող բանաստեղծ լինելուց բացի գործարար է ու բարերար։ Շատերն անգամ չեն էլ նայում , թե իրենց ընկերության հայտ ուղարկողը քանի տարեկան է, արժե նրա հայտը հաստատել թե՞ ոչ։ Վերջերս մի մոլագար անչափահաս ինձ գրում էր, որ իրեն լավ է զգում ֆեյքի կերպարի ետևում, ուզում է՝ հայհոյում է ու անպատվում։ Ու շատերն արձագանքում են այդ տխմարին, չիմանալով , որ 16 տարեկան մի թուլա է այդ Ֆեյքի ետևում։ Չշեղվեմ թեմայից, շարունակելով միտքս։ Այդպես Սփյուռքահայերի մոտ նույնպես ՀԱՅՏՆԻ լինելու մոլուցքը հանգիստ չի տալիս, այդ էր պատճառը, որ շատերը ՖԲ ու ուղիղ եթերով կամ տեսագրությամբ հանդես էին գալիս Դոն Պիպոյին պաշտպանելով կամ գովերգելով նրան։ Իսկ սփյուռքահայ ,, Հեղափոխականների ,, մասին արդեն ավելորդ է խոսել, բավական է նայեք Արտակ Սերգոյանի հեղափոխական ելույթները ՖԲ էջում։ Արտակը ինչպես տեսնում ենք ՝ ուշադրության կարիք ունի, սակայն իրենից վերև կանգնած Պիպոյի ինչի՞ն էր պետք այս հեղափոխական միջոցառումները, որը ինքը կազմակերպել էր իր մակարդակին մարդկանց հետ միասին։ Լավ նա գումարի պակաս չուներ, սոված չէր, ու բաց երկնքի տակ չէր քնում, լավ ինչը նրան ստիպեց ելնել ու միանալ պայքարին, ինչպես նշում է ինքը։ Հենց այստեղ գալիս է ՀԱՅՏՆԻ լինելու մոլուցքը, եթե նկատել էք Դոն Պիպոյի մասին ֆիլմը տարբեր էջերում կրկնվում է, անգամ անգլերեն ու ռուսերեն գրված։ Սակայն բովանդակությունը նույնն է։ Պիպոն սիրում է, որ իրեն շրջապատում են հայտնիները, ու մոլուցքը նրան կուլ է տվել, գումարներ է ծախսում, միայն իր անունը մնա պատմության մեջ։ Նույնը Ծառուկյանի ու մնացածի մոտ։ Բոլորը ուզում են հայտնի ու ճանաչված լինել, կարծես թե հայտնի լինելը երաշխիք է տալիս հավերժացնելու անունը պատմության մեջ։ Շատերը չգիտեն, որ Տուշոնկա Մանվելին նույնպես տարել էր այդ մոլուցքը։ Նրա մասին նկարված ֆիլմերն ու գրքերը դրա վառ ապացույցն են, անգամ նրան պետքարան գնալուց նկարահանում էին տեսախցիկները, ու պատանի երկրապահներին ստիպում էին իր համար աղոթել։ Սակայն, ինչպես տեսաք, իր տիտղոսներն ու հերոսական կերպարը նրան չփրկեցին համազգային ատելությունից։ Ծառուկյանն ու մյուս չակերտավոր բարերարները պետք է հասկանան, որ ժողովրդի մեջ ենթագիտակցությունը արթնացել է, ու նրան կուտ տալով չես խաբի։ ֆԲ֊ ում աշխուժացել են նաև երկրապահ հայտնիները, որոնք իրենց տիրոջ ողբն են ողբում։ Այն ՀՀՇ ական ու Կոնգրեսական աղբակույտը ետ չի մնում դաշնակներից, որոնք իրենց կուսակցական դրոշների ֆոնի վրա լուսանկարվում են, կարծես թե ազգի համար լավ գործ են արել, հիմա էլ հպարտանում են այդ դրոշի ֆոնի վրա։ Հայտնի դառնալու մոլուցքի մասին շատ կարելի է գրել ու խոսել, սակայն սահմանափակվենք այսքանով, հիշեցնեմ միայն, որ ՖԲ — ի ընկերության հայտ ուղարկողների հայտը հաստատելուց առաջ, համոզվեք արդյոք այս չափանիշներո՞վ է նա առաջնորդվում, թե ուղղակի ապրում է հանգիստ առանց ոգևորության, որ ինքը հայտնի չէ։ ՀԱՅՏՆԻ ԼԻՆԵԼՈՒ ՀԻՍՏԵՐԻԱՅՈՎ տառախողները վտանգավոր են, միաժամանակ անգրագետ են ու լքված։ Չար են ու նախանձ, ինչքան հեռու լինեք գոռոզամիտ ու չար մարդկանցից, այնքան ավելի հեշտ կլինի ձեզ համար։

Գեհենի Առաքել 11․09․2018թ.

ՊԱԼԱՉՆԵՐԻ ԱՎԱՆԴՈՒՅԹԸ

ՊԱԼԱՉ ԱՌԱՔԱԵԼ

Հուսով եմ, շատերը գիտեն, թե ինչ է նշանակում Պալաչ, դա ռուսերենից թարգմանաբար նշանակում է ԴԱՀԻՃ։ Ի՞նչ է, պատահական է նրան տրվել այդ անունը։ Պետք է որ հայտի լինի, որ մահմեդական բոլոր խաները և փաշաները ունեցել են սեփական ԴԱՀԻՃՆԵՐԸ, որոնք խոշտանգում կամ գլխատում էին ցանկացածին, ում կհրամայեր ՏԵՐԸ։ Հիմա մամուլի կենտրոնում է Արթուր Հարությունյանը («Պալաչ»), որը եղել է Գագիկ Ծառուկյանի անձնական օգտագործման դահիճը, հնարավոր է՝ եղել է ժամանակին ԴԱՀՃԱՊԵՏԸ, որովհետև Ծառուկյանը սիրում է ամեն ինչը ճոխ ու շատ։ Այնպես որ, թիկնազորի թվաքանակից ելնելով, նաև եղել են Դահիճների մի խումբ, որը նրա հրամանով մարդկանց ոչ միայն խոշտանգել ու առևանգել են, այլև սպանել ու գլխատել ։ Սա մեղադրանք չէ, այլ կանխատեսում, քանի որ փաստացի իրավիճակներն այդպես են թելադրել։ Չափազանցրած չեմ լինի, եթե ասեմ, որ ՊԱԼԱՉԻ ձեռքերով է Գագիկ Ծառուկյանը կրկնապատկել իր կարողությունը։ Առհասարակ, գալիս է մի պահ , երբ Պալաչները սկսում են գիտակցել ու ձեռքի հետ էլ կողքից գումարներ աշխատել, շատ դեպքերում փորձում են ՏԻՐՈՋ գլխից թռնել, ինչպես իրենց մոտ են ասում։ Բանն այն է, որ ՏԵՐԵՐԸ առհասարակ, պալաչներին վստահում են ամեն ինչ, դե հավատարմությունը փորձելու կարիք չի լինում, քանի որ վստահ են, որ իրենցից կախվածություն ունեն։ Սակայն պալաչները երբեմն սկսում են իրենց հաստագլուխ ուղեղն աշխատեցնել, սկսում են տիրոջ անունն օգտագործելով ,,Լևի,, փողեր աշխատել։ Որպես հոգեբան կարող եմ վստահ ասել, որ Պալաչների աշխատանքը հարգի է, բայց ավելի բարդ քան կարող են պատկերացնել շատերը։ Պալաչներին հարկ եղած դեպքում, իրենց տերերը կարող են շախմատի զինվորիկի նման զոհաբերել, կամ էլ ոչնչացնել առանց հետքի ու հիշատակի։ Պալաչների ավանդույթը սովորաբար երեք տասնամյակ է արդեն գործում է Հայաստանում, սովորաբար ամեն ,,հարգված,, մարդ, ունենում է սեփական պալաչը, կամ պալաչները։ Ինչքան շատ են տիրոջ մոտ Պալաչները, այնքան նրան շրջապատում հարգում են։ Պալաչներին մի քանի սերունդ տեսնում ենք ԵԿՄ ի շարքերում, ինչպես կասեր Կռազի շոֆեռ Մանվել Գրիգորյանը՝ Եռասերունդ Երկրապահը։ Միայն չասեք թե այս ինչ կապ ունի Մանվելի հետ։ Ես բազմիցս գրել եմ, որ Մանվել Գրիգորյանը Արցախյան պատերազմի ժամանակ 5֊ րդ կամավորական բրիգադի կազմում ունեցել է պատժիչ գումարտակ, որը Մանվելի հրամանով իրականացրել է խոշտանգումներ ու գնդակահարություններ։ Փաստացի ականատես վկաներից ու զոհերից կան, որոնց մասին խոսվել է արդեն։ Ազատամարտիկներին պատերազմի դաշտում Մանվելի պալաչները ոչնչացնում էին թիկունքից։ Իսկ Մանվելը իր հերթին զբաղեցնում էր գլխավոր ոճրագործ Վազգեն Սարգսյանի ԴԱՀՃԱՊԵՏԻ պաշտոնը։ Ճիշտ է, դահճապետին պետք է նշանակեին գեներալ, որովհետև նրա միջոցով էր Վազգենը կեղծում ընտրությունները և ահաբեկում բոլորին, սկսած ԱԺ պատգամավորներից, վերջացրած հոգևորականներով։ Բոլորին հայտնի է՝ տարիներ առաջ Սամվել Ալեքսանյանի անձնական Պալաչը՝ ,, Ձուկ ,, մականունով Արմեն Իսրայելյանը, որին սպանեցին Մոսկվայում։ Պալաչներ են ունեցել Մանվել Գրիգորյանը, անգամ նրա տիկինը՝ Նազիկ Ամիրյանը, որոնց հրամանով պալաչները մարդկային մսով են կերակրել արջերին։ Պալաչներ են ունեցել գրեթե բոլորը,՝ Մուկը, Ազատիչը, Քոչարյանը, անգամ Արմեն Սարգսյանը ու Երևանի ավագանու անդամ Անի Խաչատրյանը։ Որովհետև ամիսներ առաջ, ինձ հաշվեհարդարի էր կանչում, խոստանալով գլուխս ու ոտքերս ջարդել։ Պալաչների ավանդույթը, ինչպես ասացի, մնաց Վազգեն Սարգսյանից, Լևոն Տեր Պետրոսյանից ու Վանո Սիրադեղյանից։ Այդ եռյակի ձեռնադրմամբ Պալաչները ներմուծվեցին իրականություն։ Վանոյի մարդասպանների մասին շատերը տեղյակ են, նրանցից մի քանիսը բանտերում են, ԼՏՊ֊ի Պալաչապետը, այսինքն՝ Դահճապետը Ռոման Ղազարյանն էր, իմիջիայլոց նրանց ձեռքով է սպանվել Արցախի առաջին նախագահ Արթուր Մկրտչյանը։ Դե Վազգենի Դահճապետը Մանվելն էր, Շմայսն ու Նազիկը։ Չհաշված Ասֆալտամարտիկների այն ոհմակը, որոնք դարձան գեներալներ։ Վլադիմիր Գասպարյանի անձնական օգտագործման պալաչի մասին վերջերս իմացանք՝ Արշակ Հակոբյանը, Գագիկ Ծառուկյանի նոր Պալաչի՝ Էդուարդ Բաբայանի հանցանքներից մեկի մասին հանրությունը կրկին նոր իմացավ։ հուսով եմ, հիշում եք, թե ինչպես Ռուբեն Հայրապետյանի (Նեմեց Ռուբոի ) ՊԱԼԱՉՆԵՐԸ առևանգել էին գործարար, «Էյր Արմենիա» ընկերության սեփականատեր Արսեն Ավետիսյանին, այնուհետև խոշտանգել, իսկ տարիներ առաջ խոշտանգել էին ռազմական բժիշկ Վահե Ավետյանին, որը գիտակցության չգալով ՝հիվանդանոցում մահացավ։ Ռոբերտ Քոչարյանի պալաչների ձեռքով իրականացվեց Պողոս Պողոսյանի հաշվեհարդարը։ Վազգեն Սարգսյանի Պալաչների ձեռքով իր եղբայր՝ Արմեն Սարգսյանը իրականացրեց Տիգրան Նաղդալյանի սպանությունը։ Սակայն վերջերս Սարգսյանների ընտանիքին մոտ կանգնած մարդիկ տեղեկացրել են, որ Տիգրան Նաղդալյանի սպանության պատվիրատուն եղել էր ոչ թե Արմեն Սարգսյանը, այլ նրա մայրը՝ տիկին Գրետան, ինչպես ասում են ՝ Գրետա մայրիկը։ Սակայն, խայտառակությունից խուսափելու համար, Արմեն Սարգսյանը իր վրա էր վերցրել հանցանքը։ Ինչպես տեսնում եք՝ անգամ Գրետա Մայրիկն էր օգտվում Պալաչների ծառայությունից։ Հիմա Գագիկ Ծառուկյանի անձնական օգտագործման ԿԵՆՏՐՈՆ հեռուստաընկերությունը սկսել է Պալաչի՝ Արթուր Հարությունյանի դեմ արշավ, փորձում է նրան սարքել հանցագործ, սակայն մոռանալով, որ նրան վաղուց Գագիկ Ծառուկյանն էր դարձրել Պալաչ, օգտագործելով որպես ԴԱՀԻՃ, որի ձեռքերով մարդկանցից խլում էր նրանց բիզնեսներն ու ունեցվածքը, ինչպես նաև նրանց կյանքն ու հոգին։ Կարծում եմ այս գրությունը պետք է ազդակ լինի իրենց տերերին ծառայող հաստավիզ ստրուկներին, որ շուտ թե ուշ իրենց տերերը նրանց գլուխները ուտելու են անհիշատակ ու անհետք, ինչպես արվեց ժամանակին Վազգեն Սարգսյանի անձնական օգտագործման պալաչ՝ Մովսես Գեղանգուլյանի հետ, որին ոչ միայն ոչնչացրեցին, այլև իր ընտանիքին։ Մի խոսքով ՊԱԼԱՉՆԵՐԻ պատմությունը երկար է ու բազմազան, կարծում եմ մի ամբողջ օր չի բավականացնելու գրել նրանց ու նրանց տերերի մասին։ Հուսով եմ, թավշյա հեղափոխությունը վերջ կդնի ՊԱԼԱՉՆԵՐԻ ավանդությանը, որովհետև հասարակությունը չպետք է թույլ տա, որպեսզի միջնադարի այդ թափթփուկները ներխուժեն մեր իրականություն, ահաբեկեն ու խոշտանգեն մարդկանց։

Գեհենի Առաքել 1․09․2018թ.

Ն-ԲԱՐՈՆԸ․․․ ֆիլմ

 

 

«Ես հպարտ եմ, որ նա իմ ընկերն է». Վազգեն Սարգսյանի եղբայր Արմեն Սարգսյանը՝ Դոն Պիպոյի մասին
01:25, 29.06.2018

Վազգեն Սարգսյանի եղբայրը՝ Արմեն Սարգսյանն, ով Պնախարարի խորհրդականն է, «Ֆեյսբուք»-ի իր էջում գրառում է կատարել հաջակցություն ձերբակալված քրեական հեղինակություն Դոն Պիպոյի՝ Արթուր Ասատրյան:

«Արթուրը Ասատրյանն իմ ընկերն է, և ես հպարտորեն բարձրաձայնում եմ այդ փաստը, ուզում եմ ներկայացնել իմ կարծիքը Արթուրի մասին:

Անմնացորդ նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությանը: Բազմիցս ներկա եմ եղել տարաբնույթ քննարկումների, որոնց ժամանակ ընդ որում՝ արտերկրում և հանրաճանաչ մարդկանց ներկայությամբ, թե ինչ ոգևորությամբ ու սիրով է արտահայտվել ի փառս Հայ ժողովրդի և Հայրենիքի: Հրաշալի հայր է և վստահ եմ՝ նաև ամուսին, 35 տարի է ճանաչում եմ Արթուրին ու վստահ կասեմ, երբևէ չի խառնվել և չի միջամտել քաղաքական վայրիվերումներին: Արտերկրում Արթուրը ամենուր բարձր է պահել հայի արժանապատիվ անցյալը, տեսակն ու ոգին, առաջին քրիստոնյա ժողովրդի մաքառումները գոյատեւման ճանապարհին և այլն, և այլն:

Հիմա էս մարդուն մեղադրանք է առաջադրված, իրեն սպանել ցանկացողներին ավելի շուտ հայտնաբերելու համար, քան ԱԱԾ և ՆԳ -ն կհայտնաբերեին, և ոչ սիրալիր, կիլլերներին պահելու և պատվիրատուներին ճշտելու համա՞ր: Բա ի՞նչ աներ, կիլլերներին պաչեր դներ գլխի՞ն:

Ինչևիցե ես կխնդրեի մասնակցել իմ կյանքում առաջին անգամ անցկացվող հարցմանը, եթե կուզեիք, որ Արթուր Ասատրյանը լիներ ազատության մեջ՝ դրեք պլյուս կամ լայք, եթե հակառակը, դրեք մինուս և ցանկալի է ձեր մեկնաբանությունները:

Կանխավ շնորհակալ եմ քվեարկությանը մասնակցելու համար, Ձեր քվեարկությունը կարող է օգնել արդարադատությանը»:

Դոն Պիպոյին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 131-րդ հոդվածի 1-ին, 2-րդ, 3-րդ եւ 6-րդ կետերով («Մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ, առողջության համար վտանգավոր բռնություն գործադրելով, զենքի կամ որպես զենք օգտագործվող առարկաների գործադրմամբ, երեք անձի առեւանգումը») և 235-րդ հոդվածի 2-րդ մասով («Մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ հրազեն եւ ռազմամթերք ապօրինի կերպով ձեռք բերելը և պահելը») նախատեսված հանցագործություն կատարելու համար:

Աղբյուրը

http://m.mamul.am/am/news/128620/p1 

ԱՐԱՄ ԶԱՎԵՆԻՉԻ ՈԳԵՒՈՐՈՒԹՅՈՒՆԸ

ԵՐԿՈՒ ՆՄԱՆՈՒԹՅՈՒՆ,
Արամ Զավենի Սարգսյանի ոգևորությունը զարմանալի չէր ինձ համար, քանի որ ինքն այն ընտանիքի անդամներից մեկն է, որին շատերը լավ ճանաչում են։ Իմ ընկերներից շատերը տեսել են նրա հարցազրույցը մամուլում։ ( http://zham24.ru/?p=15319 «Էն մարդիկ չե՞ն, որ զենք էին վաճառում Հոկտեմբերի 27-ի ոճրագործներին, էդ մարդիկ ամոթ ունենալու դեպքում չպիտի խոսեն » ) Կցանկանաի շեշտել, որ այս գրառումը որպես պատասխան չէ իր հայտարարությունների, քանի որ Բուլգակովյան Շարիկովներից անիմաստ է ինչ որ բան ակնկալել, մանավանդ խելամիտ պատասխան։ Ուղղակի իմ ՖԲ ընկերներից շատերը կարդացել են Արամ Զավենիչի ցնորված ,, գլուխգործոցը, որը գերազանցեց իր նախորդ մտքերը։ Փորձեմ այս գրառումով իմ ընկերներին բացատրել, որ մտահոգությունների առիթ չկա։ Այն, որ Արամ Սարգսյանը նշել էր, որ Գեհենի Առաքելները զենք են վաճառել Նաիրի Հունանյանին, դա ուղղակի մեղադրանք է, ուստի ԱԱԾ ու քնչական մարմիններին առաջարկում եմ քննության վերցնեն, ձեռք առնեն համապատասխան միջոցներ։ Լրագրողներն ու պատմաբանները նույնպես ուշադրություն պետք է դարձնեն այս հայտարարությանը։ Ինչ վերաբերում է Գեհենի Առաքյալներին, որը նա նշել էր հոգնակի, համոզիչ է հնչում, որովհետև լավ գիտի, որ մենք շատ ենք, ու դեռ գալու են այն սերունդները, որոնք պատասխան են պահանջելու իրենցից՝ իրենց կատարած հանցագործությունների ու ոճիրների համար։ Ու հավատացնում եմ՝ կգա ժամանակ, որ ազգադավ տականքին գերեզմանից հանելու են ու աղբանոցը նետեն, անգամ երեք տոննա բետոնն ու մետաղյա արմատուրան արգելք չեն լինելու։ Արամ Զավենիչ Սարգսյանը մոռանում է, որ իրենց ծաղկունքի ժամանակներն անցել են, իրենց ժամանակը սպառվել է ։ Գիտեք, երբ ամեն անգամ բանդան Ազգադավ՝ Վազգեն Սարգսյանի գլխավորությամբ հավաքվում էր խրախճանքի սեղանի շուրջ, առաջին գավաթը բարձրացրել են ,, Մեր դեմ խաղ չկա ,, իսկ երկրորդ գավաթը՝ „Ով մեզ հետ չի, մեր դեմա„։ Կարծում եմ, հարկավոր է հիշեցնել Արամ Զավենի Սարգսյանին, որ իրենց խաղեր տալու ժամանակներն անցել են և եկել են հատուցման ու պատասխան տալու ժամանակները, որովհետև դուք այն վաստակել եք ժողովրդի արյան ու արցունքի հաշվին՝ ամենուր դժբախտություն տարածելով։ Պատահական չէր, որ Մանվել Գրիգորյանին ուրացաք, մինդեռ նա միշտ եղել է ձեր ընտանիքի պատվավոր ու սիրված անդամը, քավոր սանիկ կապը ավելի մեծ էր, քան սպասելի էր, ուրացաք ձեր կերած հացը, որը միասին եք կերել, փարիսեցի եք տեսակով, ու ձեր համար է ասված քրդի շան մասին ասացվածքը։ Ինչ է, չգիտեի՞ք, որ Մանվելը Գրիգորյանը զինվորի ու ազատամարտիկի հասանելիքը գողացող է, Վազգենը հենց դրա համար է գնահատել հանցագործին՝ հերոսացնելուվ ու փառաբանելով նրան։ Ուղղակի այդ ընտանիքում ընդունված է, իրենց կեղտերը ուրիշների վրա բարդելը։ Ինչպես ասում է հիմա, Հոկտեմբերի 27 — ը բարդելով իմ վրա, իսկ ի՞նչ է, չկարողացա՞ք պարզել, որ Հոկտեմբերի 27 — ը եղել է Վազգեն Սարգսյանի գործած ոճիրների պատասխանը։ Ինքը կարծում էր, որ իր արած հանցանքները կմնան անպատասխա՞ն, իսկ տեսա՞ք, թե պատասխանը ինչպիսին էր՝ կոտրած գլխով գնաց ուղիղ դժոխք։ Արամ Զավենի Սարգսյանը բարոյականության մասին, առհասարակ, պետք է չխոսի, որովհետև իրենց ընտանիքը բարոյական չափանիշների մեջ չի տեղավորվում։ Արամ Սարգսյանը մոռացել է, որ Գրետա մայրիկին ողջ Դավալլուն գիտեր, որ նա դպրոցում աշխատելու տարիներին չարչիությամբ էր զբաղված, դպրոցի ուսուցիչների վրա կանացի լիֆեր ու ներքնաշորեր էր վաճառում, ժամանակին նրանց սպեկուլյանտ էին անվանում։ Իսկ իր հայրը՝ Զավենը, իրեն թույլ էր տալիս, անչափահաս, իրեն թոռ հանդիսացող աղջիկների հետ լկստվել, անգամ չամաչելով իր զավակներից ու հարևաններից։ Այդ ընտանիքի անդամ հանդիսացող Վազգեն Սարգսյանի հանցանքների ու ոճիրների մասին մի քանի հաստափոր հատորյակը չի բավականացնի՝ թվարկելու դրանք, սկսած ազատամարտիկների ֆիզիկական ոչնչացումից վերջացրած Հանրապետության գործարանների թալանով։ Արմեն Զավենի Սարգսյանի մասին ասվել է և շատ կարելի է ասել, որովհետև ժամանակին նա էր Սաշիկ Սարգսյանի փոխարեն 50/50 փայ մտնում։ Կցանկանայի հիշեցնել մի հետաքրքիր փաստ, որը Դավալլուի իմ ծանոթներից մեկը պատմեց։ Արմեն Սարգսյանը ժամանակին իրենց գյուղի սրճարաններից մեկում մատուցող էր աշխատել, հետո երբ եկել են իշխանության, ստիպում է սրճարանի տիրոջը հիմնատակ քանդել այն, որպեսզի ոչ ոք չհիշի նրա մատուցող աշխատած տարիները։ Սակայն մոռանում են, որ մարդկանց հիշողությունները չեն կարող ջնջել ու վերացնել: Նույնն էլ Վազգենի հանցանքները փորձեցին ջնջել, նրան ներկայացնելով հերոսական կերպարի մեջ, սակայն ինչպես տեսնում ենք, դեռ կան մարդիկ, որոնք հիշում են ու վկայում նրա ոճիրների մասին։ Սարգսյանների ընտանիքը չարիք է եղել ոչ միայն Դավալլուի համար, այլև ամբողջ հայ ժողովրդի։ Այդ ընտանիքի մասնակցությամբ հարյուրավոր մանկահասակ աղջիկներ դարձան մարմնավաճառության զոհ, հարյուրավոր երեխաներ խեղաթյուրվեցին նրանց գործած ոճիրներից։ Հիմա պնդել, որ Սարգսյանների ընտանիքը բարոյականության օրինակ է բոլորի համար, ուղղակի ծիծաղելի է։ Անգամ այդ ընտանիքի խնամի բարեկամ, սանիկ ու քավոր բոլորի խիղճն ու ձեռքերն են արյունոտ։ Հոկտեմբերի 27- ի մասով մեղադրել ինձ, կարծում եմ, հեռաքրքիր էր նաև ինձ համար, Արամ Զավենի Սարգսյանը, այդ հիմնավորված փաստերը, երևի ձեռք է բերել իր վարչապետության տարիներին։ Այն փաստը, որ միանգամից Վազգեն Սարգսյանի մահից հետո, ինքը նստեց վարչապետի աթոռին, հենց այնպես չէր։ Շատերը դեռ չգիտեն, թե այդ նշանակումը ինչպիսի ճոխ միջավայրում նշեց ,, Սգի ,, մեջ հայտնված Արմեն Զավենի Սարգսյանը, մարմնավաճառ աղջիկների ընկերակցությամբ ՝ ճոխ ու լի սեղաններով, երաշտությամբ ու մերկապարուհիներով։ Ինչպես ասում են՝ լավ տժժացել են տղերքը։ Հիմա խոսել, թե ինքը մեծ ողբերգություն է ապրել Վազգենի կորստով, առնվազն անբարոյականություն է։ Իսկ ինչ վերաբերում է Հոտեմբեր 27 — ի գործին, ապա հայտնեմ, որ վարչապետ Արամ Սարգսյանի հրամանով Նաիրի Հունանյանի խմբի անդամներին խոշտանգել են ամենասարսափելի եղանակներով, սկսած էլեկտրահարումը, մինչև անգամ սառցե ցնցուղը՝ սառը նկուղում։ Իսկ այն, որ նրանց երբեք չհաջողվեց այդ խմբի անդամներից կեղծ ցուցմունք կորզել, դա փաստ է։ Իսկ ի՞նչ ցուցմունք էին ցանկանում կորզել նրանցից։ Հոկտեմբերի 27- ի գործով ձերբակալված Էդիկ Գրիգորյանը, որին բանտում սպանեցին վերջերս, իր ֆեսբուքյան նամակագրության մեջ խոստովանել էր, որ Գագիկ Ջհանգիրյանի նպատակը եղել էր, որպեսզի խմբի տղաները Ռոբերտ Քոչարյանին ներկայացնեն որպես պատվիրատու։ Այդպես էլ չկարողացան նրանց ստիպել կեղծ ցուցմունք գրելուց։ Վերջերս էլ ինձ հայտնի դարձավ, որ Հոկտեմբերի 27 -ի ինքնաձիգները եղել են Շամշադինի զորամասում հաշվառված զենքերից, այն, որ գեներալ Հայկազ Բաղմանյանի ու դաշնակների մատը խառն է այդ տղաներին զինելու մեջ, արդեն վստահ եմ, իսկ Արամ Զավենիչը տեղյա՞կ էր։ Ի՞նչ եք կարծում, Վազգեն Սարգսյանը Քենեդի՞ն էր, որ իրեն խփեին ու ոչ ոք չիմանար; Վազգենին անգամ պարսատիկով կարելի կլիներ սպանել։ Մինչդեռ ինչպես Նաիրի Հունանյանն էր խոստովանել ,, Այդ փրջոտ ոջլոտին, պետք է պառլամենտի մեջ սատկացնել՝ ողջ հանրության աչքի առաջ ,,։ Իսկ շատերը չեն տեսել այն կադրերը, թե ինչպիսի ջանասիրաբար է Կարեն Հունանյանը ավտոմատի խզակոթով ջարդում, արդեն իսկ մեռած Վազգեն Սարգսյանի գլուխը։ Ու գիտե՞ք թե ինչու է այդպիսի ատելությամբ ու թշնամանքով լցված դեպի Վազգեն Սարգսյանը, որովհետև 10 տարուց ավելի նրանք ծծել են ոչ միայն ժողովրդի արյունը, այլ եկող սերունդների։ Հայաստանում ու Հայաստանից դուրս հարյուր հազարավոր հայեր նզովել են Սարգսյանների մոր արգանդի ծնունդը, որովհետև այդ ծառի պտուղն էին Արամ ու Արմեն Սարգսյանները։ Հենց այդ երկու եղբայրների շնորհիվ էր, որ Վազգենի թիկնազորի պետ ու վարորդ՝ Մովսես Գեղանգուլյանին ու իր ընտանիքի անդամներին այնպես ոչնչացրեցին երկրի երեսից, որ կարծես չեն էլ եղել, անգամ հիշողներն են վախենում մտաբերել նրա անունը։ Մի եղբայրը դիմադիր, մյուսը ընդդիմադիր, ամեն անգամ փոխում են դիմակներն ու շապիկները, սակայն բնույթով ու տեսակով նույնն են։ Այս անգամ թող հույս չունենան, թե ձեր փարիսեցիությունը կանտեսվի, թե Իրենց դեմ խաղ չկա․․․ Ժամանակն է, որ հայ ժողովուրդը հասկանա, որ ձեր խաղեր տալու ժամանակն անցել է, վախեցնելով ու ահաբեկելով մարդկանց բերանները չեք կարող փակել, հիմա օրենքն ու արդարությունն են իշխելու, եկել է Ձեր պատասխան տալու, և ոչ միայն ձեր ընտանիքի անդամների, այլ խնամի , բարեկամ, քավոր ու սանիկների պատասխան տալու ժամանակները, ինչպես ասում են՝ պատասխան՝ սաղ ու սատկածից։
Գեհենի Առաքել 28․07․2018